"Hüceyrə nəzəriyyəsi" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

1.386 bayt çıxarıldı ,  3 il öncə
k
cədvəl içindəki təkrarlanan info. ümumiyyətlə bu info buraya aid olmamalıdır
k (cədvəl içindəki təkrarlanan info. ümumiyyətlə bu info buraya aid olmamalıdır)
'''Hüceyrə nəzəriyyəsi''' - canlı aləmin: [[bitkilər]]in, [[heyvanlar]]ın və digər canlı orqanizmlərin yaranma və inkişafının ümumqəbulolunmuş və məxrəcləşdirilmiş prinsiplərini əhatə edən, hüceyrənin hər bir canlı orqanizmin təşkil olunduğu toxumaların vahid struktur elementi olduğunu sübut edən bir nəzəriyyə.
== Ümumi məlumat ==
Hüceyrə nəzəriyyəsi [[biologiya]] elminin əsasını qoymuş, təkamül baxışlarının meydana çıxmasına səbəb olan bir nəzəriyyə olub, XIX əsrin ortalarında təşəkkül tapmışdır. Hüceyrə nəzəriyyəsinin əsası [[1839]]-cu ildə alman alimləri [[Şvann Teodor]], [[Mattias Yakob Şleyden]] və [[Virxov Rudolf]] tərəfindən hüceyrə üzərində aparmış olduqları təcrübə və müşahidələr əsasında qoyulmuş olmuşdur. Tədqiqatlarına əsaslanaraq [[Şvann Teodor]] və [[Mattias Yakob Şleyden]] ilk dəfə olaraq sübut etmişdirlər ki, hər bir orqanizmin quruluş vahidi [[hüceyrə]]dir. [[Bitkilər]], [[heyvanlar]] və [[bakteriyalar]] ümumi oxşar quruluşa malikdirlər. Sonralar bu qənaət orqanizmin tamlığını bir daha təsdiqləmişdir. [[Şvann Teodor]] və [[Mattias Yakob Şleyden]] elmə "hüceyrəsiz həyat yoxdur" ifadəsini gətirmişlər.
Hüceyrə nəzəriyyəsinin əsası [[1839]]-cu ildə alman alimləri [[Şvann Teodor]], [[Mattias Yakob Şleyden]] və [[Virxov Rudolf]] tərəfindən hüceyrə üzərində aparmış olduqları təcrübə və müşahidələr əsasında qoyulmuş olmuşdur. Tədqiqatlarına əsaslanaraq [[Şvann Teodor]] və [[Mattias Yakob Şleyden]] ilk dəfə olaraq sübut etmişdirlər ki, hər bir orqanizmin quruluş vahidi [[hüceyrə]]dir. [[Bitkilər]], [[heyvanlar]] və [[bakteriyalar]] ümumi oxşar quruluşa malikdirlər. Sonralar bu qənaət orqanizmin tamlığını bir daha təsdiqləmişdir. [[Şvann Teodor]] və [[Mattias Yakob Şleyden]] elmə "hüceyrəsiz həyat yoxdur" ifadəsini gətirmişlər.
 
== Hüceyrə nəzəriyyəsinin prinsipləri ==
Meyen "Fitotomiya" (1830) əsərində göstərir ki, hər bir hüceyrə individ - özünəməxsus maddələr mübadiləsinə malikdir. 1831 ci ildə ilk dəfə [[Robert Broun]] nüvə komponentini təsvir etmiş və onun hər bir hüceyrənin vacib elementi olduğunu söyləmişdir.
==== Purkinye məktəbi ====
1801 ci ildə heyvan toxuması haqqında ilk məlumatlar formalaşmağa başlamış olur. Bu sahədə əsas tədqiqatlar və yeniliklər Breslavldakı Purkinye tərəfindən əsası qoyulmuş məktəbə məxsusdur.
İlk dəfə olaraq Purkinye və onun şagirdləri tərəfindən məməli heyvanların o cümlədən insanın orqan və toxumalarının mikroskopik quruluşu öyrənilməyə başlanılmışdir. Purkinye hüceyrələri öz təbincə "dənəciklər" adlandırmışdır.
1837 ci ildə Purkinye Praqada bir sıra məruzələrlə çıxış edərək mədə vəziləri və sinir toxumalarının quruluşu haqqında məlumatlar vermişdir. Lakin o, bitki və heyvan hüceyrələrinin hemologiyasını müəyyənləşdirə bilməmişdir:
|'''[[Ribosom]]'''
|
Zülal sintezi
 
