"Hüseyn bəy Şamlı" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

2.206 bayt əlavə edildi ,  4 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k
{{Dövlət xadimi
Hüseyn bəy Şamlı (?-{{vəfat tarixi|1514||}})-I Şah İsmayılım lələsi, [[Şirvan]]ın ilk qızılbaş hakimi
| azərbaycan dilində adı = Hüseyn bəy Şamlı
 
| adın orijinalı =
 
| portret =
| portretin ölçüsü =
| izah =
| titul = [[Səfəvilər dövləti]]nin [[vəkil]]i
| bayraq = Safavid_Flag.svg
| bayraq2 = Lion_and_Sun_Emblem_of_Persia.svg
| dövr əvvəl = [[1501]]
| dövr son = [[1508]]
| sələfi = Vəzifə təsis edildi
| xələfi = [[Nəcməddin Məsud Gilani]]
| monarx = [[Şah İsmayıl]]
| doğum tarixi =
| doğum yeri =
| ölüm tarixi = {{vəfat tarixi|1514||}}
| ölüm yeri = [[Çaldıran]]
| sülalə =
| atası =
| anası =
| həyat yoldaşı =
| uşaqları =
| imzası =
}}
'''Hüseyn bəy Şamlı''' — [[Şah İsmayıl]]ın lələsi, Səfəvilər dövlətinin ilk əmir-əl ümərası və vəkili.
== Həyatı ==
Şamlı elindən olub, [[Şah İsmayıl]]ın [[Gilan]]<nowiki/>da gizləndiyi vaxt qoruyucusu idi.<ref>Savory, Roger (1998). "ESMĀʿĪL I ṢAFAWĪ". ''Encyclopaedia Iranica, Vol. VIII, Fasc. 6''. səh. 628–636</ref>[[I Şah İsmayıl]]ın ən nüfuzlu silahdaşlarından biri və onun tərbiyəçisi Hüseyn bəy Lələ Şamlı 1501-ci ildə Şirvana canişin təyin olunmuşdu. Sonuncu, özünün xidmətçisini ("cilovdar") – darmadağın edilmiş Şirvanlıların təqib edilməsi zamanı [[I Fərrux YəsaraYasar|Fərrux Yəsar]]<nowiki/>a çatması, onu vurub atdan salması və şirvanşahın başını I Şah İsmayıla gətirməsi ilə fərqlənmiş [[Şahgəldi ağanıağa]]<nowiki/>nı öz yerinə təyin etmişdi. Eyni il Səfəvilər dövlətinin bütün ordusunun sərkərdəsi - ''əmir əl ümər''a və ''vəkil''i təyin olunmuşdu. 1507-ci ildə bir qrup kürd qarətçi tərəfindən hücuma məruz qalıb 300 əsgər itirməsi onun dövlətdəki statusunun zəifləməsinə səbəb oldu.<ref name=":0">Savory, Roger (2007). ''[https://books.google.dk/books?id=v4Yr4foWFFgC&dq=false Iran under the Safavids]'' Cambridge University Press. səh. 1–288 .<nowiki>ISBN 0521042518</nowiki>.</ref> Bundan sonra vəkillik vəzifəsindən azad olundu. Yerinə [[Nəcməddin Məsud Gilani]] gətirildi.
 
[[Şirvan vilayəti]]nin idarə olunmasının Hüseyn bəy Lələyə tapşırılmasını Səfəvilərin bu vilayəti həmişə özlərinin qanuni mülkü hesab etdiklərini təsdiq edən aşkar, formal əmək kimi başa düşmək lazımdır. Səfəvi nümayəndələrinin Şirvanın daxili işlərinə qarışmasının dərəcəsi və xarakteri haqqında fikir yürütmək də bizim üçün çətindir. Ehtimal etmək olar ki, bu, Şeyxşah üçün kifayət qədər sıxıntılı olmuşdu. Onun həmin asılılıqdan qurtulmaq üçün göstərdiyi cəhdlərdən də bunu sezmək olar.
 
 
== HəmçininSonrakı baxhəyatı ==
Vəkillərdən azad edilməsinə baxmayaraq hələ də ordunun əsas şəxsiyyətlərindən biri olaraq qalırdı. 1509-cu ildə İsmayıllın göstərişi ilə [[Bağdad]]ı tutmuşdu.<ref name=":0" /> 1510-cu ildə əmir əl üməra titulunu da itirdi. Yerinə [[Məhəmməd bəy Ustaclı]] gətirildi. 1510-1511-ci illərdə [[Herat]] valisi olmuşdur.<ref>Faruk Sümer — Safevi Devletinin Kuruluşu ve Gelişmesinde Anadolu Türklerinin Rolü</ref> 1512-ci ildə [[Gicduvan döyüşü]]<nowiki/>ndə vəkil [[Nəcmi Sani]]<nowiki/>yə xəyanət edərək onun döyüşdə öldürülməsinə səbəb oldu. <ref>Newman, Andrew J. (2008). ''Safavid Iran: Rebirth of a Persian Empire''. I.B.Tauris. səh. 1–281. <nowiki>ISBN 9780857716613</nowiki>.</ref>1514-cü ildə [[Çaldıran döyüşü]]<nowiki/>ndə öldürülmüşdür.
*[[Şamlı eli]]
 
== İstinadlar ==
<references />
[[Kateqoriya:Sərkərdələr]]
[[Kateqoriya:Şamlılar]]
4.359

edits