"Nikola Bualo" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

84 bayt əlavə edildi ,  6 il öncə
k
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k
k
Nikola Bualo-Depreo [[1 noyabr]] [[1636]]-cı ildə [[Paris]]də burjua ailəsində doğulmuşdur. Atası parlamentin böyük palatasında qeydiyyatçı, bütün qohumları isə məhkəmə məmurları idilər. Atası onu ruhani rütbəsinə hazırlayırdı. Ona görə də Bualo kolleci qurtaran kimi ilahiyyatı öyrənməyə başlayır, lakin xoşuna gəlmədiyi üçün hüquq fakültəsinə keçir, oranı qurtardıqdan sonra vəkillər silkinə qəbul olunur, ancaq Bualonu vəkillik sənəti cəlb etmir, şeirlər yazmağa girişir.
 
[[1657]]-ci ildə atası vəfat edəndə ona kiçik bir irs qalır. Hesabcıl və qənaətcil bir adam olan Bualo bu irs hesabına heç kəsdən asılı olmayan bir ömür sürür. Onun şeir yaradıcılığı madam Rambulyenin salonunda rövnəq tapan ədalı, təmtəraqlı ədəbiyyata qarşı yazılmış satiralarla başlayır. Bualonun [[1660]]-[[1667]]-ci illərdə yazdığı satiralar sərbəst və cəsarətli fikirləri ilə diqqəti cəlb edir. Kral [[XIV Lüdovik]]ə həsr etdiyi şeirində isə Bualo başqa şairlərdən fərqli olaraq yaltaqlanmır, yaltaqlığı, cırtdanları [[Atlant]], qorxaqları Qerkules[[Herakl|Herkules]] kimi göstərməyi bacarmadığını söyləyib öz şəxsi ləyaqətini alçaltmır. [[1666]]-cı ildə Bualo ilk dəfə öz satiralarını nəşr etdirir və hay-küylü bir müvəffəqiyyət qazanır. Bu hay-küy daha çox Bualonun satiralarındakı cəsarətli tənqidlərlə bağlı idi. Ədibin tənqidləri vaxtı keçmiş, həyatdan uzaq düşmüş cərəyanlara qarşı yönəlmişdi. Bualo fransız ədəbiyyatında ilk dəfə satiranı ədəbi tənqid silahına çevirmişdi. O, nəinki təkcə Fransada, bəlkə bütün Avropada[[Avropa]]da ilk əsl ədəbi tənqidçi idi. Bualo əsərləri şəxsi zövqünə görə yox, ümumi estetik tələblərə görə qiymətləndirirdi, ən çox presiyoz /ədalı/ ədəbiyyatın nümayəndələrini tənqid edirdi.
 
1669-1677-ci illər arasında Bualo "Müraciət" janrına keçir və bu müddətdə bu janrda 9 əsər yazır. Bu janrda Horatsini örnək götürən şair formanın imkanlarından istifadə edərək incə şəkildə müxtəlif mövzularda oxucu ilə söhbət edir. Bir növ, forma etibarilə Nizaminin məqalətlərini xatırladan bu müraciətlərdə şair öz əxlaqi düşüncələrini qələmə alır. "Poeziya sənəti" /1674/ kitabının meydana çıxmasından sonra Bualo rəsmi olaraq XVII əsr Fransasının ədəbi ideoloqu kimi tanınmışdır. 1677-ci ildən saray tarixçisi təyin edilən şair Rasinlə birlikdə XIV Lüdovik dövrünün tarixini yazmaqla məşğul olur. Yarımçıq qalmış bu əsər 1726-ci ildə yanğından məhv olur.
 
Bualo az qala XIV Lüdovikin hakimiyyətinin sonuna qədər yaşayır. 1709-cu ildən hərəkət etmək qabiliyyətini itirən ədib 1711-ci ildə Parisdə vəfat edir.
 
Bualonun "Poeziya sənəti" kitabı Azərbaycan dilinə tərcümə edilmiş və 1969-cu ildə çap olunmuşdur. Həmin nəşrə yazdığı müqəddimədə Ə.Ağayev müasir baxımdan Bualonun fikirlərini qiymətləndirərək yazır: "Ümumi dünyagörüşündəki və nəzəriyyəsindəki bir sıra ziddiyyətlərə, bədii ədəbiyyatın təcrübəsində və nəzəriyyəsində çoxdan aradan çıxmış və köhnəlmiş fikirlərinə baxmayaraq, Bualonun bütünlükdə bədii yaradıcılıq, istedad, yaradıcılıq zəhməti, bədii dil və sairə haqqında bir çox mülahizələri hələ də öz əhəmiyyətini itirməmişdir. Bu mülahizələrin xeylisi müasir nöqteyi-nəzərdən də maraqlıdır." Buraya ancaq onu əlavə edək ki, Bualonun ədəbiyyat tarixində xidməti təkcə onun bu gün üçün də maraqlı olan fikirləri ilə deyil, bütöv-lükdə öz dövrü üçün yenilik olan nəzəri müddəaları ilə müəyyənləşir, onlardakı mütərəqqi və məhdud cəhətlərin vəhdəti, tənasübü ilə ölçülür.
 
== Xarici keçidlər ==
[[Kateqoriya:Fransa şairləri]]
 
{{şair-qaralama}}
[[en:Nicolas Boileau-Despréaux]]
 
[[Kateqoriya:Fransa şairləri]]
[[Kateqoriya:Fransa Akademiyasının üzvləri]]
44.494

edits