"Xnum" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

25 bayt çıxarıldı ,  6 il öncə
k
düzenleme using AWB
Redaktənin izahı yoxdur
k (düzenleme using AWB)
| İdeoqram2 = <hiero>C5</hiero>
| İdeoqram3 = <hiero>W9-G43</hiero>
| və ya = <hiero>N37:N35:N26-C5</hiero> <br />Chnum / Chenmu / Chenemu <small><ref>Die Lesung und Aussprache "Chnum" ist aus dem Griechischen bekannt (Erman & Grapow [Hrsg.]: ''Wörterbuch der ägyptischen Sprache'', Band III, S. 381). Jede Sprache hat historische Schreibungen, die wenig mit Logik zu tun haben - hier „Chnum“ statt „Chenemu“, obwohl das 'w' der Transskription eindeutig am Ende des Wortes steht, und die tatsächlich geschriebenen Ägyptische Hieroglyphen eigentlich als „Chenem-u“ zu lesen wären.</ref> </small>br </br> ''. H̱nmw''
| Determinativ1 = <hiero>W9-G43</hiero>
| Determinativ2 = <hiero>N37:N35:N26-C5-A40</hiero>
| şəkil 3 miqyası = <!-- rəqəmlərlə -->
}}
 
 
'''Xnum ya da Khnum''' ''(/kəˈnuːm/; ona Khnemu da deyilir)'' - Qədim Misir dinində yeri və insanları qildən (ya da lildən) yapmış qoyun başlı tanrı.
Xnum tanrısının atası [[Nun]], qızı isə [[Anuket]] olmuşdur. Onun arvadları isə Menhit, Satis, Neyt, Nebtui idilər. Misir mifologiyasında, Babildə olduğu kimi, '''KA''' anlayışı olmuşdur. Buruda KA hər bir insanın mənəvi əkizidir. Ümuiyyətlə insanların və heyvanların yaradılış bu şəkildə təsəvvür edilirdi: Xnum dulusçu çarxında uşağı yaradır və ananın bətninə salır. O hətta tanrıları belə yaratmışdır.
 
Qoyun və mənəviyyat (ruh) qədim qipti dilində “ba” sözü ilə ifadə olunurdu. Buna görə də bu tanrı qoyun başlı olmuşdur. Burada qeyd edilməlidir ki, qoyun obrazları bir çox xalqların rəmzləri olmuşdur. Onların daşda həkk olunmuş təsvirləri və heykəlləri qədim Şümerdə də tapılmışdır.
 
Qədim türklərdə də qoyun təsvirləri olmuşdur. Azərbaycanın ərazisində türk tayfalarına məxsus olan çoxlu sayda qoyun heykəlləri tapılmışdır. Hətta bu heyvanın adı ilə Ağ Qoyunlu və Qara Qoyunlu dövlətləri adlandırılmışdırlar. Hətta Əhdi Ətiqdə və Əhdi Cədiddə peyğəmbərlər də qoyunları otaran çoban kimi təsvir olunurdular. Beləliklə, ehtimal etmək olar ki, bütün bunlar Misirdə ruhun və qoyunun eyni sözlə ifadə olunmasından irəli gəlmişdir.
 
Qədim türklər Misirlə hər zaman əlaqədə olmuşdurlar. Hələ ən eramızdan öncə 3-cü minillikdə “hiksoslar” adlanan xalq Misiri ələ keçirmiş, orada öz çarlıqlarını qurmuşdurlar. Bir çox bilginlər onların elə türklər olduqlarını ehtimal edirlər. Daha sonra, artıq islamlaşmadan sonra, min ilə yaxın vaxt ərzində Misiri İxşidilər, Tuluninlər, Məmlüklər, Osmanlılar kimi türk soylu xanədanlar yönətirdilər. Beləliklə türklərin mifologiyasına qoyun obrazları bu ilişkilərin sonu keçə bilərdi. Başqa tərəfdən, hər şeyin tərsinə olduğunu də ehtimal etmək olar. Ola bilsin, Misir mifologiyasına qoyun obrazları elə türklərdən keçib.
 
== Həmdə bax ==
* [[Qoyun#D.C3.BCnya_dinlBCnya dinl.C9.99rind.C9.99_qoyun99 qoyun|Dünya dinlərində qoyun]]
{{Şablon:Qədim Misir tanrıları}}
 
== İstinadlar ==
31.058

edits