"Ada" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

1.506 bayt çıxarıldı ,  4 il öncə
k
k (Kateqoriya:Geologiya əlavə olundu HotCat)
 
Qurunun 9,9 mln km²-i adalardır. Sahəsinə görə ən böyük adalar [[Qrenlandiya]] (2 176 km²), [[Yeni Qvineya]] (829 min km²), [[Kalimantan]] (734 min km²), Madaqaskar (590 min km²), [[Baffin torpağı]] (478 min km²) adalarıdır. Ən böyük ada olan [[Qrenlandiya]] ərazicə ən kiçik qitə olan [[Avstraliya]]dan cəmi üç dəfə kiçikdir.
 
== Digər ==
'''Ada dağları''' — hündürlüyü 100 ''m''-dən 1- 2 ''km''-dək olan təcrid olunmuş yüksəkliklər. Planda nisbətən uzunsov, oval, dairəvi və b. formalarda olur. '''A. d.''' mənşəyi haqqında iki fikir vardır: 1. '''A.d.''' aşınmadan sonra qalmış relikt dağlarıdır; 2. '''A.d.''' lokal yeni dağəmələgəlmə sahələridir.
 
'''Ada dayazlığı''' — adanı fasiləsiz zolaqla (10 ''m''-dən 10''km''-dək) əhatə edən dayaz, azmeyilli, hamarlanmış dib səthi. Böyük adaların (məs., Yeni Ze­­­­­landiya, Madaqaskar) '''A.d.''', kiçik adaların qitə dayazlığına analoji olur və sahil da­yazlığını əmələ gətirir. Sinonim: ada şelfi.
 
'''Ada fosforitləri''' — isti dənizlərin kiçik adalarında quş quanosunun (ifrazat) pozulması nəticəsində əmələ gələn açıqrəngli, massiv, sıx, torpaqvari, kavernalı, oolitvari kütlə. Bəzi  adalarda (Nauru və b.) istismar edilir.
 
'''Adakitlər''' —''' ''' [Aleut adalar qövsü­nün Adek adasına görə] - [[Viktor Xain|V.Y.Xainə]] (2003) görə, maqnezial andezitlər; subduksiya edən okean litosferi slebinin (ondan üstdə olan mantiya pazının deyil) müstəqim selektiv ərinmə məhsulu. Bu proses mantiyada yüksək arxey temperaturu və hələ isti olan (tam soyumamış) cavan okean litosferinin subduksiyası şəraitlərində mümkün idi.  
 
== Mənbə ==
* Məktəblinin coğrafiya lüğəti. Bakı: 2006, səh.5-6
* {{Kitab3|müəllif=|başlıq=Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti|yer=Bakı|nəşriyyat=Nafta-Press|il=2006|səhifələr=679}}
 
[[Kateqoriya:Adalar| ]]
[[Kateqoriya:Geologiya]]