"Səlcuqilər" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

3.125 bayt çıxarıldı ,  4 il öncə
k
185.30.88.184 tərəfindən edilmiş redaktələr geri qaytarılaraq Achimenes Septimus tərəfindən yaradılan sonuncu versiya bərpa olundu.
k (185.30.88.184 tərəfindən edilmiş redaktələr geri qaytarılaraq Achimenes Septimus tərəfindən yaradılan sonuncu versiya bərpa olundu.)
'''Səlcuqlar''' və ya '''Səlcuqoğulları''' — [[1038]]-ci ildən [[1157]]-ci ilədək mövcud olmuş [[Böyük Səlcuq İmperiyası]]nı və digər kiçik dövlətləri idarə etmiş sülalə.
== Başlanğıc ==
Bizans ordusu üz-üzə gəldi və bu döyüşdə Səlcuqlar qalib gəldi, Sılcuqlarla Bizans arasında 50 illik müqavilə imzalandı, Şərqi Anadolu torpaqları türklərə verildi. Bu müBaşlanğıc
 
Səlcuq türkləri Oğuz türklərinin [[Qınıq]] tayfasına mənsub olmuşlar. Bu tayfa adını türk sərkərdəsi olan Səlcuğun adından götürmüşdür.
 
Səlcuqlar [[Qaraxanlılar]] və [[Qəznəvilər]] tərəfindən sıxışdırıldıqdan sonra qərbə doğru axışdılar. [[Azərbaycan]] və [[İran]] torpaqların keçib Bizans torpaqlarına hücum etdilər. Daha sonra [[Van gölü]] hövzəsi, [[Naxçıvan]] və onun ətrafındakı Azərbaycan torpaqlarını nəzarət altına aldılar.
 
Səlcuqlar əvsonra hakimiyyətə [[Alp Arslan]] ([[1063]]-[[1072]]) gəldi. Onun əsas məqsədi Anadolunu türk torpaqlarına qatmaq idi. [[1071]]-ci ilin avquatunda Malazgird qöyüşündə Səlcuqlar və nasibətlə Bağdvəlcəəvvəlcə, [[Xorasan]]da məskunlaşdılar. [[1038]]–ci ildə paytaxtı [[Nişapur]] şəhəri olan ilk Səlcuq türk dövləti yarandı. Səlcuğun nəvəsi [[Toğrul bəy]] (1040-1063) sultan elan olundu. Səlcuqlar Toğrulun dövründə daha da qüvvətləndilər və 1040-cı ilin mayında Dəndənəkan döyüşündə Qəznəvilər dövlətini məğlub etdilər. Səlcuqlar İran, Bizans, Cənubi Qafqaz, o cümlədən Azərbaycan ərazilərini işğal etmək məqsədilə paytaxtı 1043-cü ildə Nişapurdan Reyə köçürdülər. 1048-ci ilin 18 sentyabrında isə Səlcuq-Azərbaycan türkləri birləşmiş Bizans, erməni və gürcü feodallarını darmadağın etdilər. Toğrulun dövründə bütün Xorasan, Xarəzm, Qərbi İran Səlcuq türklərinin hakimiyyəti altına keçdi. Toğrul 1055-ci ildə Bağdad da daxil olmaqla [[İraq]]ı özünə tabe etdi və Abbas xilafəti Səlcuqlardan asılı vəziyyətə düşdü.
 
1-ci Toğruldan sonra hakimiyyətə [[Alp Arslan]] ([[1063]]-[[1072]]) gəldi. Onun əsas məqsədi Anadolunu türk torpaqlarına qatmaq idi. [[1071]]-ci ilin avquatunda Malazgird qöyüşündə Səlcuqlar və Bizans ordusu üz-üzə gəldi və bu döyüşdə Səlcuqlar qalib gəldi, Sılcuqlarla Bizans arasında 50 illik müqavilə imzalandı, Şərqi Anadolu torpaqları türklərə verildi. Bu münasibətlə Bağdad xəlifəsi Alp Arslanı təbrik edərək onu "İslamın nuru" adlandırdı.
1-ci Toğruldan ad xəlifəsi Alp Arslanı təbrik edərək onu "İslamın nuru" adlandırdı.
 
