"AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxana" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Düzəlişin təsviri yoxdur.
(85.132.96.58 (müzakirə) tərəfindən edilmiş 3516775 dəyişikliyi geri qaytarıldı.)
{{Təşkilat
{{AMEA İnstitutu
|tam adı = Azərbaycan Milli Elmlər = AMEAAkademiyasının Mərkəzi Elmi KitabxanaKitabxanası
|originalın dilindəki adı = <!-- Mərkəzi Elmi Kitabxanası-->
|emblemi =
|yaranması abreviatura = [[1925]]
|direktoru emblemi = '''Leyla Bəkir<!-- qızıTəşkilatın İmanova'''emblemi-->
|şəkil = [[Şəkil:Merkezi Elmi Kitabxana.jpg]]
|ünvanı = AZ1143, Azərbaycan Respublikası, Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, [[Hüseyn Cavid prospekti (Bakı)|Hüseyn Cavid prospekti]] 115.<ref>{{cite web|url=http://gomap.az/info/Description.aspx?guid=92f657d8d56611e0ad4900226424597d&lng=az |title=AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxana (AMEA MEK) |author= |date=2015 |work=[[GoMap.az]] saytı |publisher=gomap.az |accessdate=2015-01-09 |language=az}}</ref>
|rəsminövü saytı = elmi-tədqiqat = yoxdurinstitutu
|direktor = Filologiya elmləri doktoru [[Aybəniz Əliyeva-Kəngərli]]
|üzvləri = <!-- Təşkilatın üzvləri-->
|rəsmi saytı = [http://http://www.csl-az.com/]
}}
 
'''Mərkəzi Elmi Kitabxanası''' — [[Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası]]nın təşkilatlarından biri.
'''AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxana (AMEA MEK)''' — [[Azərbaycan]]da milli və dünya əhəmiyyətli elmi nəşrlərin zəngin fondlarına malik olan universal təmayüllü, aparıcı elmi kitabxana.<ref>{{cite web|url=http://news.milli.az/politics/265660.html |title=Prezident İlham Əliyev AMEA Mərkəzi Kitabxanasının və "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzinin yeni binasının açılışında iştirak edib - YENİLƏNİB - FOTO |author= |date=05.05.2014 |work=[[Milli.Az - Xəbər Portalı]] |publisher=milli.az |accessdate=2015-01-04 |language=az}}</ref>
 
