"Zübeyr adaları" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

5.420 bayt əlavə edildi ,  3 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
'''Zübeyr adaları ({{lang-ar|مجموعة جزر الزبير və ya sadə: جزر الزبير‎}})'''— [[Qırmızı dəniz|Qırmızı dənizdəki]] əsas qalxan vulkanının üstündə dəniz səviyyəsindən 191 m (627 ft) hündürlüyə çatan 10 əsas [[Vulkanik ada|vulkanik adadan]] ibarət bir [[arxipelaq]]. Tarixi dövrlərdə [[vulkan]] püskürməyə davam etmişdir. Hal-hazırda adalar [[Yəmən|Yəmənə]] aiddir.
{{iş gedir}}
 
{{Ada|Adı=Zübeyr adaları|Yerli adı=مجموعة جزر الزبير|Təsvir=Zubair_ali_2012007.jpg|Təsvirin izahı=Zübeyr adalar qrupunda yeni adanın yaranması. NASA peykinin təsviri, 7 yanvar 2012-ci il.|lat_dir=N|lat_deg=15|lat_min=3|lat_sec=0|lon_dir=E|lon_deg=42|lon_min=10|lon_sec=0|CoordScale=|Ölkə=Yəmən|Arxipelaq=|Eni=|Hündür nöqtəsi=191|Vulkanlar=Son püskürmə Sentyabr-Oktyabr 2013|Ümumdünya irsi=|Sayt=|Yer xəritəsi=|Yer xəritəsi 1=|Yer xəritəsi qeydləri=|Commonsda kateqoriya=}}
 
== Adalar ==
Ən böyük [[ada]] cavan adalardan biri olan Zübeyrdir. Digər cavan adalar- Mərkəzi Pik, Saba, Xeykok və Sədl. Sədl adasında tarixi dövrlərdə püskürmələr baş vermişdir.
 
Vulkan şimal-şimal-qərbdən cənub-cənub-şərqə doğru olan [[rift]] xətti üzərində yaranmışdır. Bu bir müddət partlayış püskürmələri ilə başladı, sonra [[dəniz]] [[Eroziya|eroziyasının]] baş verdiyi bir dövrdə susma dövrü yaşandı. Bununla yanaşı, hər iki dövr və [[Effuziya|effuziv]] püskürmə fəaliyyəti nəticəsində hazırda mövcud olan Stak və Bərrən adaları qrupu yarandı. Bu [[Püskürmə süxuru|püskürmə]] dövrü müəyyən tarixi dövrlərə qədər davam etdi.
== Tarixi püskürmələr ==
 
== Tarixi vulkan püskürmələri ==
=== 1824 ===
 
=== 20111824-2012cü il ===
[[1824]]-cü ildə Sədl adasında zəif partlama fəaliyyəti ilə kiçik bir püskürmə baş verdi. Ehtimal ki, digər püskürmə 14 avqust [[1846]]-cı ildə baş vermişdi, lakin bu hadisə qeyri-müəyyəndir.
 
=== 20132011-2012-ci illər ===
Dəniz yatağında 19 [[dekabr]] [[2011]]-ci ildə [[Vulkan püskürməsinin tipləri|vulkanik püskürmə]] baş verdi. Peyk görüntüləri dənizdə bir ləkə göstərdi. Balıqçılar dənizdən 30 metr yüksəklikdə olan lava fəvvarəsinin olduğunu bildirdilər. Sualtı püskürmə Xeykok və Ragid adaları arasında yeni bir ada yaratdı. Havaya atılan su, [[buxar]] və [[kül]] tökülməsinə səbəb olan Surtseyan fəaliyyəti yaratmışdır.<ref> [http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=76801 Nasa picture]</ref><ref>[http://www.thestatecolumn.com/science/earths-newest-island-emerges-from-depths-of-the-red-sea/ Earth’s newest island emerges from depths of the Red Sea][https://web.archive.org/web/20120107152548/http://www.thestatecolumn.com/science/earths-newest-island-emerges-from-depths-of-the-red-sea/ Archived] January 7, 2012, at the Wayback Machine.</ref><ref>Israel, Brett (December 28, 2011). [http://www.livescience.com/31004-red-sea-volcanic-island.html "New Island Rises in the Red Sea"]. ''LiveScience.com''. Retrieved 2015-07-31.</ref>
 
