"Maku xanlığı" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

8 bayt əlavə edildi ,  4 il öncə
k
replaced: <references/> → {{İstinad siyahısı}} using AWB
k (replaced: <references/> → {{İstinad siyahısı}} using AWB)
{{Azərbaycan tarixi}}
'''Maku xanlığı''' — [[Cənubi Azərbaycan]] ərazisində (indiki [[İran]] ərazisində) xanlıq. (XVIII əsrin 40-cı illəri - [[1922]]-ci il). Mərkəzi [[Maku]] şəhəri. [[Xoy]], [[Qaradağ xanlığı|Qaradağ]], [[Naxçıvan xanlığı|Naxçıvan]], [[İrəvan xanlığı|İrəvan xanlıqları]] və [[Osmanlı imperiyası]] ilə hüdudlanırdı.
 
== Xanları ==
* Hacı İsmayıl xan (1866-1899),
* [[Teymur Paşa xan]] (1899-1922),
* [[Murtuzaqulu xan Bayat]] (1922)
 
== Ümumi məlumat ==
Maku əyaləti [[Səfəvilər|Səfəvi hökmranlığı]] dövründə Çuxur Səd bəylərbəyliyinə daxil olan yarımmüstəqil sultanlıqdan ibarət idi. Onu bayat tayfasından olan nəsli hakimlər idarə edirdi.
 
Xanlığın banisi [[Bayat tayfası]]ndan [[Əhməd Sultan]] idi. O, xanlığın idarəsi və möhkəmləndirilməsi üçün bəzi tədbirlər gördü. Vaxtilə [[Nadir Şah]]ın [[Xorasan]]dakı sərkərdələrindən biri idi. Nadir şahın öldürülməsindən sonra onun arvadlarından biri ilə evlənir. Onun və oğlu Hüseyn xanın haqqında məlumat azdır. Xanlığın içində anklav olaraq [[Ayrımlı]] tayfasının 30 kənddən ibarət olan öz [[Avacıq]] xanlığı da var idi. Xanın ölümündən sonra torpaqlar oğlanları Həsən və Hüseyn xan arasında bölündü. Həsən xan İrəvanlı Məhəmməd xan Qacardan asılılığa düşdü. Hüseyn xanın Mahmudi və Əbaqiyyə mahalları Osmanlılar tərəfindən tutuldu, lakin bu mahalları tezliklə geri ala bildi. Əli xanın dövründə xanlıq möhkəmlənməyə nail oldu. Hüseyn xanın oğlu Əli xan hamının qibtə etdiyi bir xan olaraq tanınırdı. Əli xan daha sonra İslam dinindən çıxaraq [[Bab]]ın təlimini qəbul etmişdi. Bu xətt Hacı İsmayıl xanın zamanında da davam etdirildi. Teymur Paşa xan 1877-1878-ci illərdə xanlığı gücləndirdi. O, rus generalı Alxazovun Naxçıvan dəstələrilə birgə [[Təbriz]] üçün təhlükə yaradan Şeyx Übeydullanın dəstəsini məğlubiyyətə uğratdı. Ona yerli xalq "Azərbaycan Padşahı" ləqəbi vermişdi. Xanlığın son nümayəndəsi Murtuzaqulu xan isə 1922-ci ildə devrildi.<ref>[http://www.anl.az/el/Kitab/254476.pdf Azərbaycan tarixi. Yeddi cilddə. III cild (XIII-XVIII əsrlə r). Bakı."Elm". 2007. 592 səh.]</ref>
== İstinadlar ==
 
{{İstinad siyahısı}}
<references/>
 
{{tarix-qaralama}}
31.058

edits