[[I Məlikşah]]-ın dövründə ([[1072]]-[[1092]]) səlcuqların yeni ərazilər ələ keçirməsi prosesi başa çatdı. Məlikşahın dövründə paytaxt Reydən [[İsfahan]] a köçürüldü. Məlikşahın dövründə ticarətin canlanması üçün vahid çəki, ölçü və pul sistemi tətbiq olunmuş, tacirler bəzi rüsumlardan azad edilmişdir.
 
== Səlcuqlu Dövlətinin Dili ==
Anadolunun yeni sahibləri Oğuzlar, 11. və 12. əsrlərdə Türkcəni yalnız danışıq dilində və şifahi ədəbiyyat ənənələrində yaşatmaktaydılar. Bu dövrə aid Anadoluda Türkçe yazılmış heç bir əsərin olmayışı, bizə Oğuzların yazı dillərinin olmadığını, hətta Kutadgu Bilig kimi nəhəng bir əsərin dilini, yəni Türkistan yazı dilini bilmədiklərini düşündürməkdədir. Böyük Səlcuqlu Dövlətinə hakim olİraqolan Səlcuqludil dövlətianlayışı, Anadoluda da dəyişməmiş və iki yüz il, yazı dili ehtiyacına Ərəb və Fars cavab vermişdir. Bu müddət içində Anadolu Səlcuqlarının rəsmi və ədəbi dili, Fars; elm dili ərəb dilidir.<ref>Leyla,KARAHAN,"[http://turkolojimakaleleri.page.tl/ANADOLU-h-DA-T-Ue-RK-YAZI-D%26%23304%3BL%26%23304%3BN%26%23304%3BN-GEL%26%23304%3B%26%23350%3B%26%23304%3BM%26%23304%3B.htm ANADOLU'DA TÜRK YAZI DİLİNİN GELİŞİMİ]",[http://turkolojimakaleleri.page.tl Türkoloji Makaleleri]</ref>
 
Vikipediya, açıq ensiklopediya
 
İraq Səlcuqlu dövləti (1157-1194) – Səncərin ölümündən sonra İraq Ərəb və İraq Acem (Qərbi İraq) idarə edən Böyük Səlcuqluların qalığıdır.
 
Mündəricat  [gizlə]
 
1 Tarixi
 
2 İraq Səlcuqlu sultanları
 
3 Soy ağacı
 
4 İstinadlar
 
5 Həmçinin bax
 
6 Xarici keçidlər
 
Tarixi[redaktə | əsas redaktə]
 
Səlcuqlu Dövlətinin süqutundan sonra bugünkü İraqın hamısı və Suriyanın bəzi hissəsi üzərində qurulmuş olan Türk dövlətinin adıdır. Böyük Səlcuq Sultanı Məhəmməd Tapar 18 Aprel 1118-ci ildə ölüncə, oğulları taxt üzərində mübarizəyə başaldılar və sonradan əmiləri Sencerin tabeliyinə girdilər. Səncər də Taparın uşaqlarını İraq və Azərbaycana məlik olaraq təyin etdi. 1157-ci ildə Sencerin ölümü ilə Böyük Səlcuq Dövlətinin tarixə qarışmasıyla tamamilə müstəqil oldular və Şah adını daşımağa başladılar.
 
