İstanbul Texniki Universiteti: Redaktələr arasındakı fərq

Silinən məzmun Əlavə edilmiş məzmun
Redaktənin izahı yoxdur
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb redaktə
Sətir 24:
'''İstanbul Texniki Universiteti''' ({{lang-tr|İstanbul Teknik Üniversitesi, İTÜ}}) — [[Türkiyə]]nin dövlət universitetlərindən biri. Dünyanın mühəndis hazırlayan ilk universitetidir.
 
Zəngin tarixə malik İstanbul Texniki Universiteti müasir təhsil sistemi, güclü akademik heyəti ilə Türkiyənin nüfuzlu ali təhsil müəssisələri arasında ön sıralarda qərar tutub. [[Osmanlı İmperiyası|Osmanlı imperiyası]] dövründə yenilikçilik funksiyasını öz üzərinə götürən universitet cümhuriyyət zamanında da ölkə iqtisadiyyatının inkişafına mühüm töhfələr vermişdir. Türkiyənin bir çox zavod, fabrik və xüsusilə də İT şirkətlərinin yaradılmasında və idarə edilməsində ali təhsil ocağının mühəndislərinin əməyi danılmazdır. İstanbul Texniki Universiteti geniş beynəlxalq əlaqələri sayəsində yalnız ölkə daxilində deyil, beynəlxalq mühitdə də qabaqcıl ola biləcək tələbələr yetişdirən bir dövlət ali məktəbidir.
 
==Tarixi==
İstanbul Texniki Universiteti 1773-ci ildə Sultan [[III MustafanınMustafa]]<nowiki/>nın hakimiyyəti dövründə '''Mühəndishane-i Bahr-i Hümayun''' adı ilə fəaliyyətə başlayıb. İlk olaraq ali təhsil müəssisəsi gəmi inşaatı və dəniz xəritələri üzrə mütəxissis hazırlamaq üçün nəzərdə tutulmuşdu. Haliç Tersanesində yerləşən ali məktəbin qurucusu macar əsilli Baron de Tott olub. 1795-ci ildə Sultan [[III SəliminSəlim]]<nowiki/>in dövründə Mühəndishane-i Berr-i Hümayun adlandırılaraq topçuluq və astronomiya kimi fənlər tədris olunmağa başladı. 1847-ci ildə ali təhsil ocağında memarlıq bölməsi yaradıldı. 1883-cü ildən Hendese-i Mülkiye, 1909-cu ildən isə Mühəndis Mekteb-i Alisi adlandırılaraq yüksək ixtisaslı memar və mühəndislərin yetişdirildiyi böyük bir təhsil mərkəzinə çevrildi. Türkiyədə Cümhuriyyət qurulduqdan sonra ali təhsil müəssiəsi sürətlə inkişaf etməyə başladı və Yüksək Mühəndis Məktəbi adı ilə fəaliyyət göstərdi. 40-cı illərdə Almaniya və İsveçrədən təcrübəli müəllimlərin gəlməsi ilə ali təhsil ocağının kadr potensialı gücləndi və texniki sahədə təhsil verən universitetlər arasında önə çıxmağı bacardı. Artıq 1944-cü ildən etibarən İstanbul Texniki Universiteti kimi tanınmağa başladı. 1974-ci ildən başlayaraq ali təhsil müəssisəsi iki pilləli təhsil sisteminə keçdi və bir çox ixtisasların magistratura bölməsi açıldı.
 
==Kampusları==
İstanbul Texniki Universitetinin tədris binaları 5 kampusda yerləşir. Bundan əlavə [[Aydın]], [[Elazığ]]Kastamonuda[[Kastamonu]]<nowiki/>da seysmoloji laboratoriyaları var. Əsas Ayazağa kampusu Maslak bölgəsindədir. Rektorluq və idarə heyəti də burada yerləşir. Magistratura və doktorantura pillələrinin tədris olunduğu 5 institutdan 4-ü, 13 fakültədən 8-i, Mustafa İnan kitabxanası, S.Dəmirəl mədəniyyət mərkəzi, idman cəmiyyəti, ilin tələbəsi sosial mərkəzi, qapalı idman zalı, qapalı hovuz bu kampusun ərazisindədir. Mustafa İnan kitabxanası Türkiyədə həftənin bütün günləri 24 saat xidmət göstərən ilk və tək kitabxanadır.
 
