"İlanlar" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

154 bayt çıxarıldı ,  4 il öncə
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb redaktə
== Uçan ilan ({{lang-la|Chrysopelea paradisi}}) ==
 
Asiya torpaqlarında yaşayan Chrysopelea paradisi növünə aid olan ilanlar uçuş prosesi reallaşdırırlar. 20 ilə 40 metrlik bir məsafəni havada fhtdhbqətqət edən bu canlıları araşdırdıqda qarşımıza çox böyük bir yaradılış möcüzəsi çıxır. Çikaqo Universitetinin bioloqlarından Jake Sohca Sinqapurdakı bir zooparkda bu cür ilanlar üzərində 6 il davam edən tədqiqat aparıb. Yetkinlərinin uzunluğu 1 metrə çatan bu ufdfhtjfgtyvfgvfdgyrtftçanuçan ilanların havada uça bilmvdfjgjdfngdfnəbilmən qabiliyyətlərinin aerodinamikası haqqında dvfhdfgshfhaha əvvəllər heç bir şey bilinmirdi. Quşlardan başqa, sinvcn ccncncnnccabsincab siçovul və ya fjeherüerqüefiehtdfkərtənkələkərtənkələ kimçşi bəzi quru canlılarınıbyhhdigfyetncanlıların və bəzi balıqların qısa da olsa müəyyən məsafələri uçaraq, yəni havada süzərək yol qət etdikləri bilinir. Bu canlıların uçuşları həqiqətən çox heyrətləndiricidir. Ancaq Chrysopelea ilanının uçuşu daha fərqlidir. Bu uçuşu digər bütün uçuşlardan üstün edən cəhət bu akrobatik ilanın havada süzərkən istifadə edəcəyi qanad, pərdəli pəncə və s. kimi heç bir uzantısının olmamasıdır. İnsanı ən çox heyrətə salan isə bu canlının aerodinamika, ya da biomexanika ilə əlaqədar fizika qanunlarını bilmədən belə təhlükəli bir hərəkətə cəhd etməsidir.
 
Socha bu heyrətverici vəziyyəti bu ghhgvbnxfhşəkildgergrthartə açıqlamışdır: "İstəmntdsdfrtrr təbiətdə yaşayan bir canlı olsun, istərsə iodsjtinsanın istehsal etdiyi bir maşın olsun, bu ilan kimi uça bilən heç bir şey yoxdur, çünki irəliyə gedərkən eyni zamanda fərqli bir yönə də hərəkət edir". (Nature 418, 603-604 ,8 avqust 2002)
 
Bəs heç bir uzantısı və ya çıxıntısı olmayan uzun bir silindgfdyhfghhhbdrs havada necə asılı qalaraq hərəkət edə bilir? Necə olur ki, getmək istədiyi yönə doğru manevr etməyi bacarır? Necə havada edəcəyi tərffhgfgfhsgs bir hərəkət nəticəsində mövqeyini itirib yerə düşmür?
 
Bu sualların cavabını araşdıran Jake Sohca "qanadsız" ilanların sirrini digital kameralar və peyk fotoşəkillərini qiymətləndirmədə istifadə edilən bir kompüter proqramı sayəsində ortaya çıxardı və işinin detallarını İngiltərənin məşhur elm jurnalı olan “Nature”da nəşr etdi. Jurnalın 8 avqust 2002-ci ilfgfghjfgjdfnjukgdəki sayında "Chrysopelea Paradisi İlanlarının Süzülərək Uçuşunun Kinematikası" başlıqlı məgiihsrtrhfghgsfqalədə qeyd olunanlara görə, ilan bu xüsusi uçuşu bu şəkildə reallaşdırır:
15

edits