"Fələstin Dövləti" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

51 bayt çıxarıldı ,  3 il öncə
Eradan əvvəl Səlcuqlarmı var idi?!! Düzgün tərcümə edin!
(Eradan əvvəl Səlcuqlarmı var idi?!! Düzgün tərcümə edin!)
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb redaktə Vizual redaktor
İnsan varlığı izləri Təbəriyyə gölünün cənub regionunda tapılmışdır, bu təxminən miladdan öncə 600 min ilə gedib çıxır. Yeni daş dövründə (m. ə. 10000 – m.ə. 5000) sabit kənd təsərrüfatı icmaları yaradılmışdır. Eneolitdən (m. ə. 5000 – m.ə. 3000) Əriha divarında , Yeddi quyuda , Ölü dənizdə mis və daş alətlər tapılmışdır.<ref>Remains Of Minoan-Style Painting Discovered During Excavations Of Canaanite Palace, ScienceDaily (December 7, 2009) [http://www.sciencedaily.com/releases/2009/11/091109121119.htm]</ref> Kənanilər Ərəb Yarımadasından Fələstinə m.ə. 3300 - m.ə. 2700 illərdə gəlmişlər. Bunun ardınca bura Kənani torpağı kimi tanınmışdır. Təxminən m. ə. 1250-ci ildə dəniz insanları (fələstinlilər) öz mülklərini saldıqları sahil boyunca məskunlaşdılar. Daxili yüksəklik regionlarında yayılmış kənani məmlukları ilə evlənərək ticari əlaqələr qurdular. Bu dövrdən təxminən az sonra əl-Abiro (Bəni İsrail) fələstinlilər və kənanilərlə müharibələrdən sonra miladdan əvvəl 1000-ci ilə qədər Ərihadan başlayaraq Kənani ölkəsinin hissələrini istila etdi.<ref name="Shahinp4">Shahin (2005), p. 4</ref><ref>Rosen, 1997, pp. 159–161.</ref><ref>Neil Asher Silberman, Thomas E. Levy, Bonnie L. Wisthoff, Ron E. Tappy, John L. Meloy "Near East" ''The Oxford Companion to Archaeology''. Brian M. Fagan, ed., Oxford University Press 1996.</ref> Bu vaxt Davud Qüds əhalisi yəbusilərlə (kənanilərin bir qolu) müharibədən sonra [[Qüds]] şəhərinə nəzarət etməyə başladı.
 
M. ə. 965 – 928-ci illərdə məlik Süleyman Qüdsdə heykəl qoymuşdur. M.ə. 928-ci ildə Bəni İsrail dövləti İsrail və Yəhuda məmləkətlərinə bölünmüşdür və m.ə. 721-ci ildə bu məmluklar bütövlükdə Fələstinin tarixi ərazilərinə nəzarət edə bilmədilər, belə ki , ümumi olaraq sahil regionu onların nəzarətindən kənarda qaldı. Assuriyalılar İsrail məmləkətini ələ keçirmişlər və m.ə. 586-cı ildə babillilər Nabuxaz Nəsrin rəhbərliyi ilə Yahudanı məğlub etmiş və oranın əhalisi Babilistana axışmış və heykəl sökülmüşdür. M. ə. 539-cu ildə farslar[[Farslar]] Babilistanı ələ keçirmiş və bəzi yəhudilərə geri qayıtmağa icazə vermişlər və ikinci heykəl tikilir. M. ə. 333-cu ildə Böyük İskəndər fars ölkəsini ələ keçirir və Fələstini yunan hakimiyyəti altına salır. M.ə. təxminən 323-cü ildə onun ölümü ilə misir ptolomeyləri və suriya səlcuqlarıSelevkiləri Fələstin üzərində hökmranlıqda bir-birilərini əvəz edirlər. Səlcuqlar[[Selevkilər imperiyası]] ellin (yunan) mədəniyyətini və dinini zorla qəbul etdirməyə çalışdılar. Lakin m.ə. 165-ci ildə yəhudi tarixinə görə makkabilər Suriya hakimi səlcuqselevki AntyuxisAntiox İbifans üzərində inqilab edir və müstəqil yəhudi dövlətinin yaradılmasına davam edilir. M.ə. 63-cü ildə Fələstin [[Roma İmperiyası]]na birləşir.<ref name="Shahinp4" /><ref>{{cite encyclopedia|encyclopedia=Encyclopedia of Prehistory|volume=8: South and Southwest Asia|edition=1|editor2-first=Peter Neal|editor2-last=Peregrine|editor2-link=Peter N. Peregrine|editor1-first=Melvin|editor1-last=Ember|editor1-link=Melvin Ember|publisher=New York, N.Y.; London: Kluwer Academic/Plenum|year=2002|isbn=0-306-46262-1| page=103|publisher=Springer|year=2001}}</ref>
 
