"Oğuz türkləri" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

50 bayt əlavə edildi ,  4 il öncə
vikiləşdirmə, tərtibat, vizual dəyişikliklər, orfoqrafiya, illüstrasiya, təkmilləşdirmə, yeniləmə
k (using AWB)
(vikiləşdirmə, tərtibat, vizual dəyişikliklər, orfoqrafiya, illüstrasiya, təkmilləşdirmə, yeniləmə)
Oğuz adına ilk dəfə [[Yenisey Kitabələri]]ndə rast gəlinir.Oğuzlar [[Türkiyə]], [[Balkan yarımadası|Balkanlar]], [[Azərbaycan]], [[İran]], [[İraq]] və [[Türkmənistan]]<nowiki/>da yaşayan türklərin ataları olan böyük bir türk boyudur. Oğuzlara türkmənlər də deyilir.
 
Oğuz sözünün kökü ilə əlaqədar müxtəlif fikirlər irəli sürülmüşdür. Sözün boy, qəbilə mənasını verən "Ox" və çoxluq əlavəsi olan "z"in birləşməsindən "OxuqOğuz" (oxlar, qoylar) mənasında olduğu irəli sürüldüyü kimi, oyrat (haşarı, yaramaz) sözünün sinonimi olduğunu iddia edənlər də vardır. Bu söz Anadolu ləhcəsində "həlim, səlim, ciddi" mənalarında da istifadə edilməkdədir. Ərəb qaynaqlarında isə "guzquz" və ya "uz" şəklində keçməkdədir. İlk zamanlar İç və Dış adlarıyla iki ana qola ayrılmış olan Oğuzlar, daha sonrakı dövrlərdə, Doqquz Oğuz, Altı Oğuz, Üç Oğuz adlarında boylara da ayrıldılar. Oğuzlar iyirmi dörd boydan meydana gəlmişdigəlmişdir. Bunlardan on ikisi İç, on ikisi Dış Oğuz qoluna bağlı idi. Oğuz boylarının nəslinin adı Oğuz Xanlaxanla bağlıdır. [[Oğuz xan|Oğuz Xan]]ın [[Gün Xanxan]], [[Ay Xanxan]], [[Ulduz Xanxan]], [[Göy Xanxan]], [[Dağ Xanxan]], [[Dəniz Xanxan]] adlarında altı oğuluoğlu vardır. Oğuz Xanınxanın hər oğulununoğlunun da dörd oğlu olub. Oğuz Xanınxanın altı oğulundanoğlundan olan 24 nəvəsi 24 Oğuz Boyunuboyunu meydana gətirmişdir. Bütün dünyaya yayılan Oğuzlar məhz bu 24 boya söykənir.
 
Sağ qolu təşkil edən Dış Oğuzlar:
 
-Qınıq: "Hər yerdə əziz, möhtərəm" mənasındadır. Böyük və Anadolu Səlcuqlu dövlətləri, Orta Toroslardaki iç oğuz Türkmənləri, Ankara və Aydındakı Qınıq Oymaqları bu boydandır.
 
