"Kitab əl-buldan (əl-Yaqubi)" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

yazı səhvinin düzəldilməsi
(→‎top: using AWB)
(yazı səhvinin düzəldilməsi)
[[Şəkil:Kitab al-Buldan-manuscript of Muchlinski.jpg|200px|thumb|right|Kitab əl-buldanın Muxlinski tərəfindən aşkarlanmış əlyazmasından bir səhifə.]]
'''Kitab əl–buldan''' ({{lang-ar|كتاب البلدان}}; {{lang-az|Ölkələr haqqında kitab<ref>Јə’губи, сəhифə 138. // [[Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası|Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы]]. V ҹилд: Италиja – Куба. Баш редактop: Ҹ. Б. Гулиjeв. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксиjасы, 1981, 592 сəhифə.</ref>}}; {{lang-en|Book of Countries<ref name="olbri"/>}}) — IX əsr ərəb tarixçisi və coğrafiyyaşünas–səyyahı [[Yaqubi|Əbül–Abbas Əhməd ibn Əbu Yaqub ibn Cəfər Vəhb ibn Vadih əl–Katib əl–Abbasi '''əl–Yaqubi''']] tərəfindən yazılması hicri təqvimlə təqribən 278–ci (miladi 891–ci) və ya 292–ci (miladi 905–ci) ildə sona çatdırılmış ümumi coğrafiya əsəri.<ref>2. Buch. Die islamische Litteratur in arabischer Sprache. — 1. Abschnit. Die klassische Periode von ca. 750 bis ca. 1000. — 9. Kapitel. Die Geographie, seiten 226. // Geschichte der Arabischen Litteratur von [[:de:Carl Brockelmann|Carl Brockelmann]]. [https://archive.org/details/geschichtederar00brocgoog 1. Band]. Weimar: Verlag von Emil Felber, 1898, XII+528 seiten.</ref><ref name="СМОМПК-32-55">Отдѣл первый. — Свѣдѣнiя арабскихь писателей о Кавказѣ, Арменiи и Адербейджанѣ. III. Ибн–Хордадбэ. IV. Кудама. V. Ибн–Рустэ. VI. Ал–Якубiй. — Переводь и примѣчанiя Н. А. Караулова, стр. 55. // Сборникь матеріаловь для описания мѣстностей и племень Кавказа (СМОМПК). Изданіе Управленія Кавказскаго Учебнаго Округа. Выпускь тридцать второй. Тифлись: Типографія Канцеляріи Главноначальствующаго гражданскою частію на Кавказѣ и К. Козловскаго, 1903.</ref><ref name="крач-из-4-151">Глава V. Общие географические труды IX в. Региональная география в IX—X вв. стр. 151. // Академик И. Ю. Крачковский. Избранные сочинения. Том IV. Редакционная коллегия: В. А. Гордлевский (председатель), Г. В. Церетели, Е. Э. Бертельс, В. А. Крачковская, Б. Н. Заходер, В. И. Беляев, X. И· Кильберг. Редактор IV тома Г. В. Церетели. Ленинград: Издательство Академии наук СССР, 1957, 919 стр.{{oq|ru|Его географическое сочинение „Китаб ал-булдан" („Книга стран") до сих пор известно в единственной рукописи, которая была привезена с Востока профессором С.-Петербургского университета А. Мухлинским (1808—1877) и находится теперь в Мюнхене. Вторая принадлежала ориенталисту Ф. Керну (1874—1921) и недавно поступила в Прусскую Государственную библиотеку; она остается еще не исследованной. Сочинение ал-Йакубй возникло около 278/891 г., вероятно незадолго до смерти автора, относимой обыкновенно к 284/897 г., реже к 292/905 г.}}</ref><ref>al-Yaʿkūbī (author Muhammad Qasim Zaman), p. 258. // The Encyclopaedia of Islam. [https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/11.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BearBianBosDonHein.etc.UndPatIUA.v11.W-Z.Leid.EJBrill.2002.