12 [[yanvar]] [[2012]]-ci il tarixindən etibarən təxminən 530 m-dən 710 m-i keçən yeni ada yaranmış və püskürməyə başlamışdır. Bu ada Şolan adasıdır.
== Təbiətində maraqlı yerlər ==
 
15 yanvar [[2012|2012-]]<nowiki/>ci il peyk fotoşəkilləri püskürmənin dayandığını və yeni yaranmış adanın olduğunu göstərdi.<ref> [http://earthquake-report.com/2011/12/29/surtseyan-eruption-along-the-coast-of-yemen-forms-a-new-island-today-eruption-cloud-stain/ Surtseyan eruption along the coast of Yemen forms a new island – January 15 new ALI satellite image]</ref> [[Fevral|Fevralın]] 15-də çəkilmiş peyk fotoşəkli yeni adada vulkan gölünün yarandığını göstərdi.
== İstinadlar ==
Tarixi püskürmələr
 
=== 18242013-cü il ===
[[28 sentyabr]] [[2013]]-cü ildə [[2011]]-[[2012]]-ci illərin püskürmə sahəsinin cənub-qərb hissəsində yeni bir vulkan püskürməsi baş verdi. Bu püskürmə suyun rənginin dəyişilməsinə və böyük buxar püskürülməsinə səbəb oldu. Alimlər hesab edirlər ki, püskürmə səthdən 100 m-ə qədər dərinlikdə baş vermişdir. Yeni bir səth vulkanı fazasının olması mümkündür.<ref> [http://www.volcanodiscovery.com/volcano-activity/news/37486/Volcanic-activity-worldwide-29-Sep-2013-Sakurajima-Jebel-Zubair-Etna.html Volcanic activity worldwide 29 Sep 2013: Sakurajima, Jebel Zubair, Etna (Volcano Discovery, Sep 29, 2013)]</ref> Ərazidəki proses oktyabr ayına qədər davam etdi və böyük bir buxar kütləsi peyk şəkilləri və yerli əhalinin çəkdiyi videolarla təsdiqləndi.<ref> [http://www.volcanodiscovery.com/zubair/news/37568/Jebel-Zubair-volcano-Red-Sea-Yemen-activity-update.html Jebel Zubair volcano (Red Sea, Yemen) activity update (Volcano Discovery, Oct 2, 2013)]</ref><ref> [http://www.volcanodiscovery.com/zubair/news/37881/Jebel-Zubair-volcano-Red-Sea-Yemen-activity-update.html Jebel Zubair volcano (Red Sea, Yemen) activity update, Oct 11, 2013]</ref> [[Oktyabr]] ayının sonlarında [[Okean|okeanda]] yeni bir ada yarandı.<ref> [http://www.volcanodiscovery.com/zubair/news/38499/Jebel-Zubair-Red-Sea-Jemen-new-island-current-volcanic-activity-unknown.html Jebel Zubair (Red Sea, Yemen): new island, current activity unknown (Volcano Discovery, Nov 3, 2013)]</ref>
 
Bu ada Cədid adası adlandırıldı. Adanın [[2011]]-ci ildə yaranan Şolan adası olduğu bildirildi.<ref>Oskin, Becky; SPACE.com (May 30, 2015).  [http://www.scientificamerican.com/article/red-sea-parts-for-2-new-islands "Red Sea Parts for 2 New Islands"]. ''Scientific American''. Retrieved 2015-07-31.</ref> [[2016]]-cı ilin yayında peyk fotoşəkillərində hər iki ada artıq görünmürdü.
 
== Qonaqları cəlbetmə ==
[[Dalğıclıq]], gəzinti, çöl həyatı və vulkanlar trekingləri [[turist]] və qonaqlar üçün məşhur fəaliiyətlərdir. Adalar qeyri-yaşayış sahəsidir.<ref> [http://www.yementourism.com/tourism2009/interests/detail.php?IBLOCK_ID=104&SECTION_ID=293&ELEMENT_ID=2685 Diving in Al Zubair group of islands]</ref>
 
== İstinadlar ==
[[Kateqoriya:Asiyanın arxipelaqları]]
677

edits