"Bərdə" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

14 bayt əlavə edildi ,  4 il öncə
k
düzenleme, replaced: <references/> → {{İstinad siyahısı}} using AWB
(185.30.91.234 (müzakirə) tərəfindən edilmiş 3727235 dəyişikliyi geri qaytarıldı.)
k (düzenleme, replaced: <references/> → {{İstinad siyahısı}} using AWB)
 
== Tarixi ==
Qədim Bərdə şəhəri indiki ərazisindən təqribən 5 kilometr kənarda yerləşib. Tarixi mənbələrə görə, eradan əvvəl 4-5 ci əsrlərdən inkişaf edən bu şəhər 1500 il əvvəl Qafqazın ən böyük şəhərindən biri olub və sonralar Azərbaycan ərazisindəki Albaniya dövlətinin iri yaşayış məntəqəsi hesab edilib. 75 kvadratmetr ərazidə aparılan arxeoloji tədqiqatlar zamanı şəhərin tarixini 3 təbəqədə izləmək mümkün olub. Üst təbəqə IX-X əsrləri, 2-ci mədəni təbəqə II əsrdən VIII əsrə qədər olan dövrü, 3-cü təbəqə b.e.ə. IV əsrdən bizim eranın III əsrinə qədər olan dövrü əhatə edir.
 
Qədim türk tayfalarının məskunlaşdığı Bərdənin xarabalıqları altından müxtəlif dövrlərə aid sənətkarlıq nümunələri ilə yanaşı evlərin qalıqları, təndirlər, ocaq yerləri, quyular aşkar edilib. Arxeoloqlar qazıntılar zamanı Bərdə şəhərinin 943-cü ildə ruslar tərəfindən işğalını əks etdirən izlərə də rast gəlib. Bərdə ərazisindən Mesopotomiya, Yunan və Parfiya mədəniyyəti dövrlərinə aid pullar da tapılıb. Bu da Azərbaycan ərazisindəki qədim şəhərin o dövrdəki geniş ticarət ələqələrinin mövcudluğundan xəbər verir.
 
Tarixi qaynaqlara görə, Bərdə [[Qəbələ şəhəri]]ndən sonra Azərbaycanın ([[Qafqaz Albaniyası]]nın) ikinci paytaxtı olmuşdur.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=DuAB3pnnwO4 Bərdə - Qafqaz Albaniyasının paytaxtı qədim Portav! (vizual səyahət, ELTV, 2015)] {{az}}</ref> Bu hadisə belə olmuşdur. [[V əsr]]də Azərbaycanı işğal etmiş İran [[Sasanilər]]i öz canişinləri üçün Qafqaz Albaniyasında yeni iqamətgah axtarırdılar. Onların axtardıqları iqamətgah təhlükəsiz bir yerdə, Cənubi Qafqazdan keçən mərkəzi ticarət yollarının üzərində və İranla lazımi əlaqə saxlamaq üçün nisbətən əlverişli bir yerdə olmalı idi. Bütün bu tələblərə Bərdə şəhəri cavab verdiyindən, yuxarıda göstərdiyimiz kimi Sasanilər ölkənin mərkəzini Qəbələdən Bərdəyə köçürürlər. V əsrin əvvəllərindən etibarən baş vermiş bu hadisədən sonra Bərdə nəinki Albaniyanın, eləcə də bütövlükdə Sasani imperiyasının ən möhtəşəm şəhərlərindən biri oldu.
 
Mənbələrin verdiyi məlumata görə VII—IX əsrlərdə Bərdə şəhərinin eni və uzunluğu 5—6 5–6&nbsp;km olub, ətrafına möhtəşəm qala divarları çəkilmişdir. Dəmirdən böyük darvazaları olan bu qala divarları o dərəcədə möhtəşəm olubdur ki, ciddi təhlükələr zamanı nəinki şəhərin öz əhalisi, hətta bütün ətraf ərazinin əhalisi də düşməndən müdafiə olunmaq üçün buraya pənah gətirirlərmiş. Həmin dövrdə Bərdədə 100 mindən çox adam yaşayırmış. Şəhərdə 4 böyük bazar, xüsusi sənətkarlıq məhəllələri, bir neçə hamam və Şərq memarlığı üslubunda tikilmiş çoxlu dini və ictimai binalar mövcud olmuşdur. Həmin dövrdə Bərdədə mövcud olmuş sikkəxanada
müxtəlif hökmdarların adına mis, gümüş və qızıl pullar kəsilmişdir.
[[Şəkil:Bərdə Müalicə Diaqnostika Mərkəzi.JPG|thumbnail|left|Bərdə Müalicə-Diaqnostika Mərkəzi]]
 
== İstinadlar ==
{{İstinad siyahısı}}
<references/>
 
== Xarici keçidlər ==
31.058

edits