#page/n1/mode/2up Volume XI: W — Z.] Edited by P. J. Bearman, Th. Bianquis, C. E. Bosworth, E. van Donzel and W. P. Heinrichs under the patronage of the International Union Academies. [[:en:Leiden|Leiden]]: [[:en:Brill Publishers|Brill]], 2002, 575 pages. ISBN 9789004127562{{oq|en|Al-Ya'kubi's other major work is the Kitdb al-Bulddn, which he completed in Egypt in 278/891, and which is an administrative geography of the lands of Islam, of the Turks and of the Nubians; portions describing Byzantium, India and China are no longer extant. Based on al-Yackubf's travels in Armenia, Adharbaydjan, India and North Africa, and, no doubt on his experience in the caliphal administration, this book provides much historical, topographical and statistical information on the regions it describes.}}</ref><ref>Ya'kubi (yazar Murat Ağarı), sayfa [http://www.islamansiklopedisi.info/ayrinti.php 287]. // Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Cilt LXVIII. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınevi, 2013, 617 sayfa.{{oq|tr|Hayatının son yıllarını Tolunoğulları döneminde Mısır ve Kuzey Afrika’da geçirdi. Yâkūt, Ya‘kūbî’nin 284 (897) yılında vefat ettiğini söyler. Ancak onun Kitâbü’l-Büldân’ında, 292 yılı Ramazan bayramında (Ağustos 905) Tolunoğulları zamanında yapılan bayram merasimlerini hatırlayarak onların hükümdarları için şiir söylemesi bu tarihte hayatta olduğunu göstermektedir. ... Eserleri. ... 2. Kitâbü’l-Büldân. Müslümanlar tarafından yazılan ilk coğrafya kitaplarındandır. Ya‘kūbî, uzun süren araştırmalardan ve seyahatlerden sonra topladığı malzemeyi değerlendirerek yazdığı eserini 278 (891) yılında tamamlamıştır.}}</ref><ref name="olbri">{{cite web |url=http://global.britannica.com/biography/al-Yaqubi#ref259730 |archiveurl=https://archive.is/0iz7Q |archivedate=2015-08-09 |title=Al-Yaʿqūbī |author=The Editors of Encyclopædia Britannica |date= |work= |publisher=global.britannica.com |accessdate=2015-08-09 |language=en }}{{oq|en|'''Al-Yaʿqūbī''', in full '''Aḥmad Ibn Abū Yaʿqūb Ibn Jaʿfar Ibn Wahb Ibn Wāḍiḥ Al-yaʿqūbī''' (died 897, Egypt), Arab historian and geographer, author of a history of the world, Tāʾrīkh ibn Wāḍiḥ (“Chronicle of Ibn Wāḍiḥ”), and a general geography, Kitāb al-buldān (“Book of the Countries”). <br/>Until 873 al-Yaʿqūbī lived in Armenia and Khorāsān, under the patronage of the Iranian dynasty of the Ṭāḥirids, and wrote his history there. After the fall of the Ṭāḥirids he trav eled to India and the Maghrib (North Africa) and died in Egypt.}}</ref> [[Abbasilər xilafəti]]nin məmurları üçün nəzərdə tutulmuşdu.<ref>Древние авторы о Прикаспийском Дагестане. — 5. Арабские географы и историки, стр. 42. // [https://yadi.sk/i/sq9SC6VLmcAe9 Страна гуннов у Каспийских ворот]. Автор: Людмила Борисовна Гмыря; Редактор: З. Алисултанова; Корректор: Р. Канаева. Махачкала: Дагестанское книжное издательство, 1995, 228 стр. ISBN 5297010993{{oq|ru|Ал-Йа’куби известен своей двухтомной «Историей» и географическим сочинением «Книга стран», Он — современник Ибн Хордадбеха, родился в Багдаде, :жил в Армении, Хорасане и Египте, посетил Индию и Палестину. Дед и отец ал-Иа’куби были крупными чиновниками по почтовому ведомству. Его географический труд, написанный около 278/891 (г., незадолго до смерти авторо (284/ 897 г.), предназначался для чиновников аббасидского халифата и содержал сведения, необходимые в поездках.