"Selsi şkalası" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

2 bayt çıxarıldı ,  5 il öncə
k
düzenleme using AWB
(Added links)
Teqlər: Mobil redaktə Mobil tətbiqetmə vasitəsilə redaktə
k (düzenleme using AWB)
'''Selsi şkalası''' (şərti işarəsi: '''°C''') — [[Beynəlxalq Vahidlər Sistemi]]ndə (BVS) [[Kelvin]] şkalası ilə bərabər geniş istifadə olunan istilik ölçü vahidi.
 
Selsi şkalası [[1742]]-ci ildə bu temperatur ölçü sistemini ilk dəfə təklif etmiş [[İsveç]] alimi [[Anders Selsi]]nin (1701-1744) şərəfinə adlandırılmışdır. Onun təklif etdiyi şkalada suyun donma temperaturu 0°, qaynama temperaturu isə 100° müəyyən edilmişdi.
 
Lakin sonradan digər məşhur İsveç alimi [[Karl Linney]] (1707-1778) (bəzi mənbələrə görə isə Martin Ştremer) bu şkalanı bizim bu gün adət etdiyimiz şəklə salmışdır. Belə ki, o suyun donma temperaturunu 0°, qaynama temperaturunu isə 100° kimi təklif etmişdir.
Bu şkalanın tətbiqi barədə ilk yazılı qeyd [[1745]]-ci ildə Karl Linneyin öz tələbəsi Samuel Naklerə yazdığı məktub hesab edilir. Məktubda Linney [[Uppsala Universiteti]]nin Botanika bağında qeydə aldığı temperatur fərqləri barədə tələbəsini məlumatlandırır.
 
Əvvəllər Selsi şkalasında dərəcənin təyin olunması standart [[atmosfer təzyiqi]]nin müəyyən edilməsindən asılı idi, çünki, suyun donma və qaynama temperaturları atmosfer təzyiqi ilə birbaşa bağlıdır. Bu hal hər hansı ölçü vahidinin standart olaraq qəbul edilməsi üçün əlverişli deyil.
 
Buna görə də Kelvin şkalasının temperaturun ölçülməsi üçün əsas ölçü vasitəsi kimi qəbul edilməsindən sonra Selsi şkalasında 1 dərəcənin müəyyən edilməsi qaydası dəyişmişdir. Yeni qaydaya görə Selsi şkalasında 1 dərəcə 1 Kelvinə bərabərdir. Selsi şkalasında 0 dərəcə elə müəyyən edilmişdir ki, suyun [[üçlü nöqtəsi]] (suyun eyni anda maye, qaz və bərk halda ola biləcəyi temperatur) 0,01° S-yə bərabərdir. Nəticədə Selsi və Kelvin şkalaları arasında bir-birinə nəzərən 273,15 vahid fərq vardır.
31.058

edits