"Kinabalu" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

1.927 bayt əlavə edildi ,  5 il öncə
 
== Tarixi ==
Britaniya koloniya inzibatçısı Hyu Lounun 1851-ci ilin martında Kinabalu dağının yaylasına çıxması qeydə alınıb. Lou dağın ən yüksək zirvəsini hesablamayıb. 1858-ci ilin aprel iyul aylarında Hyu Bruneydəki Briyaniya konsulu Con Spenser ilə 2 başqa zivəni fəth etdiedib.<ref name=P&L /> Kinabalunun ən yüksək zirvəsi zooloq ''Con Uaythed'' tərəfindən 1888-ci ildə fəth edilib.<ref name=P&L /> Britaniyalı botanik [[Lilian Gibbs]] 1910-cu ilin fevralında Kinabalunu fəth edən ilk botanik və ilk qadın oldu.<ref name=P&L />
 
Botanik Con Korner 1961-1964-cü illərdə bu dağda [[London Kral Cəmiyyəti|Böyük Britaniya Kral Cəmiyyətinin]] iki mühüm ekspedisiyasına başçılıq edib.<ref name=P&L/> [[Kinabalu Milli Parkı]] 1964-cü ildə yaradılıb və 2000-ci ildə [[Ümumdünya irsi]] siyahısına əlavə edilib.<ref>[http://whc.unesco.org/en/list/1012 Kinabalu Park]</ref>
 
== Flora və fauna ==
[[Şəkil:Nepenthes rajah.png|thumb|left|upright|''[[Nepentes radja]]nın sallanan böyük küpəsi'']]
Kinabalunun flora arealı [[adi əncir]] ağacları və həşəratla qidalanan küpəotu bitkiləri də daxil olmaqla müxtəlif növ bitkilərdən ibarətdir. 2600 və 3000 metr hündürlüyü olan ərazilərdə iynəyarpaqlı ''Dacrydium gibbsiae, kiçik kol bitkiləri, mamırlar, şibyələr, ayıpəncəsi və ayıdöşəyi'' kimi qısaboylu ağaclar olan qat yerləşir. Yüksək qayalı yamaclarda dünyanın ən müxtəlif [[səhləbkimilər]]inə rast gəlinir. Bəzi bitkilər endemikdir ( onlara yalnız Kinabalu Milli Parkının ərazisində rast gəlinir).
[[Şəkil:Borneo Mount Kinabalu Moutain Squirrel Rat.jpg|thumb|Kinabalu dağında yaşayan dağ dələsi]]
Bitkilərin müxtəlifliyi kimi həmçinin quşların və məməlilərin də müxtəlif növləri burada yaşayır. ''Kərgədan quşu , [[ilanyeyən dağ qartalı]] , dulit qurbağaağız, qaşlı cəngəllik milçəktutanı və başıaçıq gülən qaratoyuq'' da daxil olmaqla, [[Kinabalu Milli Parkı]]nda 326 quş növü mövcuddur. İyirmi dörd quş növünə əsasən dağda rast gəlinir. Dağ daha çox hündür ağaclarda yaşayan dörd böyük meymundan biri olan oranqutan da daxil olmaqla, 100-ə yaxın məməli heyvanın məskunlaşdığı ərazidir.<ref name=P&L /> Digər məməlilərə maralın üç növü, ''Malay sincabı , kiçik caynaqlı şərq samuru'' və [[benqal pişiyi]] daxildir. Endemik məməlilərə isə ''qara yereşən və Kalimantan porsuğu'' daxildir.
 
Bu dağ zonasında torpaq ilbizinin ən azı 26 növü mövcuddur.<ref>Liew, T.S., M. Schilthuizen & M. bin Lakim, 2010. The determinants of land snail diversity along a tropical altitudinal gradient: insularity, geometry, and niches. Journal of Biogeography, 37: 1071-1078 doi: 10.1111/j.1365-2699.200902243.x</ref>
 
== İstinadlar ==