== Tarixi ==
[[Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası]]nın Mərkəzi Elmi Kitabxanası Respublikada milli və dünya əhəmiyyətli elmi nəşrlərin zəngin fondlarına malik olan ən iri, universal təmayüllü, aparıcı elmi kitabxanadırMərkəzi Elmi Kitabxana (MEK) Milli Elmlər Akademiyasının struktur bölməsi olub, kitabxanaşunaslıq, biblioqrafiyaşünaslıq, kitab tarixi və informasiyalaşdırma sahəsində fəaliyyət göstərir. Akademiya sistemində araşdırılan bütün kompleks və sahəvi problemlər üzrə ixtisaslaşdırılmıs məlumat-informasiya mərkəzi, respublika miqyasında baş elmi-texniki informasiya müəssisəsidir. Mərkəzi Elmi Kitabxana Azərbaycanın görkəmli ziyalıları [[N.Nərimanov]], [[Ə.Haqverdiyev]], [[T.Şahbazi]], [[H.Zeynallı]] və başqalarının təşəbbüsü və yaxından köməyi ilə Azərbaycanın təbii sərvətlərini, iqtisadiyyatını, tarixini, fəlsəfəsini, ədəbiyyat və incəsənətini və s. öyrənmək məqsədi ilə [[1923]]-cü ildə təskil edilmis "[[Azərbaycan Tədqiq və Tətəbbö Cəmiyyəti]]"nin əsasında [[1924]]-cü ildə yaradılmışdıir. Azərbaycanın eləcə də, qonşu regionların tarixi, arxeologiyası, etnoqrafiyası, təbii sərvətləri, elm və mədəniyyətinin öyrənilməsində mühüm xidmətləri olmuş həmin Cəmiyyətin nəzdində görkəmli ədəbiyyatşünas-biblioqraf professor [[A.V.Baqrinin]] rəhbərliyi ilə təsis edilmiş "Biblioqrafiya bürosu"[[(1924)]] MEK-nın təşəkkülü ücün ilkin baza olmuşdur. Cəmiyyətin ilk iclaslarının birində kitabxananın yaradılması haqqında qərar qəbul edilir və cəmiyyətin nəzdində elmi kitabxana fəaliyyətə başlayır. [[1925]]-ci il [[avqustun 9]]-da "Azərbaycan Tədqiq və Tətəbbö Cəmiyyəti"nin Mərkəzi Şurasının iclasında "Biblioqrafiya bürosu" əvəzinə "Kitabxana-Biblioqrafiya bürosu" tə'sis edilir. Bu dövrdə [[Azərbaycan]] ölkəşünaslıq materiallarının toplanması sahəsində iş geniş vüs'ət alır. Elmi tədqiqat işlərinin aparılması ücün zəruri olan informasiya bazası tədricən formalaşmağa başlayır. [[1926]]-cı ildə kitabxanada ilk oxu zalı istifadəyə verilir.[[1929]]-cu ildə "Azərbaycan Tədqiq və Tətəbbö Cəmiyyəti" bazasında Respublikası Mərkəzi icraiyyə Komitəsi nəzdində [[Azərbaycan Dövlət Elmi Tədqiqat Institutu]] təşkil edilir. [[1933]]-cü ildə həmin Elmi Tədqiqat Institutu əsasında SSRi EA Zaqafqaziya filialının [[Azərbaycan]] bölməsinin yaradılması haqqında qərar qəbul edilir. [[Kitabxana]] [[1934]]-cü ildə kecmiş sovet məkanındakı respublikalarla, eyni zamanda [[ABŞ]], [[Fransa]], [[Isvec]], [[Ingiltərə]] və s. xarici ölkələrlə mübadilə əlaqələri də yarada bilmişdir. [[Kitabxana]] biblioqrafik fəaliyyətini genişləndirərək elmi-tədqiqat planlarına müvafiq olaraq "[[Xəzər]] dənizi və hövzəsinin biblioqrafiyası", "[[Azərbaycan]] haqqında ədəbiyyatın biblioqrafiyası", "Azərbaycanda türk mətbuatı" kimi göstəricilər nəşr etdi. 1935-ci ildə SSRI EA Zaqafqaziya filialının Azərbaycan bölməsi SSRI EA Azərbaycan filialına cevrildi. Bu dövrdən elmi işlərinin artması Elmi-Tədqiqat institutları nəzdində də xüsusi elmi kitabxanaların təşkil edilməsini zəruri etdi. [[1935]]-[[1940]]-cı illər ərzində tədqiqat institutlarının nəzdində 18 ixtisaslaşdırılmış (Zoologiya, Botanika, Kimya, Fizika və s.) kitabxanalar fəaliyyətə başlayır ki, bunların da fəaliyyətinə MEK rəhbərlik edirdi. MEK-nın özünün inkişafında ilk direktorları [[A.V.Borev]], [[S.M.Yəhyazadə]]nin adı xüsusilə qeyd olunmalıdır. ikinci dünya müharibəsi illərində bütün məhdudiyyətlərə baxmayaraq kitabxana öz fəaliyyətini dayandırmamış, cəbhəyə komək məqsədi ilə aparılan elmi-tədqiqatlara operativ şəkildə kömək etməyə sə'y göstərmişdi.
Mərkəzi Elmi Kitabxana 1924-cü ildə Azərbaycanın görkəmli ziyalıları [[Nəriman Nərimanov]], [[Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev]], [[Tağı Şahbazi]], [[Hənəfi Zeynallı]] və başqalarının təşəbbüsü və yaxından köməyi ilə "Azərbaycanı Tədqiq və Tətöbbö Cəmiyyəti"nin<ref>{{cite web|url=http://www.science.gov.az/az/cat.php?fid=history |title=AMEA-nın YARANMA TARİXİ |author= |date=01.01.1995 |work=[[science.gov.az]] saytı |publisher=science.gov.az |accessdate=2015-01-04 |language=az}}</ref> nəzdində Biblioqrafik büro kimi fəaliyyətə başlayıb.<ref>{{cite web|url=http://science.ab.az/forms/strukturnyie-podrazdeleniya-tsentralnogo-apparata-prezidiuma-nana/911 |title=Mərkəzi Elmi Kitabxana |author= |date=01.01.1995 |work=[[science.ab.az]] saytı |publisher=science.ab.az |accessdate=2015-01-04 |language=az}}</ref> Görkəmli ədəbiyyatşünas-biblioqraf, professor Aleksandr Vasilyeviç Baqriyin rəhbərliyi ilə təsis edilmiş "Biblioqrafiya bürosu" (1924) MEK-in təşəkkülü üçün ilkin baza olmuşdur.<ref>{{cite web|url=http://csl-az.com/tarix.html |title=AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxananın tarixi |author= |date=01.01.2005 |work=[[AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxana]] saytı |publisher=csl-az.com |accessdate=2015-01-04 |language=az}}</ref>
[[1945]]-ci ildən Kitabxana özünün yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur. SSR EA [[Azərbaycan]] filialı, müstəqil [[Azərbaycan Respublikasi Elmlər Akademiyası]]na cevrilir. Kitabxanaya bütün sovet məkanında çap olunmuş ədəbiyyatın pullu məcburi nüsxəsini almaq səlahiyyəti verilir. [[1951]]-ci ildə [[Azərbaycan EA Rəyasət Hey'əti]]nin qərarı ilə ETI-ları kitabxana şəbəkəsinin fəaliyyətini əlaqələndirilmək və onlara rəhbərlik etmək məqsədilə Kitabxana Şurası yaradılır. Şuranın tərkibinə Azərbaycanın görkəmli alimlərindən: [[A.I.Qarayev]], [[M.F.Nağıyeva]], [[S.A.Əzizbəyov]], [[F.A.Məlikov]], [[Q.A.Əlizadə]], [[V.R.Volobuyev]] və kitabxananın o zamankı direktoru [[Y.I.Tahirov]] daxil idi. Şura üzvləri MEK və şəbəkə kitabxanalarının fəaliyyətinə -fondların komplektləşdirilməsi, biblioqrafik göstəricilərin nəşri, oxuculara xidmət mədəniyyətinin yüksəldilməsi və s. məsələlərə nəzarət edirdi. Bu dövrdə kitabxananın fondlarının ümumi sayı 500 000 nüsxə idi. [[1952]]-ci il iyul ayının 13-də SSRi Baş Mətbuat idarəsinin göstərişi və [[EA Rəyasət Heyəti]]nin sərəncam ilə kitabxanada ədəbiyyatın Xüsusi Mühafizə Fondu təşkil edildi ki, buraya [[1937]]-38-ci ildə güllələnmiş [[Ə.Cavad]], [[S.Mümtaz]], [[M.Müşfiq]], [[Ədilə xanım Şahtaxtinskaya]], [[M.Şahsuvarlı]], [[Ibrahim Eminbəyli]], və başqa 171 nəfərin 8152 nüsxə kitabı verilmişdir.
[[1956]]-cıi ildən e'tibarən Kitabxana özünün beynəlxalq əlaqələrini genişləndirir. O dünyanın 50 ölkəsinin 570-dən cox elmi müəssisə və kitabxanası ilə ədəbiyyatın mübadiləsini aparırdı.
[[1959]]-cu ildə 600 000 mindən çox, o cümlədən 145 min nüsxə xarici ədəbiyyat fondlarına malik olan kitabxana müstəqil mübadilə aparmaq səlahiyyətinə sahib oldu. Buna qədər mübadilə əməliyyatları SSRi EA Kitabxanası vasitəsilə aparılırdı. MEK- biblioqrafik nəşriyyat fəaliyyətini də genişləndirir. [[1964]]-cü ildə "[[Azərbaycanın elm və mədəniyyət xadimləri]]" seriyasından respublikanın görkəmli alim və sənət adamlarının həyatına, elmi fəaliyyətinə həsr olunmuş şəxsi biblioqrafik göstəricilər çap olunmağa başlanmıişdır.
[[1967]]-ci ilin əvvəllərində Akademiya şəhərciyinin yeni binasına köcürülmüş Kitabxananın acılışı oldu. [[EA Rəyasət Heyəti]]nin "Azərbaycan EA Əsaslı Kitabxanasının fəaliyyətinin yaxşılaşdırılması tədbirləri" haqqında sərəncama müvafiq olaraq, onun yeni "Nizamnamə" və strukturu, Elmi Metodiki Şurası təsdiq edildi. Yeni şəraitdə yeni şö'bələr, oxu zalları açıldı. Kitabxananın fondları miqyası və həcmi nəzərə alınmaqla "format" düzülüşünə kecildi. [[1972]]-ci ildə Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemi yaradılmağa başlandı. [[1978]]-ci ildən MEK respublika miqyasında təbiət və dəqiq elmləri üzrə əsas depozitar kitabsaxlayıcıdır. [[1987]]-ci ildə [[EA Rəyasət Heyəti]]nin sərəncamı ilə MEK-nın mübadilə fonduna [[Akademiya]]da nəşr olunan materialların "məcburi nüsxə"si verilməyə başladı. SSRi Baş Mətbuat Idarəsinin 1990-cı il 10 yanvar tarixli sərəncamı ilə [[Kitabxana]]nın Xüsusi mühafizə Fondunda saxlanılan ədəbiyyat oxucuların sərbəst istifadəsinə verildi. MEK[[1993]]-cü ildən iFLA-nın Beynəlxalq Kitabxana Assosiasiyaları Federasiyasının üzvüdür. MEK [[1998]]-ci ildən "Kitabxanalar və Assosiasiyalar dəyişən dünyada" Beynəlxalq [[Krım]] konfransının iştirakçısıdır. [[1998]]-99-cu illərdə MEK-da "Nadir və xüsusi qiymətli nəşrlər", "Nəşriyyat" və "Elmi kütləvi işlər" şö'bələri tə'sis edilmişdir.
[[1999]]-cu ildən MEK ABŞ Səfirliyinin Tədris və Informasiya mərkəzi ilə əməkdaşlıq edir. [[2000]]-ci ilin dekabr ayında [[Soros Fondu Acıq Cəmiyyət Institutu]]nun qrantı hesabına alınmış kompüter avadanlıqları ilə təchiz edilmiş [[Kitabxana]] proseslərinin avtomatlaşdırılması şö'bəsi fəaliyyətə başlamısdır. [[Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti]]nin 4 yanvar [[2003]]-cü il tarixli fərmanı ilə təsdiq edilmiş [[AMEA]] Nizamnaməsinin 5-ci maddəsinin 54-cü bəndinə əsasən MEK elmi status almışdır. Bununla bağlı [[AMEA]] elmi-tədqiqat institutlarında olduğu kimi , MEK-da da [[Elmi Şura]] təşkil edilmiş və bu, [[AMEA]] [[Rəyasət Heyəti]] tərəfindən təsdiq edilmişdir. [[Kitabxana]]da bu yöndə əsaslı struktur dəyişiklikləri olmuş, bilavasitə elmi tədqiqatlarla məşğul olan yeni şöbələr yaradılmışdır.
 
