"Səlcuqilər" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

63 bayt əlavə edildi ,  3 il öncə
torpaqların yox torpaqlarını olmali idi
(Selcuqlar haqqinda melumat)
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb redaktə
(torpaqların yox torpaqlarını olmali idi)
Səlcuq türkləri Oğuz türklərinin [[Qınıq]] tayfasına mənsub olmuşlar. Bu tayfa adını türk sərkərdəsi olan Səlcuğun adından götürmüşdür.
 
Səlcuqlar [[Qaraxanlılar]] və [[Qəznəvilər]] tərəfindən sıxışdırıldıqdan sonra qərbə doğru axışdılar. [[Azərbaycan|'''Azərbaycan''']] və [[İran]] torpaqlarıntorpaqlarını keçib Bizans torpaqlarına hücum etdilər. Daha sonra [[Van gölü]] hövzəsi, [[Naxçıvan]] və onun ətrafındakı Azərbaycan torpaqlarını nəzarət altına aldılar.
 
Səlcuqlar əvvəlcə, [[Xorasan]]da məskunlaşdılar. [[1038]]–ci ildə paytaxtı [[Nişapur]] şəhəri olan ilk Səlcuq türk dövləti yarandı. Səlcuğun nəvəsi [[Toğrul bəy|'''Toğrul bəy''']] (1040-1063) sultan elan olundu. Səlcuqlar Toğrulun dövründə daha da qüvvətləndilər və 1040-cı ilin mayında Dəndənəkan döyüşündə Qəznəvilər dövlətini məğlub etdilər. Səlcuqlar İran, Bizans, Cənubi Qafqaz, o cümlədən Azərbaycan ərazilərini işğal etmək məqsədilə paytaxtı 1043-cü ildə Nişapurdan Reyə köçürdülər. 1048-ci ilin 18 sentyabrında isə '''Səlcuq-Azərbaycan''' türkləri birləşmiş Bizans, erməni və gürcü feodallarını darmadağın etdilər. Toğrulun dövründə bütün Xorasan, Xarəzm, Qərbi İran Səlcuq türklərinin hakimiyyəti altına keçdi. Toğrul 1055-ci ildə Bağdad da daxil olmaqla [[İraq]]ı özünə tabe etdi və Abbas xilafəti Səlcuqlardan asılı vəziyyətə düşdü.
 
1-ci Toğruldan sonra hakimiyyətə [[Alp Arslan]] ([[1063]]-[[1072]]) gəldi. Onun əsas məqsədi Anadolunu türk torpaqlarına qatmaq idi. [[1071]]-ci ilin avquatunda Malazgird qöyüşündə Səlcuqlar və Bizans ordusu üz-üzə gəldi və bu döyüşdə Səlcuqlar qalib gəldi, Sılcuqlarla Bizans arasında 50 illik müqavilə imzalandı, Şərqi Anadolu torpaqları türklərə verildi. Bu münasibətlə Bağdad xəlifəsi Alp Arslanı təbrik edərək onu "İslamın nuru" adlandırdı.
 
== Səlcuqlar haqda mənbələrdə ==
Orta əsrlər dövrünün salnamələri olan '''«Sirat-əl-Məlik Toğrul bəy Səlcuqi», «Məliknamə», «Risala-i Məlikşahiyyə Səncərnamə»,''' '''«Uyun-at-təvarix»''' dövrümüzə cəlib çatmasa da, Səlcuqların erkən tarixini əks etdirən ən mühüm mənbələrin bəziləri saxlanılmışdır. Səlcuq tarixinin öyrənilməsində mühüm mənbələrdən biri, tarix, adət və ənənələrin mahir bilicisi olan Əbu-əl Fərəçi Əbdür- Rəhman İbn əl Cəizinin (1114-1200) «Tarixi-əl-mülk-əl-Ülam» əsəridir. Bu əsərdə səlcuqların ilk dövrlərinə aid olan və dövrümüzə gəlib çatmayan bir çox müəlliflərin əsərlərinə istinad edilmişdir. Həmin müəlliflərdən Məhəmməd əl Həmədani Hilal-əs-Sabi, Heybətallah əs-Sabi və b. göstərmək olar.
 
Suriya mənbələri Səlcuqlular tarixinin önəmli hissəsidir. Bu mənbələrdə Səlcuqların XI-XII əsr tarixi, siyasi, sosial-iqtisadi, etnik problemlər, xalq hərəkatı, ideologiya, Suriya-Qafqaz əlaqələri, məişət və hərbi məsələlər yer almışdır. Səlcuq tarixi haqqında mühüm xəbərlər suriyalı salnaməçi Mixayıl Suriyalının əsərlərində, xüsusilə «Xronika» sında öz əksini tapmışdır. Müəllif özündən əvvəlki müəlliflərə istinad edərək səlcuqlara aid olan bir çox hadisələr haqqında məlumat verir.
 
Bar Ebreya 12261'''226'''-cı ildə Melitendə anadan olmuşdur. Yaxşı təhsil almış, bir neçə dil, o cümlədən ərəb, fars və türk dillərini öyrənmişdir. Bar Ebreya ömrünü dini fəaliyyətə həsr etmiş, Şərqin yakoviti rütbəsinə yüksəlmişdir. Ön Asiyanı bir neçə dəfə gəzən Ebreya Qafqazda,Azərbaycan şəhərləri Marağa, Təbriz və Uşnuda olmuş,1286-cı ildə Marağada vəfat etmişdir. Onun əsərləri içərisində Suriya və ərəb dilində tərtib olunmuş «Ümumi tarix» əsəri öz sanbalına, faktların dürüstlüyünə və hadisələrə baxışı ilə seçilir.
 
Ərəbdilli mənbələrdə XI-XIII əsrin mühüm məlumatları toplanmışdır. Sədrəddin Əli Əbül Həsən Əli ibn Əbül Fəvaris Nasir ibn Əli əl-Hüseyni «Əxbar əd-dövlət əs-Səlcuqiyyə» («Səlcuq dövləti haqqında xəbərlər») adlı əsərini yazmışdır. Əsərin XIII əsrin birinci rübündə yazıldığı ehtimal olunur. Kitabın birinci yarısı özündən əvvəlki tarixi qaynaqlar üzərində qurulmuş, başlıca olaraq Səlcuq dövlətinin yaranıb genişlənməsi dövrünə həsr edilmişdir. Əsərin ikinci yarısı Özbəyin 1225-ci ildə ölümü ilə başa çatır. Əsərin bu hissəsində toplanmış materiallara digər qaynaqlarda rast gəlinmədiyinə görə daha qiymətlidir. Əl-İsfahani (1125-1201) İsfahanın məşhurları içərisindən yetişmişdir. Bir neçə tarixi əsərin müəllifi olan Əl-İsfahani Abbasilər xəlifələri dövründə xidməti vəzifədə olmuş, sonra Əyyubilər sultanları sarayında görünmüşdür. Onun əsərləri arasında
Anonim istifadəçi