Əsas menyunu aç

Dəyişikliklər

13 bayt əlavə edildi ,  3 il öncə
k
Düzəlişin təsviri yoxdur.
|}
<div style="border: none; width:240px;"><div class="thumbcaption">Biologiya canlı təbiəti öyrənən elmdir.</div></div></div>
'''Biologiya''' (''Bios'' – canlı, ''logos'' – elm) canlı təbiət haqqında kompleks elmelmdir. Hal - hazırda Yer üzərində mövcud olan və məhv olmuş külli miqdarda növmüxtəlifliyi, onların quruluşu və funksiyası, mənşəyi, çoxalması və inkişafı, canlı və cansız təbiətlə əlaqəsiəlaqəsini haqqındaöyrənir. Biologiya həyata xas olan ümumi və fərdixüsusi qanunauyğunluqları müəyyən edir. Biologiyanın çoxlu şöbələrininbölmələrinin olmasına baxmayaraq, qanunauyğunluqlar, əsasən, ümumi Biologiyabiologiya tərəfindən tədqiq edilir. Ümumi Biologiya özündə, əsasən, Yer üzərində həyatın əmələ gəlməsi haqqında nəzəriyyəni, Hüceyrə haqqında nəzəriyyəni (Sitologiyanı), Molekulyarmolekulyar Biologiyanıbiologiyanı, İnsaninsan haqqında nəzəriyyəni, Ekologiyanıekologiyanı, Genetikanıgenetikanı, Biosferbiosfer haqqında nəzəriyyəni, Təkamül[[təkamül]] nəzəriyyəsini ([[Darvinizm]]i), orqanizmin individual inkişafını öyrənir.
 
Biologiya terminini elmə ilk dəfə [[1802]]-ci ildə bir-birindən asılı olmadan [[J.B.Lamark]] və [[Q.R.Treviranus]] daxil etmişlər.
 
Həyat zülalların fiziki-kimyəvi vəziyyəti və xüsusi mövcudolma formasıdır.
 
== Tarix ==
İlk dəfə canlı təbiətitəbiətin bütövlükdə öyrənilməsi cəhdləri antik həkim və filosoflar tərəfindən edilmişdiedilmişdir ([[Hipokrat]], [[Qalen]], [[Teofrast]], [[Aristotel]]). Məhz onların əməyi İntibahintibah dövründə davam etdirilərək [[Botanika]], [[Zoologiya]], [[Anatomiya]], [[Fiziologiya]] elmlərinin əsasını qoydu.
 
Mikroskopun kəşfi Biologiyanın sərhədlərini mikroaləmə qədər genişləndirdi. [[Mikroskop]]un kəşfi ilə [Zoologiya]dazoologiyada yeni aləm-, Birhüceyrəlilərbirhüceyrəlilər və ya İbtidailəribtidailər ([[Protozoa]]) aləmi, Botanikada isə birhüceyrəli [[yosunlar]]ı müşahidə etmək mümkün oldu. Həmçinin [[bakteriyalar]]ı və [[viruslar]]ı müşahidə etmək mümkün oldu. Beləliklə hüceyrə kəşf olundu (1556., [[Robert Huk]]).
 
== Təsnifatı ==
# [[Hidrobiologiya]]
# [[İnkişaf biologiyası]]
 
İlk dəfə canlı təbiəti bütövlükdə öyrənilməsi cəhdləri antik həkim və filosoflar tərəfindən edilmişdi ([[Hipokrat]], [[Qalen]], [[Teofrast]], [[Aristotel]]). Məhz onların əməyi İntibah dövründə davam etdirilərək [[Botanika]], [[Zoologiya]], [[Anatomiya]], [[Fiziologiya]] elmlərinin əsasını qoydu.
 
Mikroskopun kəşfi Biologiyanın sərhədlərini mikroaləmə qədər genişləndirdi. [[Mikroskop]]un kəşfi ilə [Zoologiya]da yeni aləm- Birhüceyrəlilər və ya İbtidailər ([[Protozoa]]) aləmi, Botanikada isə birhüceyrəli [[yosunlar]]ı müşahidə etmək mümkün oldu. Həmçinin [[bakteriyalar]]ı və [[viruslar]]ı müşahidə etmək mümkün oldu. Beləliklə hüceyrə kəşf olundu (1556. [[Robert Huk]]).
 
== Şəkillər ==
479

edits