"Tiqran Petrosyan" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

145 bayt çıxarıldı ,  2 il öncə
k
Kiçik orfoqrafik düzəlişlər
k (Kiçik orfoqrafik düzəlişlər)
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb redaktə Vizual redaktor
}}
 
'''Tiqran Petrosyan''' (d. 17 iyun 1929 - ö. 13 avqust 1984) — [[Sovet]] və [[Ermənistan]] [[Qrossmeyster]]i və [[1963]]-dən [[1969]]-a kimi Dünya Çempionu. Keçilməz müdafiə üslübüüslubu olduğu üçün onun ləqəbi "Dəmir Tiqran" idi. Bu üslübdaüslubda təhlükəsizlik hər şeydən üstündür.
 
Petrosyan 8 dəfə Dünya Çempionluğuna namizəd olub ([[1953]], [[1956]], [[1959]], [[1962]], [[1971]], [[1974]], [[1977]] və [[1980]]). O, [[1963]]-cü ildə [[Mixail Botvinnik]]i udaraq Dünya Çempionu olmuşdur. [[1966]]-cı ildə tac uğrunda mübarizədə [[Boris Spasski]]yə qalib gələrək ikinci dəfə çempionun dəfnə çələngini alır. [[1969]]-çu ildə isə Spasski ilə görüşdə dünya çempionunun tacını müdafiə edə bilməyərək, məğlubiyyətə uğrayır.
 
BeləlkləBeləliklə, o 3 il ərzində 10 dəfə ardıcıl olaraq Dünya Çempionluğunu müdafiə elədietdi. Tiqran 4 dəfə Sovet çempionu olub ([[1959]], [[1961]], [[1969]], və [[1975]]).
 
Petrosyan şahmatınşahmatı [[Ermənistan]]da populyarlaşdıran şəxs kimi də tanınır. ODigər "2004-cüşahmatçılar onun ildəhaqqında kitab"ın müəllifləri tərəfindən şahmat tarixinin qalib gəlmək üçün çətin bir oyunçu" kimifikrini də tanındısöyləmişlər.
 
== Həyatı ==
Petrosyan 17 iyul [[1929]]-cu ildə [[Tbilisi]]də erməni ailəsində doğulub. Şahmatı 8 yaşında öyrənib. Savadsız atası Vartan onu təhsilini davam etdirməsi üçün həvəsləndirirdi və şahmatinşahmatın karyera kimi ona heç bir uğur gətirməyəcəyini düşünürdü. [[İkinci Dünya müharibəsi]] zamanı Petrosyan yetim qalır və yaşamaq üçün küçə süpürməyəsüpürmək məcburiyyətində olur. 1969-cu ildə "Time" jurnalında müsahibısindımüsahibəsində xatırlatdıxatırlayırdı:
 
{{cquote|''Mən küçələri qışın ortalarından süpürməyə başladım və bu qorxulu idi. Əlbəttə ki, orda heç bir təmizləmək üçün mexanizmlər yox idi və beləliklə biz hər şeyi əlimizlə edirdik. Bəzi yaşlı kişilər mənə kömək edirdi. Mən çox zəif oğlanıydım. Küçələri süpürməkdən utanırdım, Güman edirəm ki, utanmağım təbii idi. Səhərlər küçələr boş olanda bu heçdə pis deyildi ancaq hava işıqlaşan kimi izdiham olurdu və mən buna nifrət edirdim. Mən xəstələndim və bir il məktəbə getmədim. Bibim həqiqətən xilas elədi məni. Mən xəstə və ac olanda o mənə yemək üçün çörək verdi. Həmin zamanlarda eşitməmdə problem yaranmağa başlayırdı. Bunların necə baş verdiyini xatırlamıram. Bir çox şeyləri dəqiq yadımda deyil.''}}
 
O müharibə vaxtı yemək kartından DanimarkaliDanimarkalı qrossmeyter Aron Nimzowitsch-in "Şahmat təcrübəsi" kitabını almaq üçün istifadə edib. Sonralar Pertosyan bildirirdi ki, bu kitab ona şahmatçı olmasına çox böyük təsir edib. O, Rudolf Spielmann-ın "Şahmatda İncəsənətin Qurbanları" kitabını aldı. [[Xose Raul Kapablanka]] erkən illərdə təsiri vardı. 12 yaşı olanda o, Archil Ebralidze-nin himayəsi altında [[Tbilisi]]də Pionerlər Sarayında şahmatla məşğul olmağa başladı. Ebralidze Nimzowitsch və Kapablankanın dəstəkçisi idi və onun şahmata elmi yanaşması vəhşi taktika və şübhəli kombinasiyaları arxa plana keçirtdi. Beləliklə, Petrosyan dolğun şahmat açılışlarından ibarət repertuar yaratdı, məsələn Karo-Kann müdafiəsi. Bir illik Pionerlər Sarayındakı məşqdən sonra o sovet qrossmeyteri Salo Flohr-u seansda (simultaneous exhibition) məğlub edir.
 
== Ölüm və miras ==
[[Şəkil:%D5%8F%D5%AB%D5%A3%D6%80%D5%A1%D5%B6_%D5%8A%D5%A5%D5%BF%D6%80%D5%B8%D5%BD%D5%B5%D5%A1%D5%B6%D5%AB_%D5%B0%D5%B8%D6%82%D5%B7%D5%A1%D6%80%D5%B1%D5%A1%D5%B6_(2).jpg|280px|thumbnail|right|Petrosyanın İrəvan şahmat məktəbinin yaxınlığındakı heykəli.]]
 
Petrosyan [[1984]]-cü ildə [[Moskva]]da [[mədə xərçəngi]]ndən vəfat etdi və ordakı erməni məzarlığında basdırıldı. [[1987]]-ci ildə DünayDünya Çempionu [[Harri Kasparov]] PetrosiyanınPetrosyanın məzarındaməzarına dəfnə əkiliəklili abidəniqoyaraq abidənin açılışını etdi və abidə [[Ağrı dağı]]nın (Ermənistanın milli sinvolu) əkiz zirvələrinin yuxarısında parlaq günəş tacı kimidir. [[2006]]-cı ilin 7 iyulunda [[İrəvan]]da DavtashenDavtaşen rayonuda şərəfinə abidə qoyuldu və həmin küçəyə onun adı verildi.
 
[[Kateqoriya:Gürcüstanda doğulanlar]]
20

edits