"Abbasilər" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

22 bayt əlavə edildi ,  5 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
|Əcdadı = [[Bəni Haşim]]
|Titullar = ''Bağdad Xəlifi'' <br>''Qəhirə Xəlifi'' <br/>''[[Əmir əl-Möminin]]''
|Banisi = [[Səffah|Əbül-Abbas as əs-Saffah]]
|Sonuncu hökmdar = [[III al MutavakkilMütəvəkkül]]
|Hazırki rəhbər =
|Əsası qoyulan il = [[750]]
}}
 
'''Abbasilər''' (Ərəbcə: العبّاسيّون; al-'Abbāsīyūn, Farsca: عباسیان 'Abbāsīyān) — Əməvi[[Əməvilər xanədanındansülaləsi]]ndən sonra başa[[Ərəb gələrəkxilafəti]]ndə İslamhakimiyyəti Dövlətininələ rəhbərliyinikeçirən sülalə. xəlifəliyiAbbasilər əlindəsülaləsinə tutan[[1543]]-cü xanədanildə [[Osmanlı İmperiyası]] tərəfindən son qoyulmuşdur.
[[Həzrət Məhəmməd]] Peyğəmbərin (s)(ə) ölümündən sonra (632-ci il) sonra, [[İslam]]Ərəb dünyasınıxilafətini HulefanıRəşidi Raşidinxəlifələri deyilənidarə dörd xəlifəetdiardındanƏlinin da [[Əməvilər]]ölümündən (661-750ci il) idarəsonra etdi. [[Əməvilər]], Əlininsülaləsi öldürülməsiyləölkəni rəhbərliyiidarə ələ keçirmişdilər. [[Əməvilər]]in iqtidardan enişləri də eyni şəkildə qanlı olduetdi. [[Həzrət Məhəmməd]] Peyğəmbərin(s)(ə) əmisi Abbas ibnibin Əbdülmütəllibin soyundan gələn Abbasilər, Əməvi rəhbərliyinə qarşı qiyam qaldıraraq [[750]]-ci ildə xəlifəliyi və iqtidarı ələ keçirdilər. Bu tarixdən başlayaraq Abbasilər [[1258]]-ci ilə qədər [[İslam]] dünyasının böyük hissəsinə suverenrəhbərlik oldularetdilər.
 
İlk Abbasi xəlifəsi [[Səffah|Əbul-Abbas əs-Səffah]] ([[750]]-[[754]]) idi. [[754]]-ci ildə qardaşı [[Mənsur]] (754-775) onun yerinə keçdi. Bu iki xəlifə dövründə orduda [[Türk]] və [[İran]] mənşəlilər əhəmiyyətli vəzifələr üstələndilər. Mənsur, [[762]]-ci ildə paytaxtı [[Şam]]dan [[Bağdad]]a daşıdı. Mənsurdan sonra sıra ilə [[Mehdi (xəlifə)|Mehdi]] (775-785) və Hadi (785-786) xəlifə oldular. Abbasi Dövləti Mənsurun nəvəsi [[Harun ər-Rəşid]] (786-809) dövründə ən geniş sərhədlərinə çatdı. Harun Rəşid, Min bir Gecə Nağıllarına mövzu olan görkəmli səltənətini Bərməki ailəsinə borclu idi. Bu ailədən Yəhya Bərməki və iki oğlu, vəzir olaraq Abbasi Dövlətini 17 il boyunca həqiqətən idarə etdilər.
[[Həzrət Məhəmməd]] Peyğəmbərin(s)(ə) ölümündən (632) sonra, [[İslam]] dünyasını Hulefanı Raşidin deyilən dörd xəlifə və ardından da [[Əməvilər]] (661-750) idarə etdi. [[Əməvilər]], Əlinin öldürülməsiylə rəhbərliyi ələ keçirmişdilər. [[Əməvilər]]in iqtidardan enişləri də eyni şəkildə qanlı oldu. [[Həzrət Məhəmməd]] Peyğəmbərin(s)(ə) əmisi Abbas ibni Əbdülmütəllibin soyundan gələn Abbasilər, Əməvi rəhbərliyinə qarşı qiyam qaldıraraq [[750]]-ci ildə xəlifəliyi və iqtidarı ələ keçirdilər. Bu tarixdən başlayaraq Abbasilər [[1258]]-ci ilə qədər [[İslam]] dünyasının böyük hissəsinə suveren oldular.
 
İlk Abbasi xəlifəsi Əbul-Abbas Səffah (750-754) idi. [[754]]-ci ildə qardaşı Mənsur (754-775) onun yerinə keçdi. Bu iki xəlifə dövründə orduda [[Türk]] və [[İran]] mənşəlilər əhəmiyyətli vəzifələr üstələndilər. Mənsur, 762-ci ildə paytaxtı [[Şam]]dan [[Bağdad]]a daşıdı. Mənsurdan sonra sıra ilə Mehdi (775-785) və Hadi (785-786) xəlifə oldular. Abbasi Dövləti Mənsurun nəvəsi [[Harun ər-Rəşid]] (786-809) dövründə ən geniş sərhədlərinə çatdı. Harun Rəşid, Min bir Gecə Nağıllarına mövzu olan görkəmli səltənətini Bərməki ailəsinə borclu idi. Bu ailədən Yəhya Bərməki və iki oğlu, vəzir olaraq Abbasi Dövlətini 17 il boyunca həqiqətən idarə etdilər.
Harun Rəşidin oğulları Əmin (809-813), Məmun (813-833) və [[Mötəsim]] (833-842) atalarının siyasətlərini davam etdirdilər. Anası Harun Rəşidin Türk əslli bir nökəri olan Mötəsim Türklərdən xüsusi bir əsgəri güc qurmuşdur, Türk ünsürləri rəhbərlikdə əhəmiyyətli vəzifələrə gətirmişdir. Daha sonra bu əsgəri gücün Bağdaddakı varlığı bəzi narahatlıqlara səbəb olduğundan Samirrə adıyla yeni bir şəhər qurduraraq dövlət mərkəzini oraya daşıdı. 838-ci ildə Mötəsim [[Anadolu]]ya Bizans üzərinə bir səfər təşkil etmiş, ordusunun bir qolu [[Bizans]] imperatoru Theofilos və ordusunu "Anzin Döyüşü" adı verilən bir vuruşmada böyük məğlubiyyətə uğratmış, Bizansın ikinci böyük şəhəri Amoriomu əhatə edib əlinə keçirmiş və Abbasi orduları [[İznik]] şəhərinin yaxınlarına qədər irəliləmişdir.
 
1.012

edits