"Ballınanə" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

1.853 bayt əlavə edildi ,  3 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k (Truffle-vanilla Dərman bədrənci səhifəsinin adını yönləndirmənin əksinə dəyişərək, Ballınanə adlandırdı)
| mbmm = 39170
}}
 
Melissa officinalis L. - Dərman bədrənci - Мелисса лекарственная - Medical balm<ref name=":0">Mehdiyeva N.P. «Azərbaycanın dərman florasının biomüxtəlifliyi», Bakı,2011</ref>
 
'''Ballınanə''', '''bədrənc''' və ya '''limonotu''' ([[latınca|lat.]] ''Melissa'' L.)
Dalmazkimilər (''Lamiaceae Lindi.'') fəsiləsinin Bədrənc(''Melissa L.'') cinsindən olan çoxillik ot bitkisidir. Gövdəsi dördkünc,budaqlı, yarpaqları ilə birlikdə yumşaq tüklüdür. Yarpaqları qarşılıqlı düzülmüş, saplaqlı, yumurtavarı formalı, kənarları mişarvarı, demək olar ki, çılpaqdır. Çiçəkləri ağ rəngdə xırda,ətirlidir. Meyvəsi dörd kiçik qozcuqdan ibarətdir. Bütövlükdə bitki limon iyinə,qurudulmuş yarpaqları isə acı ədviyyəli, bir qədər büzüşdürücü dada malikdir. İyun-iyul aylarında çiçəkləyir və iyul-sentyabr aylarında meyvə verir.
 
== '''Yayılması'''==
== Botaniki təsviri ==
Hündürlüyü 30-100 sm olan çoxillik yumşaq tüklü ot bitkisidir. Gövdəsi kəsikdə dördkünc, budaqlıdır. Yarpaqları qarşılıqlı, saplaqlı, yumurtavari, kənarları mişarvaridir. Çiçəkləri xırda, ağ rəngdə, ətirlidir. Meyvəsi dörd kiçik qozcuqdan ibarətdir. Bütövlükdə bitki limon iyinə, qurudulmuş yarpaqları isə acı ədviyyəli, bir qədər büzüşdürücü dada malikdir. İyun-iyul aylarında çiçəkləyir və iyul-sentyabr aylarında meyvə verir.
 
== Mənşəyi və yayılması ==
Dərman bədrənci kserofil coğrafi tipininaralıq dənizi sinfinin aralıq dənizi qrupuna aiddir.Orta Avropa, Aralıq dənizi, Balkan və Kiçik Asiya ölkələri, İran,Əfqanıstan, Orta Asiya və Qafqazda yayılmışdır.Azərbaycanda dərman bədrənci Böyük Qafqazın Quba massivi
 
və qərb rayonları, Kiçik Qafqazın şimal və mərkəzi rayonları, Kürdüzənliyi, Samur-Dəvəçi, Kür-Araz və Lənkəran ovalıqlarında, Naxçıvanın dağlıq hissəsində yayılmışdır. Arandan orta dağ qurşağına kimi (dəniz səviyyəsindən 1800 m qədər) bitir.<ref name=":0" />
 
Quba, Qusar, Şabran, Şəki, Zaqatala, Şuşa,Laçın, Daşkəsən, Gədəbəy, Göy-göl,Tovuz rayonlarında, Kür düzənliyi, Samur-Dəvəçi, Kür-Araz və Lənkəran ovalıqlarında, Naxçıvanın dağlıq hissəsində yayılmışdır. Arandan orta dağ qurşağına kimi (dəniz səviyyəsindən 1800m-ə qədər)rast gəlinir. Əsasən meşə və meşə kənarı kolluqlar, bağ və bostanlarda bitir.
 
=='''Tərkibi'''==
== Ekoloji qrup və bitdiyi yerlər ==
Kseromezofitdir, meşə-kol və alaq bitkilik tiplərində rast gəlir. Əsasən meşə və meşə kənarında, kolluqlarda, bağ və bostanlarda kiçik qruplar (3-6 fərd) əmələ gətirir.<ref name=":0" />
 
== Kimyəvi tərkibi ==
Flavonoid, efir və piyli yağlar, C, B1, B2 vitaminləri, karotin, aşı maddələri və aromatik birləşmələrlə zəngindir.<ref name=":0" />
 
=='''Tərkibi'''==
Flavonid, efir və piyli yağlar, C, B1, B2 vitaminləri, karotin, aşı maddəsi və aromatik birləşmələrlə zəngindir.
=='''Təsiri və tətbiqi'''==
Farmokopeyaya daxil olan rəsmi dərman bitkisidir. Praktiki, eksperimental və xalq təbabətində, eləcə də,farmokologiyada və baytarlıqda geniş tətbiq edilir. Bu bitki əsasən ürək-damar, mədə-bağırsaq, revmatizm, dəri, boğaz,qulaq, bronxit və qan xəstəlikləri, habelə nevralgiya, baş və diş ağrıları,irinli yara və xoralar,yanıqlar, bədxassəli şişlər, podaqra, sınıqlar, burxulma və zədələnmə zamanı istifadə olunur.Antioksidant, antibakterial,antifunqal,antivirus, sakitləşdirici,hipotenziv, ödqovucu,hemostatik, damardaraldıcı, ağrıkəsici, işlədici və iltihab proseslərinə qarşı təsirə malikdir.<ref name=":0" />
 
=='''Əks təsirləri'''==
Arterial hipotenziyaya ziyandır, az zəhərlidir.<ref name=":0" />
=='''İstifadə olunan hissələr'''==
Yerüstü hissəsi, yarpaqları, çiçəkləri və toxumları.
=='''İstifadə formaları'''==
Cövhər, dəmləmə və şirələr.
 
== Digər faydalı xüsusiyyətləri və istifadəsi ==
=='''Dərman bitkisi kimi istifadə olunan növləri'''==
Bal və çiçək tozu verən bitkidir
 
=='''Dərman bitkisi kimi istifadə olunan növləri'''==
*'''Bədrənc'''; '''[[Dərman limonotu]]'''; '''Dərman arıotu'''; '''Əngəbu''' ([[latınca|lat.]] ''Melissa officinalis'' L.)
[[Şəkil:Melissa officinalis.jpg| thumb|250px|Dərman limonotu]]
1.383

edits