"Ümumdünya cazibə qanunu" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

səhv yazılan ili düzəltmək
(səhv yazılan ili düzəltmək)
Ümüdünya cazibə qanunu ideyası Nyutona qədər də bir sıra görkəmli alimlər tərəfindən irəli sürülmüşdü. Bu barədə [[Epikür]], [[Pyer Qassendi]], [[İohan Kepler]], Borelli, [[Rene Dekart]], Roberval, [[Xristian Hüygens]] və başqaları öz fikirlərini bildirmişdilər. Kepler hesab edirdi ki, cazibə [[Günəş]]ə qədər olan məsafəyə əks proporseonaldır; Dekart bildirirdi ki, cazibə fəzada olan küləklərin nəticəsidir. Düzgün fikirlər də rast gəlinirdi; Nyuton "Başlanğıc" əsərində özündən əvvəl bu mövzuya toxunan və düzgün nəticəyə gələn [[İsmael Bulliald]], [[Rena Kristofer]] və [[Robert Huk]]un adını çəkir.<ref>[[Xristian Hüygens]]ə görə,dairəvi hərəkətdə mıərkəzəqaçan qüvvə <math>F\sim</math> (uyğundur) <math>v^2\over R</math>, burada <math>v</math> — obyektin sürəti, <math>R</math> — orbitin radiusu. Ancaq <math>v\sim \frac R T</math>, burada <math>T</math> — dövretmə periodu, belə ki <math>v^2\sim \frac {R^2} {T^2}</math>. Keplerin 3-cü qanununa görə, <math>T^2\sim R^3</math>, ona görə də <math>v^2\sim \frac {1} {R}</math>, buna görə də son nəticə: <math>F \sim \frac {1} {R^2}</math>.</ref> Buna baxmayaraq Nyutona qədər heç kim cəzbetmə qanununu və [[planet]]lərin hərəkəti qanununu( [[Kepler qanunu]]) onun qədər aydın və riyazi şəkildə izah edə bilməmişdi.
 
İ.Nyuton [[1687|1686cı1686 cı]] ildə özünün möhtəşəm '''Natural fəlsəfənin riyazi əsasları''' əsərində o dövrdə məlum olan emprik [[Kepler qanunu]]na əsaslanaraq cəzbetmə qanununu hazırladı. O göstərdi ki:
* planetlərin hərəkəti isbat edir ki, mərkəzi qüvvə vardır ;
* mərkəzi cəzbetmə qüvvəsi elliptik orbit yaradır.
Anonim istifadəçi