Gümüşsuyu kampusu universitetdə ilk dəfə tədris prosesinin həyata keçirdiyi ərazidir. Əvvəl kampusun bir hissəsi istifadə olunurdu, sonra isə bərpa edilərək tam şəkildə istifadəyə verildi. Burada maşınqayırma, sənaye texnologiyaları və idarəetmə fakültələri, 1 idman salonu və tələbə yataqxanaları mövcuddur.
Sətir 46:
 
==Elmi-tədqiqat işləri==
Universitetdə təhsil prosesi ilə yanaşı yüksək səviyyədə elmi-tədqiqat işlərinin aparılması əsas hədəflərdən biridir. Bu hədəfə uyğun olaraq araşdırma istiqamətli infrastruktur imkanları sürətlə inkişaf etdirilir və layihələrə dəstək verilir. İstanbul Texniki Universitetində DPT, [[Türkiyə Elmi və Texnoloji Tədqiqat Şurası|TÜBİTAK]], TTGV, MED-CAMPUS, UNDP, EUREKA və digər yerli və beynəlxalq layihələr həyata keçirilir. Hazırda ali təhsil ocağında 19 elmi-tədqiqat mərkəzi fəaliyyət göstərir.
 
Qeyd edək ki, ilk yerli vertolyot vasitəsi APIKOPTER, Türkiyənin ilk rabitə peyki Türksat 3USAT, ilk hidrogen ilə işləyən gəmi Martı, ilk insansız idarə olunan avtomobil Avto-Mobil, ilk elektrikli minibusu, ilk kub peyki olan İTUpSAT1 ali təhsil müəssisəsinin elmi-tədqiqat işləri sayəsində meydana gəlib. Bunlardan əlavə, Türkiyədə ilk televiziya yayımı [[1952]]-ci ilin aprel ayında universitetin texniki bazası əsasında həyata keçirilib. 1953-cü ildə qurulan İTU TV ölkədə ilk televiziya stansiyasıdır.
 
==Tələbə həyatı==
[[Şəkil:Itu-stadyum.jpg|thumbnail|250px|Universitetin stadionu]]
İstanbul Texniki Universiteti tələbə sayına düşən yerə görə Türkiyənin ən iri qapalı ərazisinə malik universitetidir. Hazırda ali təhsil ocağında 25000-dən çox tələbə təhsil alır. Sağlamlıq problemləri ilə əlaqədar olaraq Ayazağa və Maçka kampuslarında yerləşən tibbi-sosial mərkəzlər iş saatlarında universitetin tələbə və işçi heyətinə xidmət göstərirlər. Tələbələrin yaşayış yeri ilə təmin olunması kampus daxilindəki yataqxanalarla öz həllini tapır. Bu universitetdə tələbələrin idmanla məşğul olmasına xüsusi önəm verilir. [[Basketbol]], [[tennis]], [[badminton]], [[futbol]] və digər idman növləri ilə məşğul olmaq üçün lazımi şərait yaradılıb.
 
==Məzunları==
İstanbul Texniki Universitetinin məzunları Türkiyədə və dünyanın bir sıra ölkələrində uğurlara imza atmışlar. Türkiyə Cümhuriyyətinin 8-ci prezidenti [[Turqut Özal]] və 9-cu prezidenti [[Süleyman Dəmirəl]] bu ali təhsil ocağının məzunlarıdır. O cümlədən, Necmettin[[Nəcməddin ErbakanƏrbakan]], Recai Kutan, Binali[[Binəli Yıldırım]], İsmet Yılmaz kimi dövlət xadimləri burada təhsil alıb. Bunlardan əlavə, “Siemens” şirkətinin keçmiş baş direktoru Arnold Hornfeld, “HAVELSAN”ın baş direktoru Faruk Yarman, "Aselsan" şirkətinin yaradıcısı və bir müddət baş direktor vəzifəsini icra etmiş Hacim Kamay, “TÜBİTAK UEKAE”nin yaradıcısı Yolmaz Tokad İstanbul Texniki Universitetinin məzunları sırasında yer alır.
 
== Xarici əlaqələri ==