}}</ref> Akademik [[İqnati Kraçkovski|İ. Y. Kraçkovski]]nin qeydlərinə əsasən əsərin iki əlyazması məlumdur: birincisi [[Sankt-Peterburq Dövlət Universiteti]]nin<ref group=q>1821–1914–cü illərdə Sankt–Peterburq İmperiya Universiteti ({{lang-ru|Императорский Санкт-Петербургский университет}}) adlanırdı.</ref> professoru A. O. Muxlinski ({{lang-ru|Антон Осипович Мухлинский; d. 1808 – ö. 1877}}) tərəfindən Misirdə aşkarlanmışdır və [[Münhen]]də Bavariya Dövlət Kitabxanasında ({{lang-de|Bayerische Staatsbibliothek}}) saxlanılır, ikincisi isə alman ərəbşünas F. Kern ({{lang-de|Friedrich Kern; d. 1874 – ö. 1921}}) tərəfindən aşkarlanmışdır və Berlin Dövlət Kitabxanasında<ref group=q>1918–1992–ci illərdə Prusiya Dövlət Kitabxanası ({{lang-de|Preußische Staatsbibliothek}}) adlanırdı.</ref> ({{lang-de|Staatsbibliothek zu Berlin}}) saxlanılır.<ref name="крач-из-4-151"/><ref>Введение, стр. 11. // Книга стран (Китаб ал-булдан). Автор: ал-Йа‘куби. Вступительная статья, перевод, комментарии и указатели Л. А. Семеновой; Ответственный редактор Д. В. Микульский; Институт востоковедения РАН. Москва: Издательская фирма «Восточная литература», 2011, 363 стр. ISBN 9785020184688{{oq|ru|Рукопись «Книги стран» была вывезена из Египта профессором Санкт-Петербургского университета А.Д. Мухлинским (1808-1877); сообщение о ее авторе и содержании было сделано русским востоковедом Х.Д. Френом (1782-1851) и вызвало большой интерес на Западе и в России.}}</ref> Bundan əlavə Qahirədə yerləşən Ərəb Liqasının Ərəb Əlyazmaları İnstitutunda Kitab əl–buldan əlyazmasının mikrofilmi saxlanılır; mikrofilmdəki əlyazma haqqında məlumatda qeyd edilir ki, əlyazma orjinal əsərin Yusuf ibn Əbd Allah əl–Dirini tərəfindən 1705–cildə1705–ci ildə təqribən noyabr–dekabr ayları aralığında ([[Hicri-qəməri təqvim|hicri]] təqvimlə 1117–ci ilin [[şaban]] ayı) üzü köçürülmüş nüsxəsidir və 72 vərəqdən ibarətdir.<ref>[https://web.archive.org/web/20151121092819/http://www.lib.utah.edu/pdf/MicrofilmCollection.pdf Aziz S. Atiya Library for Middle East Studies Arabic Manuscript Microfilm Collection from League of Arab States Institute of Arabic Manuscripts, Cairo, Egypt]. Prepared by: Muthana Maktouf, University of Utah.</ref> Muxlinskinin aşkarladığı əlyazma daha yaxşı öyrənilmişdir<ref name="крач-из-4-151"/>: həmin əlyazma miladi 1262–ci ildə Əli ibn Əbu Məhəmməd əl–Kindi əl–Anmati tərəfindən istinsah edilmişdir.<ref>VIII. Аль–Якуби (891–892). — Объясненiя, стр. 66–67. // [https://web.archive.org/web/20160305154242/http://www.rodnovery.ru/attachments/article/485/skazania_musulmanskih_pisatelei_o_slavyanah.pdf Сказанiя мусульманских писателей о Славянахъ и Русскихъ (съ половины VII вѣка до конца X вѣка по Р. X.)]. Собралъ, перевелъ и объяснилъ А. Я. Гаркави. Санктпетербургь: Типография Императорской Академiи Наукь, 1870, IX+308 стр.{{oq|ru|Сь своей стороны, не будучи достаточно знакомы со всѣми фазисами Варяжскаго вопроса, мы и не намѣрены примкнуть кь тому или другому лагерю по этому капитальному вопросу древней исторiи Россiи; мы только хотимь указать на настоящее значенiе этого показанiя Якуби вь отношенiе кь имени Русь. Скажем прямо, что разсматривая внимательно это показанiе, мы пришли кь заключенiю, что слова: ... (которыхь называють Русь) не принадлежать самому Якуби, а переписчику, будь это Али ибнь-аби Мухаммедь аль-Кинди аль-Анмати (одѣяльщик), списавшiй вь 1262 году копiю Мухлинскаго, теперь напечатанную, или авторь копiи, служившей для Анмати оригиналомь.