"Cinnilər tayfası" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

47 bayt əlavə edildi ,  7 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
No edit summary
No edit summary
 
'''Cinlilər (Cin/çen)''' — erkən orta əsrlərdə indiki İrəvan və indiki Gürcüstan ərazisində yaşamış türkdilli tayfalardan biri, [[Azərbaycan türkləri]]nin etnogenezində rol oynamış tayfa. Mənbələrin verdiyi məlumata görə, ilkin türk dövründən başlamış XVIII əsrə qədər Gürcüstan ərazisindən Şəmkirə qədər Kür boyunca cinli tayfaları yaşamış, XVIII əsrin sonlarında isə gürcü çarının tabeliyindən çıxaraq kəngərlilərlə birlikdə Qarabağ mahalına köçmüşlər. <ref>Azərbaycan toponimlərinin ensklopedik lüğəti, II cilddə. Bakı-2007. I cild, səh. 175.</ref>.
 
== Ümumi məlumat ==
 
[[Güney Qafqaz]]da cinlilər həm [[Ermənistan]], həm də [[Gürcüstan]] ərazisində III-IV əsrdən məskunlaşıblar. Ermənistandakı cinlilər IV əsrdən xristian dinini qəbul etmişdilər. VIII əsrə qədər ermənlərin qoşunlarının başçılarının hamısı Cinli tayfasından idi. Cinlilərin əcdadı Mamiqun adlı başçının adı ilə ermənicə Mamikonian "Mamiqunlar" adını daşıyırdılar. <ref>Q.Ə.Qeybullayev. Qədim türklər və Ermənistan. Bakı: 1993</ref> Gürcüstanda [[Kür çayı]]nın sahilində yaşayan cinlilər əvvəlcə xristian dinini qəbul etməmişdilər. Onların yaşadığı qala indi gürcü dilində Şamşvilde adlanır ki, bu da üç ox (gürcü dilində sami – üç, şvilde – ox) adının tərcüməsidir.
 
Sisakların türk olduğun göstərən bir fakt da var. Alban tarixçisi [[Moisey Kalankatlı]] yazır ki, sisaklar Yafətin nəslinə mənsubdur. Yafət dedikdə müəllif türkləri nəzərdə tutur. Çünki, Yafətin oğlanlarının içərisində Qamer ([[kimmerlər]]), Maqoq ([[skiflər]]) və [[Madaylar]]ın da adını çəkir <ref>Moisey Kalankatlı. Alban ölkəsinin tarixi. Mxitar Qoş-Alban salnamələri. Bakı: 2006</ref>. V əsr ərmən tarixçisi Moisey Xorenli yazır ki, Syuni hakimləri erməni yox, Sisak sülaləsindəndir, <ref>M.Xorenli. Ermənistan tarixi. I kitab. XII fəsil</ref> yəni saklardır.
 
== Coğrafi adlarda ==
 
Cinli coğrafi adına Azərbaycan ərazisində olmaqla yanaşı qonşu dövlətlərin ərazisində və digər yerlərdə təsadüf edilir. Bu tayfanın üzvləri tərəfindən salınmış yaşayış məntəqələri onların adı ilə Cinli adlandırılmışdır.