== Struktur ==
1923-cü ilin noyabr ayında "Azərbaycanı Tədqiq və Tətöbbö Cəmiyyəti"nin keçirtdiyi iclasda kitabxananın yaradılması haqqında qərar qəbul edilir və həmin vaxtdan Cəmiyyətin nəzdində Elmi Kitabxana fəaliyyətə başlayır. Bu zaman kitabxananın fondunu 430 nüsxə kitab, 1200 nüsxə qiymətli əlyazmalar təşkil edirdi. 1925-ci ilin avqust ayında "Azərbaycanı Tədqiq və Tətöbbö Cəmiyyəti"nin Mərkəzi Şurasının iclasında Cəmiyyətin Elmi Kitabxanası ilə Biblioqrafiya bürosunun işində paralelizmi aradan qaldırmaq və kitabxanada olan materialın biblioqrafiyalaşdırılması məqsədilə büro ilə kitabxana birləşdirilərək Kitabxana-Biblioqrafiya bürosu təsis edilir. Kitabxana-Biblioqrafiya bürosunun sədri [[Hənəfi Zeynallı]] olur.
Hazırda MEK-da 142 nəfər əməkdaş çalışır. Onlardan 4-ü elmlər doktoru,12-ü fəlsəfə doktorudur. Elmi işçilərin sayı 36-dır.Kitabxanada 13 şöbə fəaliyyət göstərir.
Ədəbiyyatın elmi komplektləşdirilməsi şöbəsi
 