}}</ref> 1860-cı ildə holland əsilli ərəbşünas Maykl Yan dö Xuye ({{lang-nl|Michael Jan de Goeje; d. 1836 – ö. 1909}}) əsərin ərəbcə mətninin əl-Məğrib başlığının böyük bir qismini latınca tərcümə və qeydlərlə [[Leyden]]də nəşr etdirdi.<ref group=q>Bax: Descriptio — Specimen e literis orientalibus, exhibens descriptionem al-Magribi, sumtum e libro regionum Al-Jaqubii, quod edidit, vertit et commentario instruxit MJ. de Geoje. Lugduni Batavorum, 1860.</ref><ref name="крач-из-4-153"/><ref name="кни-стр-2011-12"/> 1861–ci ildə isə başqa bir holland tədqiqatçı, ərəbşünas Teodor Villem Yohannes Yəynbol ({{lang-nl|Theodoor Willem Johannes Juynboll; d. 1802 – ö. 1861}}) mətnin tamamını<ref group=q>Bax: [https://archive.org/details/kitabalbuldan00yaquuoft Specimen e literis orienlibus exhibens Kitabo'l-boldan, sive Librum regionum, auctore Ahmed Ibn Abi Jaqubi, noto nomine Al-Jaqubii quern... nunc primum arabice] ed. A.W. Th. Juynboll. Lugduni Batavorum, 1861.</ref> ərəb dilində, kitabın adı və girişi latın dilində olmaqla Leyden şəhərində nəşr etdirdi.<ref name="крач-из-4-153">Глава V. Общие географические труды IX в. Региональная география в IX—X вв. стр. 153. // Академик И. Ю. Крачковский. Избранные сочинения. Том IV. Редакционная коллегия: В. А. Гордлевский (председатель), Г. В. Церетели, Е. Э. Бертельс, В. А. Крачковская, Б. Н. Заходер, В. И. Беляев, X. И· Кильберг. Редактор IV тома Г. В. Церетели. Ленинград: Издательство Академии наук СССР, 1957, 919 стр. {{oq|ru|... частичные издания и перевод Де Гуе (1860) и Иейнболла (1861) сделали его доступным полностью, ... Дальнейшими этапами явились новое издание Де Гуе (1892) и, наконец, в последнее время образцовый перевод Вьета. (1937) с тщательными и богатыми примечаниями.}}</ref><ref name="кни-стр-2011-12">Введение, стр. 12. // Книга стран (Китаб ал-булдан). Автор: ал-Йа‘куби. Вступительная статья, перевод, комментарии и указатели Л. А. Семеновой; Ответственный редактор Д. В. Микульский; Институт востоковедения РАН. Москва: Издательская фирма «Восточная литература», 2011, 363 стр. ISBN 9785020184688 {{oq|ru|В 1860 г. М.Я. де Гуэ опубликовал часть арабского текста «Книги стран»; это был большой отрывок из главы об ал-Магрибе с латинским переводом и примечаниями, до сих пор не утерявшими своего значения. Первое издание полного текста той же рукописи относится к 1861 г. и принадлежит голландскому арабисту Т.В.Я. Йейнболлу (1802-1861). В 1892 г. в VII томе «Библиотеки Арабских Географов» М.Я. де Гуэ вновь издал полный текст этого труда ал-Йа'куби с привлечением сочинений других средневековых арабских авторов для тщательных подстрочных примечаний. ... Данная работа является первым полным переводом текста, изданного М.Я. де Гуэ, на русский язык. Переводы отдельных отрывков, выполненные ранее, вновь просмотрены или переведены заново, устаревшие примечания заменены. К сожалению, вторая, открытая в XIX в. рукопись «Книги стран», принадлежавшая немецкому арабисту Ф. Керну, благополучно пережившая две мировые войны и хранящаяся в Прусской государственной библиотеке в Берлине, осталась для меня недоступной.