"Hippias" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

660 bayt əlavə edildi ,  4 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
|Sayt =
}}
'''Hippias''' ({{lang-gr|Ἱππίας}} m. ö.[[E.ə. 460|460]] - [[E.ə. 400|400]]) — qədim yunan filosofu, [[Sofistlər məktəbi|sofistlər məktəbinin]] nümayəndəsi, Sokratın müasiri. çağdaşı<ref>[http://www.iep.utm.edu/hippias/ İnternet Encyclopedia of Philosiphy / Hippias]</ref>. Riyazi əyrinin ([[Quadratrix|quadratrix]]) yaradıcısı.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/266597/Hippias-Of-Elis Hippias of Elis - Encyclopedia Britannica]</ref>
{{Antik fəlsəfə}}
 
'''Hippias''' ({{lang-gr|Ἱππίας}} m. ö.[[E.ə. 460|460]] - [[E.ə. 400|400]]) — qədim yunan filosofu, [[Sofistlər məktəbi|sofistlər məktəbinin]] nümayəndəsi, Sokratın müasiri. <ref>[http://www.iep.utm.edu/hippias/ İnternet Encyclopedia of Philosiphy / Hippias]</ref> Riyazi əyrinin ([[Quadratrix|quadratrix]]) yaradıcısı.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/266597/Hippias-Of-Elis Hippias of Elis - Encyclopedia Britannica]</ref>
 
[[Yunanıstan]]ın bütün şəhərlərində, xüsusən [[Afina]]da dərs deyən Hippias fenomenal yaddaşa sahib idi və dövrünün bütün elmlərini dərindən bilirdi. Bu səbəbdən ''Poliqistor'' ləqəbini qazanmışdı. O dövrdə məlum olan bütün ədəbiyyat növlərində qələmini sınamış, ilk dialoq yazmağa da cəhd etmişdir. [[Platon]]un iki dialoqu ("Hippias Major" (Dahi Hippias) və "Hippias Minor" (Kiçik Hippias)) onun adını daşıyır.<ref>[http://www.iep.utm.edu/hippias/|İnternet Encyclopedia of Philosiphy / Hippias]</ref> Həmçinin Platonun "Protaqor" dialoqunda aparıcı obrazlardan biridir.
 
Universal biliyə malik Hippias [[poeziya]], [[qrammatika]], [[tarix]], [[siyasət]], [[arxeologiya]], [[riyaziyyat]] və [[astronomiya]] üzrə mühazirələr demişdir. Onun ədəbi irsinə [[nəsr]]də yazılmış texniki traktatlarından əlavə [[elegiya]] və [[faciə]]lər də daxildir. [[Homer]] haqqında mükəmməl bir əsər, yunan və digər xalqların ədəbiyyat nümunələrinə aid toplular, [[Arxeologiya|arxeoloji]] traktatlar ona aid edilsə də günümüzə bir neçə fraqment gəlib çatmışdır.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/266597/Hippias-Of-Elis Hippias of Elis - Encyclopedia Britannica]</ref>
 
HippiasO, həmçinin 300 ildən artıq dövrə aid [[Olimpiya]] oyunları qaliblərinin siyahısını tərtib etmişdir.
[[Şəkil:Quadratrix animation.gif|200px|thumbnail|left|Riyazi əyri. Quadratrix]]
 
Hippias təxminən m. ö.[[e.ə. 460|460]]-cı ildə riyazi əyrini kəşf etmişdir. <ref> T L Heath, A History of Greek Mathematics I (Oxford, 1921).</ref> Sonrakı dövrlərdə bu əyri ''quadratrix'' adlandırılmışdır. Onun bu kəşfi sayəsində [[Bucaq|bucağ]]ı bərabər hissələrə bölmək və [[çevrə]]nin kvadratını müəyyən etmək mümkün olmuşdur. <ref>[http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Hippias.html Hippias Biography]</ref>
Hippias fəlsəfədə daha çox əxlaqi məsələlərə önəm verirdi. O, dövlət qanunlarının insana əzab verməsini iddia edir, onların əhəmiyyətini kiçildir, ata-anaya sayğı kimi ümumbəşəri dəyərlərin tanrılardan gəldiyini iddia edirdi. O cəmiyyətdə köləliyə son verməklə insanların eyni hüquqlu vətəndaş olmaları fikrin müdafiə etmişdir. Deməli, ehtimal etmək mümkündür ki, Hippias köləliyin əleyhinə çıxırdı<ref>Гиппий // Философская Энциклопедия / Под ред. Ф. В. Константинова. В 5-х т. М.: Советская энциклопедия. 1960-1970.</ref>.[[Şəkil:Quadratrix animation.gif|200px|thumbnail|left|Riyazi əyri. Quadratrix]]
{{Antik fəlsəfə}}
Hippias təxminən m. ö.[[e.ə. 460|460]]-cı ildə riyazi əyrini kəşf etmişdir. <ref> T L Heath, A History of Greek Mathematics I (Oxford, 1921).</ref> Sonrakı dövrlərdə bu əyri ''quadratrix'' adlandırılmışdır. Onun bu kəşfi sayəsində [[Bucaq|bucağ]]ı bərabər hissələrə bölmək və [[çevrə]]nin kvadratını müəyyən etmək mümkün olmuşdur. <ref>[http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Hippias.html Hippias Biography]</ref>
 
Hippias varlığın davamlılığı doktrinasını irəli sürür. Bu doktrina varlıqdan meydana gələn fiziki obyektlərin davamlılığı kimi izah olunur. Doktrinanın incəlikləri bizə məlum olmasa da Hippiasın hadisələri keyfiyyət və fərdlər baxımından izah edilməsinə qarşı çıxması aydındır. Hippias üçün fenomenal reallıq bütün reallıq deməkdir. Filosof reallığı kokret fiziki obyektlərdən ibarət reallıq kimi qəbul edir. başqa sözlə istənilən qrupa aid edilən keyfiyyətlər, qrupun hər bir üzvünə də aiddir, ayrı-ayrı obyektlərdə müəyyən edilmiş keyfiyyətlər isə bütün qrupa aid edilir. Hippias Sokratın "gözəl" və "gözəl obyekt"i bir-birindən fərqləndirməsinə qarşı çıxmışdır.<ref>[http://www.encyclopedia.com/topic/Hippias_of_Elis.aspx#1 Kerferd, G.. "Hippias of Elis." Encyclopedia of Philosophy. 2006. Retrieved July 25, 2014]</ref>
 
== Məlum olan əsərləri ==
Hippias 300 ildən artıq dövrə aid [[Olimpiya]] oyunları qaliblərinin siyahısını tərtib etmişdir.
 
 
 
==Məlum olan əsərləri==
* Tayfaların nomenklaturası ({{lang-gr|E θνωνòνoμαìαι}})
* Olimpiya qaliblərinin qeydiyyatı ({{lang-gr|Ολνμπìανγραωv}})
4.435

edits