Qərbi Avropa ədəbiyyatı şöbəsi
Mərkəzi Kitabxananın yaradılması istiqamətində ilkin tədbirlər 1923-1924-cü illərdə həyata keçirilmişdir.<ref>{{cite web|url=http://president.az/articles/11646 |title=İlham Əliyev Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Mərkəzi Kitabxanasının yeni binasının açılışında iştirak etmişdir |author= |date=05.05.2014 |work=[[President.az]] saytı |publisher=president.az |accessdate=2015-01-04 |language=az}}</ref> 1945-ci ildə Azərbaycanda müstəqil Elmlər Akademiyasının yaradılması ilə əlaqədar Mərkəzi Elmi Kitabxananın tarixində yeni inkişaf mərhələsi başlanır.<ref>Mərkəzi Elmi Kitabxana. Bakı-2005. səh 4.</ref> AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxana 1963-1984-cü illərdə Əsaslı Kitabxana adını daşımışdır. Əsaslı Kitabxana 1984-cü ildən Mərkəzi Elmi Kitabxana (MEK) adlanır.<ref>AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxana. Elmi əsərlər (VI buraxılış). Bakı-2005. səh. 128, 137.</ref>
 
Şərq ədəbiyyatı şöbəsi
AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxana (MEK) ulu öndər [[Heydər Əliyev]]in hakimiyyətdə olduğu illərdə əsaslı inkişaf yolu keçmişdir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti [[Heydər Əliyev]]in 4 yanvar 2003-cü il tarixli fərmanı ilə təsdiq edilmiş AMEA Nizamnaməsinin 5-ci maddəsinin 54-cü bəndinə əsasən Mərkəzi Elmi Kitabxana (MEK) elmi müəssisə statusu almışdır.<ref>{{cite web|url=http://e-qanun.az/files/framework/data/1/c_f_1892.htm |title=Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nizamnaməsinin təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN FƏRMANI |author= |date=04.01.2003 |work=[[e-qanun.az]] saytı |publisher=e-qanun.az |accessdate=2015-01-04 |language=az}}</ref>
 
Ədəbiyyatın elmi işlənməsi şöbəsi
1925-ci ildə [[Hənəfi Zeynallı]]nın rəhbərliyi ilə yaranan Mərkəzi Elmi Kitabxana (MEK) 90 illik fəaliyyəti dövründə ölkəmizin ən iri kitabxana-informasiya müəssisələrindən birinə çevrilərək elmin inkişafında, elmi kadrların yetişdirilməsində əvəzsiz rol oynamışdır.<ref>{{cite web|url=http://www.science.gov.az/az/?id=862 |title="Mərkəzi Elmi Kitabxana" adlı kitab-albom |author= |date=03.10.2005 |work=[[science.gov.az]] saytı |publisher=science.gov.az |accessdate=2015-01-04 |language=az}}</ref> Mərkəzi Elmi Kitabxanaya müxtəlif illərdə S.M.Yəhyazadə, Y.İ.Tahirov, [[Nazim Axundov]], Rasim Kazımov, Məhbubə Həsənova, [[Əmin Əfəndiyev]], [[Aybəniz Əliyeva-Kəngərli]] rəhbərlik etmişlər.<ref>Mərkəzi Elmi Kitabxana. Bakı-2005. səh 3.</ref> Hazırda AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasının direktoru tibb üzrə fəlsəfə doktoru Leyla Bəkir qızı İmanovadır.<ref>{{cite web|url=http://www.science.gov.az/az/index.php?id=7713 |title=AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasının direktoru vəzifəsindən azad edildi |author= |date=15.10.2014 |work=[[science.gov.az]] saytı |publisher=science.gov.az |accessdate=2015-01-04 |language=az}}</ref>
 
Heydər Əliyev irsinin təbliği şöbəsi
Azərbaycanda təbiət, texniki və humanitar elmlər üzrə ən iri kitabxana sayılan AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanası dünya xalqlarının 50-dən çox dilində 3 milyon nüsxəyədək ədəbiyyat saxlayan zəngin, universal kitab fonduna malikdir.<ref>Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Mərkəzi Elmi Kitabxana. Elmi əsərlər. №12. Bakı-2012. səh 37.</ref>
 
Xidmət şöbəsi
== Beynəlxalq əlaqələri ==
AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxana 1993-cü ildə Beynəlxalq Kitabxana Assosiasiyaları Federasiyasının (International Federation of Library Associations and Institutions) üzvü seçilib.<ref>Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Mərkəzi Elmi Kitabxana. Elmi əsərlər. №12. Bakı-2012. səh 111.</ref> 2012-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Mərkəzi Elmi Kitabxanası (MEK) Avropa Şurası yanında Elmi Kitabxanalar Assosiasiyasının tamhüquqlu üzvlüyünə qəbul edilmişdir. AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxana Azərbaycanda fəaliyyət göstərən kitabxanalar arasında bu təşkilata üzv olan ilk kitabxanadır.<ref>{{cite web|url=http://azertag.az/xeber/AMEA_nin_Merkezi_Elmi_Kitabxanasi_beynelxalq_kitabxana_teskilatina_uzv_olmusdur-164868 |title=AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanası beynəlxalq kitabxana təşkilatına üzv olmuşdur |author= |date=07.03.2014 |work=[[AzərTAc]]ın saytı |publisher=azertag.az |accessdate=2015-01-04 |language=az}}</ref>
 