}}</ref> Maykl Yan dö Xuye 1892–ci ildə əsərin tam mətnini orjinal dilində yenidən nəşr etdirdi.<ref group=q>Bax bu kitabın 231–360–cı səhifələri: [https://archive.org/details/bibliothecageogr07goej Kitab al-boldan auctore Ahmed ibn Abi Jakub ibn Wadhih al-Katib al-Jakubi. Ed. M.J. de Goeje, BGA, VII, Lugduni Batavorum, 1892.]</ref><ref name="кни-стр-2011-12"/><ref>Yaʿqūbī (author [[:en:Peter Giles (philologist)|Peter Giles]]), page 904. // The Encyclopaedia Britannica: a dictionary of arts, sciences, literature and general information. Eleventh edition. [https://archive.org/details/encyclopaediabri28chisrich Volume XXVIII: Vetch to Zimotic diseases]. Cambridge: at the University Press, 1911, 1064 pages.</ref> Kitabın adını və giriş qismini latın dilində təqdim edən M. Y. Xuye əhatəli sətiraltı qeydlər verə bilmək üçün orta əsrlərin digər ərəb müəlliflərinin əsərlərindən istifadə etmişdir.<ref name="кни-стр-2011-12"/> Bu nəşrdən istifadə edən rus şərqşünas Nikolay Aleksandroviç Karaulov ({{lang-ru|Николай Александрович Караулов}}) Kitab əl-buldanın [[Qafqaz]]a, [[Ərməniyyə|Ərəməniyyə]]yə və [[Azərbaycan (tarixi ərazi)|Azərbaycan]]a aid hissələrini rus dilinə tərcümə etdi və bu tərcümə "Qafqazın yerlərinin və tayfalarının təsviri üçün materiallar toplusu" məcmuəsinin 1903–cü ildə işıq üzü görən 32–ci buraxılışında nəşr edildi.<ref name="СМОМПК-32-55"/> Bəzi hissələri istisna olmaqla əsərin tam mətni XIX yüzildə Avropa dillərindən heç birinə tərcümə edilməmişdi. Yalnız 1937–ci ildə Qahirədə əsərin Qəstun Vayit ({{lang-fr|Gaston Wiét}}) tərəfindən fransız dilinə tərcümə edilmiş tam mətni nəşr edildi.<ref group=q>Bax: Ya'kubi. — [http://www.worldcat.org/title/pays/oclc/610413476 Les Pays], traduit par Gaston Wiét (Publ. de l'Inst. fr. d'archéol. or. Textes et traductions d'auteurs orientaux, tome 1). Un vol. in-8° de xxxi et 291 pages. Le Caire: Institut Français d'Archéologie Orientale du Caire, 1937.</ref> XIX və XX əsrlərdə əsərin ayrı–ayrı hissələri rus dilinə tərcümə edilsə də tam mətn halında tərcüməsi və nəşri gerçəkləşməmişdi. [[Tarixi-Yaqubi]]dən Qafqaz və Azərbaycanla bağlı hissələr [[Panteleymon Juze]] tərəfindən rus dilinə tərcümə edilərək 1927–ci ildə Bakıda nəşr edilsə də Kitab əl–buldanda olan məlumatlar tərcümə edilməmişdi.<ref>[http://web.archive.org/web/20150817190704/http://history.az/pdf.php?item_id=20100622043237741&ext=pdf PDF versiyası], səhifə 5. // Orta əsr ərəb mənbələrində Azərbaycan tarixinə aid materiallar. [[Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası]] [[AMEA Şərqşünaslıq İnstitutu|Akademik Z. M. Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutu]], "Vətən tarixi" seriyası: redaktorları — G. Baxşəliyeva, F. Əsədov, Ş. Mustafayev, C. İskəndərli, E. Ağayeva, S. Süleymanova, H. Əkbərov, P. Əfəndiyeva, G. Qafqazlı və Z. Qurbanova. Bakı: "Nurlan", 2005, 336 səhifə.