"Mirzə Hüseyn xan Müqəddəm" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

k
düzenleme using AWB
k (düzenleme using AWB)
|İmzası =
}}
 
 
'''Mirzə Hüseyn xan Müqəddəm''' (?-1865)-İran diplomatı, Nizaməddövlə, Sahibixtiyar
gəlmək olar". M. Bamdad yazır ki, tanınmıs səxsiyyət olan Metternix cox məğrur insan idi və öz muasirləri olan siyasət adamlarına həqarət gözu ilə baxırdı və onları bicarə, dusuncəsiz, beyinsiz, hoqqabaz və yüngül hesab edirdi. Belə olan halda onun Hüseyn xan Muqəddəm haqqında soylədikləri yuksək fikirlər ona husn-rəğbət bəslədiyindən irəli gəlirdi. Hüseyn xan 1 il 4 ay Avropada olarkən ordu quruculuğu ilə maraqlanmıs və bunu İranda tətbiq etmək istəmis, 1839- cu ildə Təbrizə qayıdan zaman bir dəstə Avstriya əsgərini xidmətə qəbul edib ozu ilə gətirmisdi. Lakin bu zaman Məhəmməd sah xəstə idi və Bas Nazir Hacı Mirzə Ağası isə hərbi məsələlərdə savadsız olduğundan onun həyata kecirmək istədiyi islərə mane oldu. Məlum olduğu kimi Mirzə Tağı xan əmir Kəbir bas nazir olana qədər İran hərbi quvvələri əsasən tayfa-suvari dəstələrindən və qeyri-nizami piyadalardan ibarət idi.
 
Məhəmmədhüseyn xan Muqəddəm Marağeinin Avropada ezamiyyətdə olarkən gorduyu islər, muzakirə olunan siyasi məsələlər barədə onun munsisi Mirzə Əbdulfəttah Gərmrudinin yazdığı "Cəhar fəsil" kitabında məlumat verilmisdir. O, Avropadan qayıtdıqdan sonra Tehrana gedərək oz diplomatik fəaliyyəti barədə saha məruzə etmis və Məhəmməd şah ona Nizamüddövlə ləqəbini vermisdi. Hüseyn xan 1840-cı ildə Yəzd hakimi təyin edilmis, Hüseyn xan Nizamuddövlə İranın tanınmıs siyasətcisi, ağıllı, isguzar hakimlərindən olmusdur. Onun idarə etdiyi vilayətlərdə ilk növbədə oranın abadlığı diqqəti cəlb edirdi. O, Yəzddə hakim olduğu 4 il ərzində bir-birindən 120  km məsafədə yerləsən Uqda və Nain arasında 3 yeraltı suvarma kanalı cəkdirmis, zəvvarlar ücün karvansaralar tikdirmisdi.
 
Həmin isləri [[Siraz]]da da görmüsdür. Basqa səhərlərin hakimləri ondan oyrənirdilər.
 
Hüseyn xan Nizamuddovlə ilə boyuk islahatcı əmiri-Kəbir Mirzə Tağı xan arasında olan soyuqluq barədə isə Mehdi Bamdad belə yazır: "Müəllifə məlum olmadı ki, əmiri-Kəbir Mirzə Tağı xanla İranın iftixarı olan bu təcrubəli siyasətci
arasında olan ədavət səxsi kin-küdurətdənmi idi, yoxsa siyasi muhitdən yaranmısdı. Boyuklər də səhv edə bilərlər. Məsələn, həmin Mirzə Tağı xan Mirzə Ağa xan Nurinin necə adam olduğunu cox yaxsı bildiyi halda, onu ozu ilə həmrah etmisdi, hakimiyyətə onun ucun yol acmısdı və bunun aqibəti də məlum oldu. Hüseyn xan Nizamuddovlə isə hər cəhətdən Ağa xan Nuridən ustun olduğu halda, Tağı xan onu ozundən uzaqlasdırmıs, gozdən salmıs və ev dustağı etmisdi".
 
Hüseyn xan Nizamuddovlə [[1865]]-ci ildə vəfat etmisdir. Onun Əli xan adlı oğlu məshur siyasətci olmusdur.
*[[Məhəmmədhəsən xan Müqəddəm]]
*[[İran]]
 
 
[[Kateqoriya:Diplomatlar]]
31.058

edits