Fondun təşkili, mühafizəsi və istifadəsi şöbəsi
Mərkəzi Elmi Kitabxana respublikada beynəlxalq kitab mübadiləsi mərkəzidir. AMEA MEK [[ABŞ]], [[İngiltərə]], [[Fransa]], [[Almaniya]], [[İtaliya]], [[Türkiyə]], [[İran]], [[Səudiyyə Ərəbistanı]], [[Misir Ərəb Respublikası]], [[MDB]] dövlətləri və digər ölkələrin təşkilatları (Akademiyalar, ali təhsil müəssisələri, kitabxanalar, xüsusi təşkilatlar, muzeylər, ayrı-ayrı alimlər, yazıçılar, ictimai xadimlər) ilə əlaqə yaradaraq ədəbiyyat və informasiya mübadiləsi aparır.<ref>Bakı kitabxanaları. Bakı, MEK, 2000. səh 6</ref>
 
Biblioqrafiya şöbəsi
Ölkələr arasında ABŞ partnyor sayına görə 1-ci yeri tutur (80-dən çox təşkilat). Aktiv partnyorlar sırasında Vaşinqton şəhərində yerləşən [[Konqres Kitabxanası]], Miçiqan Universitetinin Kitabxanası, [[Los Anceles]]də [[Kaliforniya Universiteti]], İllinois Universitetinin kitabxanasının adlarını çəkmək olar. Həmçinin Avropa ölkələri - London Coğrafiya İnstitutu, Asiya Cəmiyyəti, İngiltərənin [[Britaniya muzeyi]], Parisdə Milli Kitabxana, Hamburqda Zoologiya İnstitutu, Tokio şəhərində yerləşən Yaponiyanın Zəlzələ Araşdırmalar İnstitutu, Riyaziyyat İnstitutunun Kitabxanası və digərləri ilə kitab mübadiləsi müvəffəqiyyətlə həyata keçirilir.<ref>Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Mərkəzi Elmi Kitabxana. Elmi əsərlər. №12. Bakı-2012. səh 45.</ref>
 
Kitabxanaşünaslıq şöbəsi
== Kitabxana müasir dövrdə ==
2011-ci il noyabrın 28-də Bakıda Azərbaycan Prezidenti [[İlham Əliyev]], AMEA-nın prezidenti [[Mahmud Kərimov]], “Azəraqrartikinti” ASC-nin sədri [[Ağalar Vəliyev]]in iştirakı ilə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Mərkəzi Elmi Kitabxanası (MEK) üçün yeni binanın təməlqoyma mərasimi olub.<ref>{{cite web|url=http://az.trend.az/azerbaijan/politics/1962579.html |title=İlham Əliyev AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanasının təməlqoyma mərasimində iştirak edib (FOTO) |author= |date=28.11.2011 |work=[[Trend Xəbər Agentliyi]]nin saytı |publisher=trend.az |accessdate=2015-01-04 |language=az}}</ref> 2014-cü il mayın 5-də AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasının yeni binasının açılışı olmuş, açılışda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti [[İlham Əliyev]], AMEA-nın prezidenti, akademik [[Akif Əlizadə]], AMEA MK-İRM-nin direktoru [[Leyla İmanova]] iştirak etmişlər. Altımərtəbəli yeni bina orijinal layihəsi və müasirliyi ilə diqqəti cəlb edir. İnşaat işlərində yerli və beynəlxalq memarlığın ən qabaqcıl təcrübəsindən istifadə olunmuşdur. Ətrafda əsaslı abadlıq və yaşıllaşdırma işləri aparılmışdır. AMEA MEK-in əsas girişində ulu öndər [[Heydər Əliyev]]in büstü qoyulmuşdur. Kitabxanada 1945-ci il martın 27-də təsis olunmuş [[Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası]]nın 15 nəfərdən ibarət ilk tərkibinə həsr edilən xüsusi guşə də yaradılmışdır.<ref>{{cite web|url=http://news.milli.az/politics/265660.html |title=Prezident İlham Əliyev AMEA Mərkəzi Kitabxanasının və "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzinin yeni binasının açılışında iştirak edib - YENİLƏNİB - FOTO |author= |date=05.05.2014 |work=[[Milli.Az - Xəbər Portalı]] |publisher=milli.az |accessdate=2015-01-04 |language=az}}</ref>
 
Kitabşünaslıq şöbəsi
AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasında [[Azərbaycan]] haqqında sistemləşdirilmiş və mərkəzləşdirilmiş məlumat bazası olan "Milli Rəqəmsal Yaddaş" (MRY) yaradılıb, dövlətin rəsmi qurumlarına məxsus sənədlər, şəxsi arxivlər, mühüm tarixi mənbələr (incəsənət nümunələri, əlyazmalar, eksponatlar) bu bazaya daxil edilərək [[Azərbaycan]] və dünya [[internet]] istifadəçilərinin ixtiyarına veriləcəkdir. "Milli Rəqəmsal Yaddaş"ın bir nüsxəsi istifadəyə veriləcək, digər ehtiyat nüsxə isə təhlükəsiz serverdə saxlanılacaqdır.<ref>{{cite web|url=http://www.science.gov.az/az/index.php?id=7486 |title=“Azərbaycan kitabxana-informasiya sistemində elektron kataloq və MARC 21” mövzusunda dəyirmi masa keçirilib |author= |date=14.07.2014 |work=[[science.gov.az]] saytı |publisher=science.gov.az |accessdate=2015-01-10 |language=az}}</ref>
 
