"Hippias" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

198 bayt çıxarıldı ,  3 il öncə
k
replaced: <references/> → {{İstinad siyahısı}} using AWB
k (replaced: <references/> → {{İstinad siyahısı}} using AWB)
 
}}
{{Antik fəlsəfə}}
'''Hippias''' ({{lang-gr|Ἱππίας}} m. ö.[[E.ə. 460|460]] - [[E.ə. 400|400]]) — qədim yunan filosofu, [[Sofistlərsofistlər məktəbi|sofistlər məktəbinin]]nin nümayəndəsi, Sokratın çağdaşı<ref>[http://www.iep.utm.edu/hippias/ İnternet Encyclopedia of Philosiphy / Hippias]</ref>. Riyazi əyrinin ([[Quadratrix|quadratrix]]) yaradıcısı.<ref name="britannica.com">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/266597/Hippias-Of-Elis Hippias of Elis - Encyclopedia Britannica]</ref>
 
[[Yunanıstan]]ın bütün şəhərlərində, xüsusən [[Afina]]da dərs deyən Hippias fenomenal yaddaşa sahib idi və dövrünün bütün elmlərini dərindən bilirdi. Bu səbəbdən ''Poliqistor'' ləqəbini qazanmışdı. O dövrdə məlum olan bütün ədəbiyyat növlərində qələmini sınamış, ilk dialoq yazmağa da cəhd etmişdir. [[Platon]]un iki dialoqu ("Hippias Major" (Dahi Hippias) və "Hippias Minor" (Kiçik Hippias)) onun adını daşıyır.<ref>[http://www.iep.utm.edu/hippias/|İnternet Encyclopedia of Philosiphy / Hippias]</ref> Həmçinin Platonun "Protaqor" dialoqunda aparıcı obrazlardan biridir.
 
Universal biliyə malik Hippias [[poeziya]], [[qrammatika]], [[tarix]], [[siyasət]], [[arxeologiya]], [[riyaziyyat]] və [[astronomiya]] üzrə mühazirələr demişdir. Onun ədəbi irsinə [[nəsr]]də yazılmış texniki traktatlarından əlavə [[elegiya]] və [[faciə]]lər də daxildir. [[Homer]] haqqında mükəmməl bir əsər, yunan və digər xalqların ədəbiyyat nümunələrinə aid toplular, [[Arxeologiya|arxeoloji]] traktatlar ona aid edilsə də günümüzə bir neçə fraqment gəlib çatmışdır.<ref>[http://www. name="britannica.com"/EBchecked/topic/266597/Hippias-Of-Elis Hippias of Elis - Encyclopedia Britannica]</ref>
 
O, həmçinin 300 ildən artıq dövrə aid [[Olimpiya]] oyunları qaliblərinin siyahısını tərtib etmişdir.
[[Şəkil:Quadratrix animation.gif|200px|thumbnail|left|Riyazi əyri. Quadratrix]]
 
Hippias təxminən m. ö.[[e.ə. 460|460]]-cı ildə riyazi əyrini kəşf etmişdir. <ref>T L Heath, A History of Greek Mathematics I (Oxford, 1921).</ref> Sonrakı dövrlərdə bu əyri ''quadratrix'' adlandırılmışdır. Onun bu kəşfi sayəsində [[Bucaq|bucağ]]ı bərabər hissələrə bölmək və [[çevrə]]nin kvadratını müəyyən etmək mümkün olmuşdur. <ref>[http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Hippias.html Hippias Biography]</ref>
 
Hippias varlığın davamlılığı doktrinasını irəli sürür. Bu doktrina varlıqdan meydana gələn fiziki obyektlərin davamlılığı kimi izah olunur. Doktrinanın incəlikləri bizə məlum olmasa da Hippiasın hadisələri keyfiyyət və fərdlər baxımından izah edilməsinə qarşı çıxması aydındır. Hippias üçün fenomenal reallıq bütün reallıq deməkdir. Filosof reallığı kokret fiziki obyektlərdən ibarət reallıq kimi qəbul edir. başqa sözlə istənilən qrupa aid edilən keyfiyyətlər, qrupun hər bir üzvünə də aiddir, ayrı-ayrı obyektlərdə müəyyən edilmiş keyfiyyətlər isə bütün qrupa aid edilir. Hippias Sokratın "gözəl" və "gözəl obyekt"i bir-birindən fərqləndirməsinə qarşı çıxmışdır.<ref name="encyclopedia.com">[http://www.encyclopedia.com/topic/Hippias_of_Elis.aspx#1 Kerferd, G.. "Hippias of Elis." Encyclopedia of Philosophy. 2006. Retrieved July 25, 2014]</ref>
 
== Məlum olan əsərləri ==
* Olimpiya qaliblərinin qeydiyyatı ({{lang-gr|Ολνμπìανγραωv}})
* Kolleksiya ({{lang-gr|Σνναγωγή}})
* Troyalı ({{lang-gr|Т ρωικóς}}) <ref>[http://www. name="encyclopedia.com/topic/Hippias_of_Elis.aspx#1 Kerferd, G.. "Hippias of Elis." Encyclopedia of Philosophy. 2006. Retrieved July 25, 2014]</ref>
 
== İstinadlar ==
{{İstinad siyahısı}}
<references/>
 
== Həmçinin bax ==
31.058

edits