===Fələstin Roma və Bizans zamanı===
===Samilər===
 
[[Misir]]də və [[İraq]]da aparılan qədim araşdırmalara görə samilər Fələstin ərazisində ən qədim tanınmış xalqdır. Miladdan öncə 4-cü minillikdən bəri onlar [[Aralıq Dənizi]]nin şərq sahillərində yaşayırdılar. İslam baxışına görə samilər əslində samdan, Nuh əleyhissalamınNuhun böyük oğlundan törəyən qəbilələrdir. Dəqiqdir ki, qədim əslən fələstin əhalisinin hamısı ərəbsami idilər. Ərəb yarımadasını bürüyən quruluğun ardınca oradan köçmüşlər. Onlar yeni vətənləri “Kənan” daKənanda "Peyğəmbər" Musa və ardıcıllarının zühurundan 2 min əvvəl yaşamışlar.
 
===Kənanilər===
 
Təsdiqlənmiş mənbələrə görə məşhur kənani əmirliyinin hicrəti ərəb yarımadasından miladdan öncə 3-cü miniliyyin yarısında baş vermişdir. Lakin bəzi tədqiqatçılar o nəticəyə gəlirlər ki, kənanilər 3-cü minilliyin başlanğıcından etibarən ölkədə bərqərar olmuşlar. Onlar qədim misirMisir araşdırmalarına istinad edirlər.
Digər tədqiqatçılar bundan da uzağa gedirlər. Belə ki onlar göstərirlər ki, kənanilərin mövcud olması miladdan əvvəl 7 min il öncəyə gedib çıxır. Bu onların qədim şəhərlərində olan qədim abidələr vasitəsilə izah edilir. O şəhərlərdən ən qədimi Əriha şəhəridir ki, bu günümüzə qədər bu şəhər qalmışdır və dünyada ən qədim şəhər hesab edilir. Əgər zamanın əvvəlibndəki qiymətləndirmələr kənanilərin mövcud olması haqda fikir irəli sürsə bunda qətiyyən heç bir ixtilaf yoxdur. Onlar həqiqətən regionda tarixən ilk məskunlaşmış tanınmış xalq olmuşlar və ilk olaraq Fələstin ərazisində mədəniyyətin əsasını qoymuşlar.
İvrit yazılarında rast gəlinir ki, kənanilər ölkənin əsl əhalisidirlər. Tövratda qeyd olunduğu kimi onlar əmirlik xalqıdır.
 
Habelə bu dövr keramikanın inkişaf etmiş sənayesi ilə fərqlənmişdir, belə ki gil maddəsinin seçilməsi, onun qarışdırılması və müxtəlif yaraşıqlı qab-qacaq növləri istehsal etmək üçün sürətli təkər üzərində idarə edilməsi.
Bu dövr Şam ölkələrinin tam yarısının 18-ci və 19-cu ailələrin hökmranlığı dövründə misir tərəfindən hökmranlığı ilə səciyyələnir. Bu hökmranlıq dövründə Hiksos krallarından sonuncusu təxminən (m.ə.1567-ci ildə) vəfat etmişdir və təxminən (m.ə.1480-ci ildə) Üçüncü TəhtəmisTutmos Şam ölkələrinə həmlələr etmişdir. Bundan əlavə böyük miqdarda əyilmiş su kütlələri ilə sıxılmış laylarla bərkidilmiş Hiksosa aid güclü istehkamlar yoxa çıxmışdır.
 