İraq Səlcuqlu sultanları[redaktə | əsas redaktə]
 
Mahmud (1118-1131)
 
Davud (1131-1132)
 
II Toğrul (1132-1134)
 
Məsud (1134-1151)
 
Məlikşah (1151-1153)
 
Məhəmməd (1153-1159)
 
Süleyman şah (1159-1161)
 
Arslan şah (1161-1177)
 
III Toğrul (1177-1191)
 
Qızıl Arslan (1191)
 
III Toğrul (1191-1194)
 
Soy ağacı[redaktə | əsas redaktə]
 
Səlcuq bəy
 
Arslan Yabqu
 
Mikayıl
 
Musa Yabqu
 
Yusif İnal
 
Yunis
 
Qutalmış
 
Çağrı bəy
 
1. Toğrul bəy
 
(1037 - 1063)
 
Süleyman
 
Rum Səlcuqları
 
2. Alp Arslan
 
(1063 - 1072)
 
Kavurd bəy
 
Kirman Səlcuqları
 
3. Sultan Məlikşah
 
(1072 - 1092)
 
Tutuş
 
Suriya Səlcuqları
 
Təkiş
 
5. Börkiyaruq
 
(1094 - 1105)
 
8. Əhməd Səncər
 
(1118 - 1157)
 
4. I Mahmud
 
(1092 - 1094)
 
7. Məhəmməd Təpər
 
(1105 - 1118)
 
6. II Məlikşah
 
(1105)
 
9. II Mahmud
 
(1118 - 1131)
 
12. Məsud
 
(1134 - 1152)
 
15. Süleyman şah
 
(1160 - 1161)
 
11. II Toğrul bəy
 
(1132 - 1134)
 
13. III Məlikşah
 
(1161 - 1176)
 
14. II Məhəmməd
 
(1153 - 1160)
 
10. Davud
 
(1131 - 1132)
 
16. Arslan şah
 
(1161 - 1176)
 
17.III Toğrul bəy
 
(1176 - 1194)
 
İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]
 
Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]
 
Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]
 
Kateqoriyalar: Tarixi türk dövlətləriSəlcuqlular
 
Naviqasiya menyusu
 
Daxil olmamısınızMüzakirəContributionsHesab yaratDaxil olMəqaləMüzakirəOxuRedaktəƏsas redaktəTarixçəAxtar
 
Axtar
 
Keç
 
Ana Səhifə
 
Kənd meydanı
 
Aktual hadisələr
 
Son dəyişikliklər
 
Təsadüfi səhifə
 
Layihələr
 
Seçilmiş məqalələr
 
Seçilmiş siyahılar
 
Seçilmiş portallar
 
Yaxşı məqalələr
 
Laboratoriya
 
Mövzulu ay
 
Xüsusi
 
Maddi kömək
 
Qaralama dəftəri
 
Kömək
 
Çap et/ixrac
 
Kitab yarat
 
PDF olaraq yüklə
 
Çap variantı
 
Alətlər
 
Bu səhifəyə keçidlər
 
Əlaqəli redaktələr
 
Xüsusi səhifələr
 
Daimi keçid
 
Əsas məlumatlar
 
Wikidata elementi
 
Bu məqaləyə istinad et
 
Başqa dillərdə
 
Türkçe
 
Keçidlərin redaktəsi
 
Bu səhifə sonuncu dəfə 09:20, 12 iyun 2015 tarixində redaktə edilib.
 
Mətn Creative Commons Attribution-San dil anlayışı, Anadoluda da dəyişməmiş və iki yüz il, yazı dili ehtiyacına Ərəb və Fars cavab vermişdir. Bu müddət içində Anadolu Səlcuqlarının rəsmi və ədəbi dili, Fars; elm dili ərəb dilidir.<ref>Leyla,KARAHAN,"[http://turkolojimakaleleri.page.tl/ANADOLU-h-DA-T-Ue-RK-YAZI-D%26%23304%3BL%26%23304%3BN%26%23304%3BN-GEL%26%23304%3B%26%23350%3B%26%23304%3BM%26%23304%3B.htm ANADOLU'DA TÜRK YAZI DİLİNİN GELİŞİMİ]",[http://turkolojimakaleleri.page.tl Türkoloji Makaleleri]</ref>
 
== Səlcuqlar haqda mənbələrdə ==