"Bentonit" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

44 bayt əlavə edildi ,  2 il öncə
k
tərtibat
k (tərtibat)
{{Elmi nəzəriyyə|Adı=Bentonit [ABŞ, Benton yatağına görə]|Şəkil=|Şəkil miqyası=|Şəkil məlumat=|Şəkil2=|Şəkil miqyası2=|Şəkil məlumat2=|Müəllifi=|Düsturu=|Elm=Geologiya|Yaranmış elm=|Şüarı=}}
'''Bentonit''' [ABŞ, Benton yatağına görə] '''-''' kolloidal, o cümlədən sorbsion xassəli montmorillonit gili (bəzən argillit). Qələvi '''B.''' üçün yüksək plastiklik və şişmə səciyyəvidir. Montmorillonitdən başqa, '''B.''' tez-tez hidromikalar, qarışıq təbəqəli m-llar, kaolinit, sepiolit, palıqorskit, kristobalit, seolitlər və b. rəst gəlir. '''B.''' vulkanik şüşələri və külün su hövzələrində diagenetik dəyişmələri nəticəsində, sualtı və subaeral aşınmada və hidrotermal proseslərdə, habelə hövzədə SiO<sub>2</sub> və kalsium karbonatların çökməsi zamanı əmələ gəlir. '''B.''' gillərinin bütün iri yataqları vulkan külləri və tuflarının sualtı pozulması yolu ilə əmələ gəlmişdir (Blek-Xils, Sanders-Defayans, ABŞ, Qumbri-Gürcüstan; Ke­les-Qazaxıstan və b.). '''B.''' yerli adları: askanit, gilabı, qumbrin, gil. Sinonim: '''Bentonit gili'''.
 
== Təbiətdə tapılması ==
Təbii bentonitin yatağı Qafqazda[[Qafqaz]]da, Qazaxıstanda[[Qazaxıstan]]da və Çerkask vilayətindədir. Bentonitin əsas istehsalçıları: [[Rusiya]], [[Yunanıstan]], [[Azərbaycan]], [[Yaponiya]], [[İtaliya]], [[Argentina]], [[İspaniya]][[Türkiyədir]].
 
== Xassələri ==
Bentonit açıq sarı rəngdədir. Formulu: Al2[Si4O10](ОH)2•nH2О
Sıxlığı 0,760-0,879 q/sm3 Təbii gilli mineraldır, tərkibindəki hidroalümosilikat hidratlaşma nəticəsində 14-16 dəfə şişmə qabiliyyətinə malikdir. Su mühitində sıxlaşmış gel yaranır. Bu xassə ,onun tərkibinə suyun daxil olmasının qarşısını alır,həmçinin qeyri-toksiklikyi, kimyəvi cəhətdən möhkəmliyi onun sənaye istehsalında, tikinti və digər bir çox tətbiq sahələrində istifadə edilməsinə səbəb olur..
Təbii yataq bentonitləri adətən 6-9,5 pH –a malikdir (1 saat soyuduqdan sonra 5% sulu süspenziya üçün) və eyni zamanda tərkibində 2% natrium karbonat vardır; tərkibində olmasından aslı olaraq natrium və kalsiumun ümumi miqdarı 80 me / 100 g-dan çox olmamaqdadır.
 
== Növləri ==
Bentonitlərin iki növü var:
* yüksək şişkinlik dərəcəsi olan natrium tərkibli (şişmənin sürəti 7 ml / g və ya daha çox 12 ml / g).
Bəzi təbii yataqlarda olan bentonitlərin yuxarıda göstərilən xüsusiyyətləri olmaya bilər. Yuxarıdakı xassələrə malik bentonitlər adətən aktivləşmiş bentonit hesab olunur.
 
== Tətbiqi ==
Bentonit yeyinti sənayesində , qazma məhlullarının hazırlanmasında, tökmədə, neft məhsulları və dəmir filizlərinin emalında, keramika istehsalında, işlənmiş sintetik və yarım sintetik yağların təmislənməsində adsorbent kimi istifadə olunur. Bentonitin əsas komponenti (60-70% ) olan montmorillonit neft-qaz, qida, kosmetik, formoloji və tikinti sənayesində geniş istifadə edilir. Bentonitdən həmçinin suda yaşayan canlı orqanizmlərin ev şəraitində saxlanılması üçün akvariumların dekorlaşdırılmasında tətbiq edilir.
1.406

edits