"Rusların Qafqaz ekspedisiyaları" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Düzəlişin təsviri yoxdur.
== 943-cü il basqını ==
[[İlkin salnamə]]yə görə ikinci böyük miqyaslı basqın 943-cü ildə [[I İqor]] rusların ali lideri olduğu zaman baş verdi. 943-cü il ekspedisiyasında ruslar [[Kür çayı]]nda [[Qafqaz]]ın dərinliyinə doğru hərəkət etdilər, [[Salarilər dövləti]]nin hökmdarı [[Mərzban ibn Məhəmməd]]i məğlub etdilər <ref>"Bardha'a". ''Encyclopaedia of Islam''</ref> və [[Aran]]ın paytaxtı [[Bərdə]]ni ələ keçirdilər. Ruslar hakimiyyətlərinin tanınması qarşılığında yerli camaata öz dinlərində qalmağa imkan verdilər; mümkündür ki, ruslar burda daimi qalmaq istəyirdilər.<ref>Logan (1992), pp. 201–202; "Rus". ''Encyclopaedia of Islam''</ref> [[İbn Miskəveyh]]ə görə yerli insanlar ruslara daş ataraq və onlarla pis davranaraq sülhü pozdular. Ruslar sakinlərdən şəhəri tərk etmələrini tələb etdi. Bu ultimatum rədd edildi və ruslar insanları öldürməyə və fidyə üçün çoxunu əllərində saxlamağa başladılar. Bu qırğın danışıqlar üçün qısa da olsa dayandırıldı. Ancaq danışıqlar da pozuldu.<ref>Logan (1992), pp. 201–202</ref> Ruslar Bərdə də bir neçə ay qaldılar<ref>According to [[Yaqut al-Hamawi|Yaqut]], they stayed for a whole year. "Bardha'a". ''Encyclopaedia of Islam''</ref> və şəhəri qonşu əraziləri talan etmək və əhəmiyyətli dərəcədə qənimət toplamaq üçün mərkəz olaraq istifadə etdilər.<ref name="Vernadsky69">Vernadsky (1959), p. 269</ref>
[[Image:Rus attack Berda 943 by Kochergin.jpg |left|thumb|300px|943-944-cü illərdə Bərdə şəhərinin alınması, N.M Koçerqin, 1947-ci il.]]
 
Ruslar arasında xəstəliyin yayılmasına görə Bərdə şəhəri xilas oldu.<ref name="Logan202">Logan (1992), p. 202</ref> [[İbn Miskəveyh]] yazır ki, ruslar "həddindən artıq burada bir çox növü olan meyvəyə mübtəla olmuşdular. Bu onlar arasında epidemiyaya səbəb oldu . . . və beləcə onların sayı azalmağa başladı." Ruslar arasında yayılan epidemiyadan ürəklənən müsəlmanlar şəhərə yaxınlaşdılar. Başçıları uzunqulaq sürən ruslar uğursuz həmlə etdilər. 700 döyüşçülərini itirdikdən sonra ruslar mühasirəyə düşməkdən qorxdular və Bərdə qalasına sığındılar. Burada onlar müsəlmanlar tərəfindən mühasirəyə alındılar. Xəstəlikdən və mühasirədən yorulan ruslar "öz məhəllərini qurduqları qalanı gecə vaxtı tərk etdilər, götürə biləcəkləri qədər xəzinə, daş-qaş və gözəl paltarları öz arxalarında daşıdılar, istədikləri oğlanları və qızları götürdülər və Kür çayına doğru hərəkət etdilər. Burada öz ekipajları ilə hazır şəkildə onları evlərindən bura qədər gətirən gəmilər və onların qənimətin bir hissəsini verdikləri 300 rus gözləyirdi."<ref name="Vernadsky69"/> Bundan sonra müsəlmanlar rusların qəbirlərindən basdırılarkən yanlarında olan silahları çıxaltdılar.<ref name="Logan202"/>
 
5.974

edits