<center>
{{nəsil ağacı/baş}}
<gallery perrow=7 widths="60px" heights="60px">
{{nəsil ağacı| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | }}
Şəkil:Kinik.svg|<div style="text-align: center;">[[Qınıq boyu|Qınıq]]</div>
{{nəsil ağacı| | | | | | | | | | | | | | | | | OĞZ | | | | | | | | | | | | | | OĞZ=[[Oğuz xan]]}}
Şəkil:Kayi.svg|<div style="text-align: center;">[[Qayı boyu|Qayı]]</div>
{{nəsil ağacı| | | | | | | | | | |,|-|-|-|-|-|-|^|-|-|-|-|-|-|.| | | | | | | | }}
Şəkil:Bayundur.svg|<div style="text-align: center;">[[Bayandur boyu|Bayandur]]</div>
{{nəsil ağacı| | | | | | | | | | BZX | | | | | | | | | | | | ÜÇQ | | | | | | | BZX=[[Boz oxlar]]|ÜÇQ=[[Üçoqlar]]}}
Şəkil:Yiva.svg|<div style="text-align: center;">[[Yıva boyu|Yıva]]</div>
{{nəsil ağacı| | | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | }}
Şəkil:Salur.svg|<div style="text-align: center;">[[Salur boyu|Salgur]]</div>
{{nəsil ağacı| | | | | | QBAQ | | YDDY | | AQBQ | | | | BPÇÇ | | SAAY | | İBYQ | | | QBAQ=''"[[Gün xan]]"''<br />[[Qayı boyu|Qayı]]<br />[[Bayat tayfası|Bayat]]<br />[[Alaevli boyu|Alaevli]]<br />[[Qaraevli boyu|Qaraevli]]|YDDY=''"[[Ay xan]]"''<br />[[Yazır boyu|Yazır]]<br />[[Döyər boyu|Döyər]]<br />[[Dodurğa boyu|Dodurğa]]<br />[[Yaparlı boyu|Yaparlı]]|AQBQ=''"[[Ulduz xan]]"''<br />[[Avşar eli|Avşar]]<br />[[Qızıq boyu|Qızıq]]<br />[[Bəydili boyu|Bəydili]]<br />[[Qarğın boyu|Qarğın]]|BPÇÇ=''"[[Göy xan]]"''<br />[[Bayandur eli|Bayandur]]<br />[[Peçeneqlər|Peçeneq]]<br />[[Çuvaldar boyu|Çuvaldar]]<br />[[Çəpni boyu|Çəpni]]|SAAY=''"[[Dağ xan]]"''<br />[[Salur boyu|Salur]]<br />[[Ayrımlar|Ayrım]]<br />[[Alayuntlu boyu|Alayuntlu]]<br />[[Yüreğir boyu|Yüreğir]]|İBYQ=''"[[Dəniz xan]]"''<br />[[İğdir boyu|İğdir]]<br />[[Büğdüz boyu|Büğdüz]]<br />[[Yıva boyu|Yıva]]<br />[[Qınıq boyu|Qınıq]]}}
Şəkil:Avsar.svg|<div style="text-align: center;">[[Afşar boyu|Afşar]]</div>
{{nəsil ağacı| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | }}
Şəkil:Begdili.svg|<div style="text-align: center;">[[Begtili boyu|Begtili]]</div>
{{nəsil ağacı| | | | | | ŞHN | | QRT | | DVŞ | | | | SNQ | | UÇQ | | ÇXR | | | ŞHN=Onqonu ''[[Əsl sar|Şahin]]''|QRT=Onqonu ''[[Qartal]]''|DVŞ=Onqonu ''[[Qırğı qartal|Dovşancıl]]''|SNQ=Onqonu ''[[Şunqar|Sunqur]]''|UÇQ=Onqonu ''Uçquş''|ÇXR=Onqonu ''[[Tetraçalan|Çaxır]]''}}
Şəkil:Bugduz.svg|<div style="text-align: center;">[[Büğdüz boyu|Bügdüz]]</div>
{{nəsil ağacı| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | }}
Şəkil:Bayat.svg|<div style="text-align: center;">[[Bayat boyu|Bayat]]</div>
{{nəsil ağacı/son}}
Şəkil:Yazir.svg|<div style="text-align: center;">[[Yazır boyu|Yazgır]]</div>
 
Şəkil:Eymur.svg|<div style="text-align: center;">[[Eymür boyu|Eymür]]</div>
Şəkil:Karaevli.svg|<div style="text-align: center;">[[Karaevli boyu|Каrabölük]]</div>
Şəkil:Akevli.svg|<div style="text-align: center;">[[Alkaevli boyu|Аlkabölük]]</div>
Şəkil:Igdir.svg|<div style="text-align: center;">[[İğdir boyu|İgdir]]</div>
Şəkil:Yuregir.svg|<div style="text-align: center;">[[Üreğir boyu|Üregir]] (''Yüregir'')</div>
Şəkil:Dodurga.svg|<div style="text-align: center;">[[Dodurga boyu|Tutırka]]</div>
Şəkil:Alayuntlu.svg|<div style="text-align: center;">[[Ulayundluğ boyu|Ulayundluğ]]</div>
Şəkil:Doger.svg|<div style="text-align: center;">[[Tüger boyu|Tüger]]</div>
Şəkil:Pecenek.svg|<div style="text-align: center;">[[Peçenek boyu|Beçenek]]</div>
Şəkil:Cavuldur.svg|<div style="text-align: center;">[[Çavuldur boyu|Çuvaldar]]</div>
Şəkil:Cepni.svg|<div style="text-align: center;">[[Çepni boyu|Çepni]]</div>
Şəkil:None-100.gif|<div style="text-align: center;">[[Çarukluğ boyu|Çarukluğ]]</div>
</gallery>
</center>
 
== Həmçinin bax ==