"Sufi Xəlil" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

249 bayt əlavə edildi ,  3 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
{{iş gedir}}
'''Sufi Xəlil Bektaş'''(d.?–ö.1492) — Mosulu[[Mosullu tayfasındanoymağı|Mosullu tayfası]]<nowiki/>ndan olan, məşhur Ağqoyunlu sərkərdəsi və siyasi xadim. Sufi Xəlil bu tayfanın sərkərdələrindən olan Əmir bəyin qardaşı idi. <ref>Həsən bəy Rumlu.QəzəlbaşlarQızılbaşlar tarixi.s.10.</ref>
== Həyatı ==
[[1451]]-ci ildə [[Uzun HəsəninHəsən]]<nowiki/>in müdafiə etmiş başlıca qüvvələr Sufi Xəlilin içərisindən çıxdığı [[Mosullu oymağı|Mosullu]][[Pörnək oymağı|Pörnək]] tayfaları olmuşdur olmuşdur. Uzun Həsənin Teymuri hökmdarı [[Əbu Səid]] üzərindəki qələbəsində Mosullu Əmir bəy qardaşı və Sufi Xəlil mühüm rol oynamışlar.<ref>Nəcəfli T.H. Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu dövlətlərinin tarixi müasir türk tarixşünaslığında.s.19.</ref> [[1467]]-ci ildə Uzun Həsəinin Bağdada[[Bağdad]]<nowiki/>a yürüşündə və [[Həsən Əli (Qaraqoyunlu)|Həsənəli mirzə]] ilə [[Xoy döyüşündədöyüşü (1468)|Xoy döyüşü]]<nowiki/>ndə iştirak etmişdir. <ref>Həsən bəy Rumlu.Əhsənüt-təvarix.s.258.</ref>
 
[[1473]]-cü ildə [[Ağqoyunlular]][[Osmanlı İmperiyası|Osmanlılar]] arasında baş vermiş [[Otluqbeli döyüşündədöyüşü]]<nowiki/>ndə Sufi Xəlil ordunun sağ cinahına rəhbərlik etmişdir. Döyüşdən əvvəl digər sərkərdələr kimi Sufi Xəlil də döyüşə girməyin yaxşı fikir olmadığını Uzun Həsənə bildirmişdi. Mənbələrdə onun bu sözləri qeydə alınmışdır, ''"vuruşmaq məsləhət deyildir və qeyblərin ən yaxşı bilicisindən (Allahdan) başqa heç kim vəziyyətin necə olacağını bilmir"'' <ref>Həsən bəy Rumlu.Əhsənüt-təvarix.s.286.</ref>
 
Uzun Həsənin ölümündən sonra Gürcüstanda[[Gürcüstan]]<nowiki/>da vəziyyət gərginləşdi. Çünki, Ağqoyunlu hökmdarı Tiflisə təyin etdiyi Sufi Xəlil vasitəsi ilə Gürcüstanı itaət altına almağı bacarmışdı.<ref>Paydaş K. Ak-Koyunlu ve Kara-Koyunlu Türkmenlerin Gürcüstana yaptıkları seferler.s.188.</ref> Lakin 1478-ci il yanvarın 5-də Uzun Həsənin ölümü ilə Ağqoyunlu taxtı uğrunda mübarizə başladı. Bu mübarizəyə qoşulan Sufi Xəlil Gürcüstanı tərk edərək Təbrizə gəldi. Ağqoyunlu dövlətində yaranmış vəziyyətdən istifadə edən gürcülər Tiflisdə möhkəmlənməyə çalışdılar.
 
1478-ci ildə Ağqoyunlu şəhzadələri arasındakı başqa bir Xoy döyüşündə Sufi Xəlil Uzun Həsənin böyük oğlu Sultan Xəlilin qoşununun mərkəzinə rəhbərlik edirdi. Avqustun 15-də baş vermiş döyüşdə Sultan Xəlil məğlub olub öldürülsə də, Sultan Yaqub Sufi Xəlili bağışladı.<ref>Həsən bəy Rumlu.Əhsənüt-təvarix.s.308.</ref>