"Donatizm" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

8 bayt çıxarıldı ,  5 il öncə
yazı sehvleri çox idi
(cümlədə grammatik cəhətdən yanlış vardı)
(yazı sehvleri çox idi)
'''Donatizm''' (yun. Δονατισμός) — [[Karfagen|Kartaca]] kilsəsində baş verən parçalanma və ixtilaflar sonu yaranan dini hərəkat. IV-cü yüzilliyin əvvəllərində başlamış və Şimali Afrikanın müsəlmanlar tərəfindən istila edilməsinə qədər davam etmişdir.
 
Donatçıların hərəkatı xristian birliyinə çox ciddi zərbə vurmuşdu. Bu ixtilaf Roma imperatorlarının xristianlara qarşı təqiblərin sona çatmasından sonra baş vermişdi. Məsələ bundadır ki, təqiblər dövründə xristianların bir qismi təqiblərə sinə gərərək, ölümlərindən belə qorxmayaraq dindən imtina etməmişdirlər. Ancaq başqaları təqiblərə davam gətirməyərək [[Bütpərəst|bütpərəstlərə]] və hakim dairələrə güzəştlərə getmişdirlər, bəziləri isə işgəncələrə məruz qalaraq Xristianlıqdan imtina etmiş, təqiblərdən sonra isə öz kilsə vəzifələrinə qayıtmışdırlar.
xristianların bir qismi təqiblərə sinə gərərək, ölümlərindən belə qorxmayaraq dindən imtina etməmişdirlər. Ancaq başqaları təqiblərə davam gətirməyərək [[Bütpərəst|bütpərəstlərə]] və hakim dairələrə güzəştlərə getmişdirlər, bəziləri isə işgəncələrə məruz qalaraq Xristianlıqdan imtina etmiş, təqiblərdən soonra isə öz kilsə vəzifələrinə qayıtmışdırlar.
 
[[311]]-ci ildə Kartaca yepiskopu vəzifəsinə ''Sesilian'' adlı bir keşiş təyin olundu. Ancaq məşhur yepiskop ''Donatus'' ona qarşı çıxış etmişdi və onu yepiskop kimi tanımamışdı, çünki təqiblər dövründə Sesilian, işgəncələrə dözməyərək, [[Bibliya|Müqəddəs Kitabların]] nüsxələrini bütpərəstlərə vermişdi. Halbuki Donatusun özü o zamanlar çox ağır işgəncələrə məruz qalmış, ancaq dindən dönməmişdir. Rəvayətlərə görə onun bədənində ağır işgəncələrin çoxlu izləri qalmışdır.
Donatçılar Xristian radikal təriqətinə çevirilmişdirlər. Onların ən ifrat qolunu ''sirkumsellionlar'' adlandırırdılar. Onlar silahlı mübarizə və terror metodlarından geniş istifadə edirdilər. Roma ordusuna qarşı partizan müqaviməti təşkil etmişdirlər.
 
Dini ekstremizm baxımından donatçılar/sirkumsellionlar yəhudi radikalları olazolan [[Zelotlar|zelotların]] davamçıları sayıla bilərlər. Onlar I yüzillikdə [[Yəhudiyyə|Yəhudiyyədə]] radikal dini təriqət yaradıb terror vasitələrindən istifadə edirdilər, RomalılaraRomalılar və onların fikirləri ilə razı olmayanlarla savaş aparırdılar.
 
Şimali Afrika ərəblər tərəfindən istila edildiyindənedildikdən sonra o yerlərin əhalisi tədricən İslamı qəbul etmişdir. Ancaq dini radikallıq ənənələri [[Xaricilər|xaricilik]] formasında ortalığa çıxdı. O yerlərdə bir neçə xarici dövlətləri yaranmışdır. Çağdaş dini radikallar zelotların və donatçıların davamçıları sayıla bilərlər.
 
== Mənbə ==
Anonim istifadəçi