"1968-ci ilin may hadisələri (Fransa)" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

k
tənzimləmə using AWB
k (tənzimləmə using AWB)
'''1968-ci il may hadisələri''' — [[Fransa]] tarixinə aid olan bu sosial böhran məşhur Fransa xadimi prezident [[Şarl de Qoll]]un istefasına və hökumətin buraxılmasına gətirib çıxardı.
 
== Hadisələrdən əvvəlki vəziyyət ==
 
=== Şarl de Qollun Parisi tərk etməyi və seçkilər ===
[[29 may]]da [[Şarl de Qoll]] kürəkəninə "Onlara prezident sarayına hücum etmək fürsəti vermək istəmirəm ki, mənə görə qan tökülsün. Getməyə qərar verdim, boş saraya heç kim hücum etməz" deyərək vertolyotla [[Paris]]i tərk etdi. Prezident [[Almaniya]]nın Baden-Baden şəhərindəki Fransa hərbi qərargahında General Jak Massyu ilə görüşür. Ordunun hökumətin arxasında olduğundan əmin olduqdan sonra [[Şarl de Qoll]] doğulduğu ''Kolombe le Döz-Eqliz'' qəsəbəsinə qayıdır.
 
[[30 may]]da 400-500 min etirazçı ''Əlvida de Qoll'' şüarları səsləndirərək [[Paris]] küçələrində irəlilədilər. Polis və ordu inqilabın baş verməməsi üçün minimum güc tətbiq etməklə vəziyyətə nəzarət edirdilər, lakin Fransa Kommunist Partiyası da hakimiyyətə keçməyin legitim yolla mümkün olduğunu bəyan edərək inqilaba qarşı olduqlarını bildirdilər. Böhrandan sonra keçirilən ümumxalq sorğusundan da məlum oldu ki, o dövrdə əhalinin 57%-i istənilən silahlı qarşıdurmaya qarşı idi.
 
== Hadisələrdən sonra ==
[[Şarl de Qoll]]un seçkilər təyin edərək postunu tərk etməsindən sonra tələbə və işçi etirazlarının sürəti getdikcə azalır. [[16 iyun]]da polis Sorbonna daxil olur. [[Şarl de Qoll]]un qorxduğunun əksinə olaraq 23 və 30 iyunda keçirilən seçkilərdə onun partiyası qalib gəlir. Seçkilərin nəticəsinə görə 487 yerlik parlamentdə Respublikanı Qoruma Birliyi ({{lang-fr|UDR-Union pour la Défense de la République}}) 354, Sosialistlər 57, Kommunistlər 34 yer qazanır.
 
Buna baxmayaraq Şarl de Qollun siyasi qələbəsi qısa müddətli olur. [[27 aprel]] [[1969]]-cu ildə mərkəzi hakimiyyətin bölgələr arasında bölünməsi və senata üzvlük məsələləri [[referendum]]a çıxarılır. 52,41% "yox" ilə qalib gəlməsinə baxmayaraq vəzifəsini tərk edir.
 
Siyasi nəticələrindən əlavə may hadisələrinin təsiri mədəniyyət, iqtisadiyyat və s. sahələrdə də hiss olunmaqdadır.
 
Toplumda ənənəvi qanunlardan imtina edilməsi və hakimiyyətin sorğuya çəkilməsinə səbəb olan ''muxtariyyət'', ''fərdi inkişaf'', ''yaradıcılıq'' və ''şəxsiyyətə önəm verilməsi'' kimi yeni dəyərlər ortaya çıxmışdır.
 
Hadisələrdən sonra [[1970]]-[[1975]]-ci illərdə əxlaqi qanunlar müzakirəyə çıxarılır. Cinsi azadlıq və [[feminizm]] inkişaf edir.
 
Kilsənin gücündə də hadisələrdən sonra sarsılma hiss olunur. Hadisələrdən sonra dini zərurətləri yerinə yetirənlərin sayında kəskin azalma müşahisə olunmuşdur.
37.546

edits