Azərbaycanşünaslıq şöbəsi
Akademiyanın struktur bölməsi kimi fəaliyyət göstərən Mərkəzi Elmi Kitabxana (MEK) kitabxanaşünaslıq, biblioqrafiyaşünaslıq, kitab tarixi və informasiyalaşdırma sahəsində fəaliyyət göstərir. Zəngin tarixə malik Mərkəzi Elmi Kitabxana AMEA sistemində aparılan bütün kompleks və sahəvi problemlər üzrə ixtisaslaşdırılmış məlumat-informasiya mərkəzi və ölkə miqyasında baş elmi-texniki informasiya müəssisəsidir.<ref>{{cite web|url=http://news.milli.az/politics/265660.html |title=Prezident İlham Əliyev AMEA Mərkəzi Kitabxanasının və "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzinin yeni binasının açılışında iştirak edib - YENİLƏNİB - FOTO |author= |date=05.05.2014 |work=[[Milli.Az - Xəbər Portalı]] |publisher=milli.az |accessdate=2015-01-04 |language=az}}</ref> AMEA MEK Akademiya sistemindəki 27 kitabxananın fəliyyətini istiqamətləndirən metodiki mərkəzdir.<ref>Mərkəzi Elmi Kitabxana. Bakı-2005. səh 7.</ref>
 
Kitabxana proseslərinin avtomatlaşdırılması şöbəsi
AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanasının yeni binasında (ünvan: Hüseyn Cavid prospekti, 31.) 2014-cü ildə müxtəlif miqyaslı tədbirlər keçirilmişdir:
*IV Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumunun (2-3 oktyabr 2014-cü il) dəyirmi masası (“Qloballaşmanın çağırışları: ənənə və transformasiya arasında” - 3 oktyabr, 2014-cü il).<ref>{{cite web|url=http://www.bakuforum.org/az/2014-5/ |title=Qloballaşmanın çağırışları: ənənə və transformasiya arasında |author= |date=03.10.2014 |work=[[Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumu]]nun saytı |publisher=bakuforum.org |accessdate=2015-01-04 |language=az}}</ref>
*Professor Aida İmanquliyevanın 75 illik yubileyi (13 oktyabr, 2014-cü il).<ref>{{cite web|url=http://www.qafqaznews.az/10/13/gorkemli-serqsunas-alim-filologiya-elmleri-doktoru-professor-aida-imanquliyevanin-anadan-olmasinin-75-illik-yubileyine-hesr-olunan-beynelxalq-elmi-konfrans-kecirilib/ |title=Görkəmli şərqşünas alim Aida İmanquliyevanın 75 illik yubileyinə həsr olunan beynəlxalq elmi konfrans keçirilib |author= |date=13.10.2014 |work=[[Qafqaz Xəbər Agentliyi]]nin saytı |publisher=qafqaznews.az |accessdate=2015-01-05 |language=az}}</ref>
*"Sələflər və Xələflər" I beynəlxalq simpoziumu (22-24 oktyabr, 2014-cü il).<ref>{{cite web|url=http://publika.az/p/48085 |title=Dilçiliyin inkişafı ilə bağlı beynəlxalq tədbir keçirilir |author= |date=22.10.2014 |work=[[Publika.Az]] saytı |publisher=publika.az |accessdate=2015-01-05 |language=az}}</ref>
*Bakı Elm Festivalı (10-11 noyabr, 2014-cü il).<ref>{{cite web|url=http://www.mincom.gov.az/media/xeberler/details/7484 |title=Bakıda elm festivalı keçirilir |author= |date=11.11.2014 |work=[[Azərbaycan Respublikası Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi]]nin saytı |publisher=mincom.gov.az |accessdate=2015-01-05 |language=az}}</ref>
*"Çağımızdan görünən orta əsrlər" mövzusunda beynəlxalq elmi konfrans (15-16 dekabr, 2014-cü il).<ref>{{cite web|url=http://azertag.az/xeber/CHagimizdan_gorunen_orta_esrler_movzusunda_beynelxalq_elmi_konfrans_oz_isine_baslayib-818383 |title=Çağımızdan görünən orta əsrlər mövzusunda beynəlxalq elmi konfrans öz işinə başlayıb |author= |date=15.12.2014 |work=[[AzərTAc]]ın saytı |publisher=azertag.az |accessdate=2015-01-05 |language=az}}</ref>
*I Respublika Əqli Mülkiyyət və İnnovasiya Sərgisi (24-25 dekabr, 2014-cü il).<ref>{{cite web|url=http://www.mincom.gov.az/media/xeberler/details/8055 |title=I Respublika Əqli Mülkiyyət və İnnovasiya Sərgisi keçirilib |author= |date=24.12.2014 |work=[[Azərbaycan Respublikası Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi]]nin saytı |publisher=mincom.gov.az |accessdate=2015-01-04 |language=az}}</ref>
 