== Biologiya alimləri. ==
tarixində dərc edildi İyun 10, 2013 by sevdaismayilova
 
Ber K.
( 1792-1876)
 
'''Məməlilərin yumurtahüceyrəsini kəşf etmişdir. Bütün çoxhüceyrəli orqanizmlərin mayalanmış yumurtahüceyrədən – ziqotdan başlanğıc götürdüyünü göstərmişdir.'''
 
Darvin Ç.R.
( 1809-1882)
 
'''Üzvi aləmin tarixi inkişafı haqqında təkamül təliminin banisidir. Öz dövrünə görə təkamülün tam sisrematik izahını vermişdir.Təkamülün hərəkət verici qüvvələrini tam göstərmişdir.'''
 
Əliyev C.
( 1924)
 
'''Məhsuldar buğda sortlarının yaradılmasına nail olmuşdur. Rəhbərliyi altında kompyuter metodunun tətbiqi ilə plastid və nüvə genomu proseslərini müqayisəli şəkildə öyrənmişdir.'''
 
Anoxin P.K.
( 1898-1974)
 
'''Funksional sistem nəzəriyyəsini işləmişdir. Emosiyaları və onun formalarını göstərmişdir. ” Biologiya və şərti reflekslərin neyrofiziologiyası” əsərini yazmışdır.'''
 
Levenhuk A.
 
'''İlk dəfə birhüceyrəliləri kəşf etmişdir.'''
 
Paster L.
(1822-1895)
 
'''Qoruyucu peyvəndlər metodunu hazırlamışdır.Qıcqırma və çürümə proseslərini tədqiq etmiş, yeyinti məhsullarının zərərsizləşmə üsullarını işləmişdir.” Sibir yarası” törədicisini müəyyən etmişdir.'''
|Var
|Var
|'''[[Mezosomlar]]'''
|
|Var
== Biologiya alimləri. ==
|Yox
tarixində dərc edildi İyun 10, 2013 by sevdaismayilova
|Yox
|}
 
== Biologiya alimləri. ==
Ber K.
{{Vikiləşdirmək}}Ber K. ( 1792-1876)
 
'''Məməlilərin yumurtahüceyrəsini kəşf etmişdir. Bütün çoxhüceyrəli orqanizmlərin mayalanmış yumurtahüceyrədən – ziqotdan başlanğıc götürdüyünü göstərmişdir.'''
 
Darvin Ç.R.
( 1809-1882)
 
'''Üzvi aləmin tarixi inkişafı haqqında təkamül təliminin banisidir. Öz dövrünə görə təkamülün tam sisrematik izahını vermişdir.Təkamülün hərəkət verici qüvvələrini tam göstərmişdir.'''
 
Əliyev C.
( 1924)
 
'''Məhsuldar buğda sortlarının yaradılmasına nail olmuşdur. Rəhbərliyi altında kompyuter metodunun tətbiqi ilə plastid və nüvə genomu proseslərini müqayisəli şəkildə öyrənmişdir.'''
 
Anoxin P.K.
( 1898-1974)
 
'''Funksional sistem nəzəriyyəsini işləmişdir. Emosiyaları və onun formalarını göstərmişdir. ” Biologiya və şərti reflekslərin neyrofiziologiyası” əsərini yazmışdır.'''
 
Levenhuk A.
 
'''İlk dəfə birhüceyrəliləri kəşf etmişdir.'''
 
Paster L.
(1822-1895)
 
'''Qoruyucu peyvəndlər metodunu hazırlamışdır.Qıcqırma və çürümə proseslərini tədqiq etmiş, yeyinti məhsullarının zərərsizləşmə üsullarını işləmişdir.” Sibir yarası” törədicisini müəyyən etmişdir.'''
|Var
|Yox
|Yox
|}
 
== Həmçinin bax ==
* [[Sitologiya]]
479

edits