"Araqonit" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

391 bayt çıxarıldı ,  4 il öncə
k
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k
[[Şəkil:Aragonite.jpg|200px|thumb|right|Araqonit]]
 
{{Mineral
| ad = Araqonit – Ca [CO<sub>3</sub>]● ● ● ●
| boxwidth =
| fon rəngi =
| ölçü =
| alt =
| izah =Araqonit, Lerik rayonu
| kateqoriya =
| formul =
}}
 
'''Araqonit – Ca [CO<sub>3</sub>]● ● ● ●''' - ''rombik sinqoniya.'' Rast gəlmə tezliyi şkalası: tez-tez rast gələn.
'''Araqonit''' ([[İspaniya|İspaniyada]] [[Araqon]] [[Vilayət|vilayətinin]] adından) – təbii karbonatlar sinfindən [[Mineral|mineral]]; kalsitin polimorf modifikasiyası. Kimyəvi tərkibi CaCO3. [[Kalsium]] qismən Sr, Pb və Zn-lə, bəzən Ba və Mg-la əvəzlənir. [[Qurğuşun|Qurğuşunlu]] Araqonit - tarnovitsit, [[Sink|sinkli]] Araqonit – nikolsonit adlanır. Sinqoniyası rombikdir. [[Kristallar|Kristalları]] iynəvarı və prizmatik, aqreqatları böyrəkvarı, radial şüalı və s. Rəngi ağ, sarımtıl, bəzən boz, yaşıl olur. [[Şüşə]] parıltılıdır. Sərtliyi 3,5–4; sıxlığı 2900–3000 kq/m3. Adətən, isti [[Mineral su|mineral sulardan]] pizolit şəklində ayrılır. [[Molyusklar|Molyusk]] qabığının sədəf örtüyünün və [[Mirvari|mirvarinin]] əsas tərkib hissəsidir. İri yatağı Baham arının şelf zonasındadır. [[Azərbaycan|Azərbaycanda]] [[İstisu]], Tutqunçay hövzəsi və s. yerlərdəki mineral [[Bulaqlar|bulaqların]] ətrafında və [[Şərur rayonu|Şərur rayonunda]] ([[Naxçıvan Muxtar Respublikası|Nax. MR]]) yığıntıları (travertin) var. [[Kimya]] və [[Şüşə|şüşə]] sənayesi, [[Sement|sement]] istehsalı üçün xammaldır. <ref>{{AME|1|586}}</ref>
 
'''Araqonit – Ca [CO<sub>3</sub>]● ● ● ●''' - ''rombik sinqoniya''
 
Kalsitlə dimorfdur.
 
== Xassələri ==
RRəng – rəngsiz, qar kimi ağ, nisbətən az – sarımtıl, çəhrayı, yaşılımtıl, göyümtül, açıq-boz, bənövşəyi, qırmızı, nadir hallarda – qara; CMineralın cizgisinin rəngi – ağ; sarımtıl; PParıltı – şüşə; ŞŞəffaflıq – şəffaf, işıqkeçirən, bəzən tutqun; SXSıxlıq – 2,95; SSərtlik – 3,5-4; ARAyrılma – {010} üzrə orta, {110} üzrə qeyri-mükəmməl; SNSınıqlar – yarımqabıqvarı; LLüminessensiya – açıq-bənövşəyi rəngli zəif, katod şüalarında bəzən narıncı LLüminessensiya; MMorfologiyaXXkristallar: qısaprizmatikdən uzunprizmatikədək, iynəvari-piramidal, baltayaoxşar, nizəşəkilli; İİkiləşmə: tək kristallara nisbətən tez-tez rast gəlir, {110} üzrə; hərdənbir psevdoheksaqonal görünüşlü qarşılıqlı nüfuzetmə üçləşmələri, altılaşmalar; bəzən polisintetik İİkiləşmə; AMineral aqreqatları: böyrək- və dərzşəkilli, radial-şüalı, çubuqvari, mərcanabənzər– «dəmir çiçəkləri», paralel-lifli kütlələr, kristallik qabıqlar, stalaktitlər, stalaqmitlər, oolitlər, «noxud (kürü) daşları», konkresiyalar; əksər mollüskaların qabıqlarının daxili səthində sədəfi təbəqəciklər; bir sıra mollüskaların qabıqlarının içərisində əmələ gələn mirvari dənələri.
 