Sənədlərin konservasiyası, bərpası və surətçıxarma şöbəsi
2014-cü ilin sonundan başlayaraq AMEA MEK köhnə ünvanından yeni binasına köçürülür.<ref>{{cite web|url=http://ann.az/az/amea-nn-kitabxanas-krlr/?#.VLAO2NKsXg8 |title=Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Mərkəzi Elmi Kitabxanasının ümumi iclası keçirilib. |author= |date=04.12.2014 |work=[[Ann.az]] saytı |publisher=ann.az |accessdate=2015-01-09 |language=az}}</ref> AMEA MEK-in işçi personalından ibarət qrup xüsusi nəzarət altında, təlimata uyğun olaraq kitabları müvafiq fonda görə ayırır və qeydiyyatını aparır. Digər bir qrup isə yeni binaya daşınmazdan əvvəl köhnəlmiş kitabların bərpa olunmasını təşkil edir. Kitabların yeni binaya aparılması prosesi onlara yeni inventar kodları və elektron çiplər vurularaq davam etdirilir.<ref>{{cite web|url=http://modern.az/articles/70023/1/ |title=Mərkəzi Elmi Kitabxananın köçü hələ də bitməyib |author= |date=05.01.2015 |work=[[Modern.az]] saytı |publisher=modern.az |accessdate=2015-01-09 |language=az}}</ref> 143000-dən çox kitab artıq inventarlaşdırılıb. Nadir kitablar fondunun köçürülməsi artıq tamamlanıb. Ümumi fond, Şərq ədəbiyyatı fondu və Mübadilə fondunun köçürülmə prosesi isə davam edir.<ref>{{cite web|url=http://az.trend.az/azerbaijan/culture/2349920.html |title=Nadir kitabların yeni kitabxanaya köçürülməsi başa çatdı (FOTO) |author= |date=05.01.2015 |work=[[Trend Xəbər Agentliyi]]nin saytı |publisher=trend.az |accessdate=2015-01-09 |language=az}}</ref>
Əsas fondun tərkibinə daxildir: azərbaycan, rus, Qərbi Avropa dillərində kitab fondları; sovet dövrünə qədərki mətbuat fondu; nadir və qiymətli nəşrlər fondu; görkəmli alimlərin şəxsi kolleksiyaları; dissertasiya və avtoreferatlar fondları; dövri və ardı davam edən ədəbiyyat fondu; fotosurətlər fondu;qəzetlər fondu və b.
 
 
Fondlar
Azərbaycan, rus, türk, fars, ərəb, ingilis, alman, fransız və b. dillərdə olan fondların xronoloji əhatəsi XVI-XX əsrlərə aid olduğundan çox zəngindir. Kitabxananın fondları əsas, ixtisaslaşdırılmış və yardımçı fondlardan ibarətdir.
Azərbaycan dilində ədəbiyyat fondu
 
Rus dilində ədəbiyyat fondu
 
Qərbi Avropa dillərində ədəbiyyat fondu
 
Şərq dillərində ədəbiyyat fondu
 
Nadir və qiymətli nəşrlər fondu
 
Qiraət zalları
Kitabxanada ümumi və ixtisaslaşdırılmış oxu zalları vardır
 
Ümumi oxu zalı- Burada Azərbaycan, rus və digər xarici dillərdə kitablara sifarişlər qəbul edilir. 7800 cilddən çox ensiklopedik nəşr və referativ jurnaldan ibarət yardımçı fondla açıq rəf üsulu ilə xidmət göstərilir
 
Dövri mətbuat zalı- Burada açıq rəf usulu ilə Azərbaycan və digər xarici ölkə EA və elmi idarələrinin son illərə aid dövri nəşrləri istifadəyə verilir. Kecmiş illərə aid jurnallar sifarişlərə əsasən Kitab saxlama şöbəsindəki əsas fonddan gətirilir
 
Şərq ədəbiyyatı zalı-Bu zal Yaxın və Uzaq Şərq ölkələri xalqlarının dillərini, tarixini, iqtisadiyyatını, mədəniyyətini öyrənən və tədqiq edən elmi işcilər, mütəxəssislər üçün nəzərdə tutulmuşdur. Şərq ədbiyyatı fondu həmin zalın daxilində yerləşir.
 
Nadir nəşrlər zalı- Ən nadir, qiymətli, elmi dəyərə malik, yeganə nüsxələri qalmış ədəbiyyatın mühafizəli istifadəsini təmin edir.
 
Sərgi zalı- Müxtəlif elm sahələrinə aid ən yeni ədəbiyyat haqqında informasiyanın operativ çatdırılmasını təmin edir.
 
Şəbəkə kitabxanaları
 
#AMEA-nın NAXÇIVAN BOLMƏSININ KİTABXANASI
#ŞƏKİ REGIONAL ELMİ MƏRKƏZİNİN KİTABXANASI
#RİYAZIYYAT VƏ MEXANİKA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#Ə.HÜSEYNOV ADINA KİBERNETİKA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#RADİASİYA TƏDQİQATLARI İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#N. TUSİ ADINA SAMAXI ASTROFİZİKA RƏSƏDXANASININ KİTABXANASI
#KİMYA PROBLEMLƏRİ İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#AŞQARLAR KİMYASI İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#Y. MƏMMƏDƏLİYEV ADINA NEFT-KİMYA PROSESLƏRİ İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#POLİMER MATERİALLARI İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#GEOLOGİYA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#H.ƏLİYEV ADINA COGRAFİYA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#A.QARAYEV ADINA FİZİOLOGİYA İNSTITUTUNUN KİTABXANASI
#GENETİKA VƏ SELEKSİYA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#TORPAQŞÜNASLIQ VƏ AQROKİMYA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#V.KOMAROV ADINA BOTANiKA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#MİKROBİOLOGİYA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#ZOOLOGİYA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#BOTANIKA INSTITUTUNUN LABORATORIYA KORPUSUNUN KİTABXANASI
#İQTİSADİYYAT İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#MILLI AZƏRBAYCAN TARİXİ MUZEYİNİN KİTABXANASI
#NƏSİMİ ADINA DİLÇİLİK İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#M. FÜZULİ ADINA ƏLYAZMALAR İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
#NİZAMİ GƏNCƏVİ ADINA AZƏRBAYCAN MILLI ƏDƏBİYYAT MUZEYİNİN KİTABXANASI
 