{{oq|az|Azərbaycan tarixinə aid təqdim edilən bu materiallar məcmuəsinə ancaq ərəb tarixi əsərlərindən, daha doğrusu, «ilm ət-tərix» cərəyanı nümayəndələrinin əsərlərindən məlumatlar daxil edilib. Bunlar aşağıdakı əsərlərdən götürülmüş parçalardır: <br/>... <br/>Əhməd ibn Əbu Yaqub ibn Cəfər əl-Yaqubi. Tarix. <br/>... <br/>Bəlazuri və Yaqubinin əsərlərindən Azərbaycana dair çıxarışlar P.K.Juze tərəfindən rus dilinə tərcümə edilmiş və 1927-ci ildə de Quyenin nəşrindən götürülmüş ərəb mətni ilə çap olunmuşdur.}}</ref><ref>əl–Yaqubi. «Tarix». — Azərbaycanın VII-IX əsrlər tarixinə aid çıxarışlar (ərəbcədən tərcümə edəni, ön söz, qeyd və şərhlərin müəllifi Sevda Süleymanova), səhifə 140. // Orta əsr ərəb mənbələrində Azərbaycan tarixinə aid materiallar. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Akademik Z. M. Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutu, "Vətən tarixi" seriyası: redaktorları — G. Baxşəliyeva, F. Əsədov, Ş. Mustafayev, C. İskəndərli, E. Ağayeva, S. Süleymanova, H. Əkbərov, P. Əfəndiyeva, G. Qafqazlı və Z. Qurbanova. Bakı: "Nurlan", 2005, 242 səhifə.{{oq|az|Yaqubinin «Tarix» əsərinin II cildindən Azərbaycan və Ərminiyəyə aid çıxarışlar professor P.K.Jüze tərəfindən rus dilinə tərcümə edilmiş və 1927-ci ildə Bakıda ərəb mətni ilə nəşr olunmuşdur. Nəşrdəki çıxarışlar Xutsmanın Leyden nəşrindən götürülmüşdür.}}</ref><ref group=q>Bax: Я'куби. История. Текст и перевод П. К. Жузе. // Известия общества обследования и изучения Азербайджана. Материалы по истории Азербайджана, Выпуск IV. — Баку, 1927.</ref> Əsər Murat Ağarı tərəfindən türk dilinə tərcümə edildi və 2002–ci ildə İstanbulda nəşr etdirildi.<ref group=q>Bax: Ülkeler Kitabı. Yazar: Ya'kubi; Çeviren: Murat Ağarı. İstanbul: Ayışığı Kitapları, 2002, 160 sayfa. ISBN 975732177X</ref> Kitab əl–buldanda Qafqaza aid hissələr 2008–ci ildə tarix üzrə fəlsəfə doktoru Elmira Əlizadə<ref group=q>Elmira Elmar qızı Əlizadə. Ətraflı bax: [http://web.archive.org/web/20150819094326/http://www.science.gov.az/forms/doktora-filosofii-instituta-vostokovedeniya/664 AMEA–nın rəsmi saytında Şərqşünaslıq İnstitutunun fəlsəfə doktorları haqqında.]</ref> tərəfindən azərbaycan dilinə tərcümə edildi.<ref>{{cite web|url=http://www.orientalstudies.az/az/reports/INSTITUTUN%202008%20HTSABATI.doc|title=2008-ci ildə AMEA Akademik Z. M. Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun fəaliyyəti haqqında hesabat — '''www.orientalstudies.az'''|publisher=|accessdate=19 avqust 2015}} [http://web.archive.org/web/20150819101807/http://www.orientalstudies.az/az/reports/INSTITUTUN%202008%20HTSABATI.doc Arxivləşdirilib].{{oq|az|İş: Əl-Yaqubi «Kitab əl-buldan». Qafqaza aid hissələrin tərcüməsi və şərhlər (3 ç.v.), icraçı – t.e.n., b.e.i. E.E.Əlizadə, icra müddəti – 2008-ci il. <br/>IX əsrin görkəmli tarixçisi Əbu-l-Abbas əl-Yaqubi «Kitab al-buldan» əsərində səyahət etdiyi ölkələrdəki şəhərlər arasındakı məsafələr, ticarət yolları, vergi sistemi haqqında zəngin məlumat verir. Azərbaycanın əsas şəhərlərindən Ərdəbil, Bərdə, Təbriz, Urmiyə, Marağa, Zəncan və s. adını çəkir.}}</ref> Əsərin rus dilinə tam tərcüməsi isə ilk dəfə olaraq L. A. Semyonova tərəfindən gerçəkləşdirildi və bu tərcümə 2011–ci ildə Moskvada işıq üzü gördü. L. A. Semyonova rus dilinə tərcüməni orjinal mətnin Maykl Yan de Xuye tərəfindən 1892–ci ildə gerçəkləşdirilmiş nəşrindən etmişdir.<ref name="кни-стр-2011-12"/>
 
== Mənbə ==
58.091

edits