== Mənşəyi və yayılması ==
[[Şəkil:Aragonite.jpg|200px|thumb|right|Araqonit]]Əsasən ekzogen şəraitdə biogen və xemogen-çökmə proseslər nəticəsində əmələ gəlir. Evaporitlərdə, gillərdə, çökmə dəmir filizlərində, kükürd yataqlarında, bəzən sulfid yataqlarının oksidləşmə zonalarında və hiperbazitlərin aşınma qabıqlarında rast gəlir. Hidrotermal proseslərdə də əmələ gəlir. Effuziv süxurların badamcıqlarında və çatlarında müşahidə olunur. Termal bulaqların çöküntülərində qeyd edilir. Çox vaxt metamorfik mənşəli karbonat süxurlarında (mərmər və b.) müşahidə edilir. BRBirlikdə rast gəldiyi minerallar: [[dolomit]], [[Gips (mineral)|gips]], [[Selestin (mineral)|selestin]], [[stronsianit]], [[siderit]], [[Kalsit (mineral)|kalsit]], [[halit]], [[anhidrit]], [[Sərbəst kükürd (mineral)|sərbəst kükürd]], [[gil mineralları]], [[Seolit|seolitlər]] və b. YMineralın tapıldığı yerlər: Molina ([[İspaniya]]); Karlovı-Varı ([[Çexiya]]); [[Bolqarıstan]]; [[Rumıniya]]; Nuqsuak ([[Qrenlandiya]]); [[Siciliya]] ([[İtaliya]]); Xaydarkan ([[Mərkəzi Asiya|Orta Asiya]]) və b. Azərbaycanda [[Naxçıvan Muxtar Respublikası|Naxçıvan MR]] ərazisində araqonit oniksinin Sirab yatağı və Badamlı təzahürü yerləşir. Adətən kalsit və araqonit oniksi ilə təmsil olunmuş bir sıra təzahürlər [[Kəlbəcər rayonu|Kəlbəcər]][[Laçın rayonu|Laçın]] rayonlarında cəmləşmişdir. Araqonit [[Lerik rayonu|Lerik rayonunda]] da (Kəlvəz yatağı) qeyd olunur. Onun Daşkəsən dəmir, Göydərə xromit yataqlarındakı və başqa obyektlərdəki tapıntıları mineraloji cəhətdən maraq doğurur. Araqonitin bitki qalıqları üzrə psevdomorfozaları Darrıdağ ([[Culfa rayonu|Culfa]]) mərgümüş və Ağqaya civə yataqlarında qeyd edilmişdir.
 
== Tətbiqi ==
Araqonit oniksi yaxşı dekorativ daşdır.
 
== XariciHəmçinin keçidlərbax ==
* [[Dolomit]]
 
* [[Kalsit (mineral)|Kalsit]]
[http://wiki.web.ru/wiki/%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%82 Арагонит в энциклопедии GEO-WIKI ]
* [[Gips (mineral)|Gips]]
 
* [[Selestin (mineral)|Selestin]]
[http://kristallov.net/aragonite.html Арагонит на Кристаллов.NET]
* [[Siderit]]
 
* [[Halit]]
[http://www.webmineral.com/data/Aragonite.shtml#.WLPppG996M8 Арагонит в базе webmineral.com ]
* [[Anhidrit]]
 
* [[Sərbəst kükürd (mineral)|Sərbəst kükürd]]
== İstinad ==
* [[Gil mineralları]]
* [[Seolit]]
 
==Xarici keçidlər==
* [http://www.minerals.net/mineral/aragonite.aspx THE MINERAL ARAGONITE]
* [http://wiki.web.ru/wiki/%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%82 Арагонит в энциклопедии GEO-WIKI ]
* [http://kristallov.net/aragonite.html Арагонит на Кристаллов.NET]
* [http://www.webmineral.com/data/Aragonite.shtml#.WLPppG996M8 Арагонит в базе webmineral.com ]
[[Kateqoriya:Minerallar]]
[[Kateqoriya:Azərbaycan mineralları]]