==Tədbirlər==
#08.05.2008 [16:10] «[[Heydər Əliyev]] VƏ [[AZƏRBAYCAN]] ELMI», KONFRANS-SəRGI
#29.04.2008 [17:30] [[EKOLOGİYA VƏ TƏBİİ SƏRVƏTLƏR NAZİRLİYİ]]NDƏ KONFRANS-SƏRGİ
#25.05.2007 [12:38] [[28 MAY RESPUBLİKA GÜNÜ]] MÜNASİBƏTİLƏ TƏDBİR
#11.05.2007 [08:23] KİTABXANAMIZ XX [[TEHRAN]] KİTAB SƏRGİSİNDƏ
#08.05.2007 [17:30] [[Heydər Əliyev]] İRSİNİN TƏDQİQİ VƏ TƏBLİĞİ MÖVZUSUNDA SƏRGİ-IV
#07.05.2007 [11:30] [[Heydər Əliyev]] İRSİNİN TƏDQİQİ VƏ TƏBLİĞİ MÖVZUSUNDA SƏRGİ-III
#04.05.2007 [10:20] [[Heydər Əliyev]] İRSİNİN TƏDQİQİ VƏ TƏBLİĞİ MÖVZUSUNDA SƏRGİ-II
#03.05.2007 [12:20] [[Heydər Əliyev]] İRSİNİN TƏDQİQİ VƏ TƏBLİĞİ MÖVZUSUNDA SƏRGİ-I
#20.04.2007 [13:50] [[ƏLİSÖHBƏT SUMBATZADƏ]]-100 ADLI KONFRANS-SƏRGİ
#05.04.2007 [12:27] [[RUSİYA]] EA-nın JURNALLARINDAN İBARƏT SƏRGİ KEÇİRİLDİ
#29.03.2007 [12:23] [[AZƏRBAYCAN]] XALQININ FACİƏVİ TARİXİ ADLI KONFRANS-SƏRGİ
#19.02.2007 [16:10] [[XOСALI SOYQIRIMI]]NA HƏSR OLUNMUŞ SƏRGİ
#06.02.2007 [09:12] [[AMEA RƏYASƏT HEYƏTİNİN İCLASI]] (KİTABXANANIN HESABATI)
#22.01.2007 [00:15] KİTABXANADA [[20 YANVAR ŞƏHİDLƏRİ]] ANILDI
#21.12.2006 [15:00] [[AZƏRBAYCAN]]-[[İRAN]] ELMİ-MƏDƏNİ ƏLAQƏLƏR ZALI AÇILDI
#08.12.2006 [12:00] [[H.ƏLİYEV]] VƏ AZƏRBAYCANÇILIQ MƏFKURƏSİ ADLI ELMİ KONFRANS
#22.11.2006 [13:30] [[ABŞ]]-IN SƏFİRİ ƏNN DERSİ KİTABXANADA OLMUŞDUR
#22.11.2006 [09:27] [[LƏTİF KƏRİMOV]]-100 ADLI SƏRGİ
#25.10.2006 [14:50] [[ALMANİYA]]NIN SƏFİRİ PYER STANÇİNA KİTABXANADA OLMUŞDUR
 
==İstinadlar==
<references/>
http://csl-az.com/index.php
http://www.science.gov.az/az/presidium/library/index.htm
 
== Həmçinin bax ==
* [[Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası]]
* [[Science.gov.az]]
* [[Kitabxana]]
* [[Aybəniz Əliyeva-Kəngərli]]
* [[Azərbaycan Milli Kitabxanası]]
 
==İstinadlar==
{{istinadlar|2}}
 
== Xarici keçidlər ==
* http://www.elm.az
*[https://www.facebook.com/pages/AMEA-M%C9%99rk%C9%99zi-Kitabxana-%C4%B0nformasiya-Resurslar%C4%B1-M%C9%99rk%C9%99zi/566260610149176?fref=ts AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxananın facebook səhifəsi]
* http://www.science.gov.az/
* [http://www.ourbaku.com/index.php5/%D0%91%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B8%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_-_%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%B4,_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84. Багрий Александр Васильевич - литературовед, библиограф]
* http://www.science.gov.az/az/presidium/library/index.htm
*[http://libereurope.eu/userlist/member-info/?pdb=1047 AMEA MEK - Avropa Şurası yanında Elmi Kitabxanalar Assosiasiyasının tamhüquqlu üzvü]
* http://www.az-muallimi.com/
*[http://www.science.gov.az/az/presidium/library/index.htm Mərkəzi Elmi Kitabxana haqqında (science.gov.az)]
* http://www.akademiya.net/
*[http://science.ab.az/forms/strukturnyie-podrazdeleniya-tsentralnogo-apparata-prezidiuma-nana/911 Mərkəzi Elmi Kitabxana haqqında (science.ab.az)]
*[http://www.bakuforum.org/ "BAKI BEYNƏLXALQ HUMANİTAR FORUMU"NUN RƏSMİ İNTERNET SAYTI]
*[http://elmfestivali.az/ "Bakı Elm Festivalı"nın rəsmi saytı]
 
{{AMEA-institut və təşkilatlar}}
 
[[Kateqoriya:Azərbaycanda elmElm]]
[[Kateqoriya:1925-ciAzərbaycan ildəRespublikasının yarananlarəməkdar elm xadimləri]]
[[Kateqoriya:Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası]]
[[Kateqoriya:AMEA-nınMilli institut və təşkilatlarıakademiyalar]]
[[Kateqoriya:Azərbaycanda elm]]
405

edits