Bu dövrdə narahatlığın olması müşahidə edilmişdir və bu vəziyyət Fələstin üzərində hakimlik etmişdir. Habelə Orta və Cənub regionlarından 18-ci ailənin başlaması ilə yəni Hiksosun Misirdən qovulmasından sonra və onların Fələstinin cənubunda Şaruhinə qədər izləməsindən sonra görünür. Qeyd edilməlidir ki, 3-cü Təhtəmisin dövründən bəri burada təfsilatlı mətnlər vardır və o cümlədən Şam tərəfdən məlik Maciddu və məlik Qadişin rəhbərlik etdiyi kəskin Maciddu döyüşü ilə bağlı olan mətnlər. Hər iki məlikə məlik Əl- Mitani dəstək vermişdir. Bu ittifaqda təxminən 120 şəhər iştirak etmişdir və onların adları 3-cü Təhtəmisin topoqrafik cədvəllərinin birində çəkilmişdir. Bu mətnlər naxışlar formasında iynələrin üzərində olmuşdur. Bu iynələr Memfis və Karak şəhərlərində bərkidilmişdir : (m.ə. Məmluklar dövrü ( Dəmir dövrü 550-1200 )
===Fars İmperatorluğu===
 
M.ə. 330550 : Fars İmperatorluğu və Makedoniyalı İskəndər dövrü 550330.
İmperatorluq “Daryus”“Darius” , “Qambiz”“Kambiz” , “Kurş”“Kuruş” olan ilk məliklərinimperatorların hərəkəti ilə Aşurun varisi hesab olunur. Bu imperatorluq qərbdə Egey dənizindən, Şərqdə Hind sərhədlərinə, Misirin cənubundan Qara dənizə və şimalda Qafqaz dağlarına uzanıb gedirdi. O vaxtlar DariyusDara İmperatorluğu 20 vilayətə bölmüşdür və hər bir vilayətin bir valisi var idi. Fələstin beşinci vilayətin bir hissəsi idi və o arami adı ilə “Çayı keçmə” , yəni “Çayın arxasındakı” adı ilə tanınmışdır. Bu o demək idi ki, Fərat çayı bütün Şam ölkələrini əhatə edirdi, o cümlədən Suriya , Finikiya, Kipr.
M.ə. 63-330
 
Makedoniyalı İskəndər m.ə. 334-cü ildə Yunanıstandan Kiçik Asiyaya gələrək dənizi keçdi və ilk qələbəsini qazandı. Elə həmin il Ğranikus Kilikiya döyüşündə Aysusdaİssusda farslar üzərində fars hökmdarı üzərində qələbə qazandı. Daha sonra Şam ölkələri sahillərinə, cənuba doğru istiqamətləndi. Onun istəyi Aralıq Dənizinin şərqində farslara aid olan Mirinados dəniz donanmasını dağıtmaq idi. Tarus dağlarını keçdi və Mariyandus şəhərini təmir etdirdi və o hazırki İskəndəriyyə şəhəridir. O bir qrup ordusunu Dəməşqə göndərdi və oranı işğal etdi. Daha sonra o Şam sahilinə irəlilədi və m.ə. 332-ci ilin payızında oranı ələ keçirdi. Onun vəfatından sonra imperatorluq hakimiyyət zamanı bir sıra daxili münaqişlər və müharibələr dövrü keçirdi. Bu iki dövlətin Şam ölkələrində səlcuqların və Misirdə Ptolomeylərin yaradılmasına gətirib çıxardı.
M.ə. 175-ci ildə Fələstində səlcuqlaraSelevkilərə qarşı makkabilər müharibəsi baş qaldırdı və bu müharibə 40 il davam etdi və haşmoni ailəsinin qiyamı ilə başa çatdı “Pompey” m.ə. 63-cü ildə Qüdsü işğal edərkən ona son qoydu. Fələstin o vaxt digər Şam ölkələrində olduğu kimi Roma dövlətinin bir hissəsinə çevrildi.
 
===Roma dövrü===
 
M.ə. ikinci əsrin başlanğıcından bəri romalılar səlcuqSelevki dövlətinin işlərinə müdaxilə etməyə başladılar. Bu onların daxil olan xarici müharibələrin ardınca üzləşdiyi zəiflik və gücsüzlük səbəbi ilə baş verdi. Onlar 3-cü Antyuxis üzərində m.ə. 190-cı ildə FiğniziyaMaqneziya döyüşündə qələbə qazandı. Tarixçilər qeyd edir ki, roma ordusu başda rəhbər Pompey olmaqla m.ə. 63-cü ildə şiddətli döyüş və mühasirədən sonra Beytul Müqəddəsə daxil oldu. Şəhər çoxlu sayda əhalisini itirdi. Fələstin və Qərbi Suriya Roma vilayəti hesab edildi. “Sakavurus” orada ilk vali təyin edildi. M.ə. 57-ci ildə “Ğabinyus” Suriya vilayətini ələ keçirdi. Beytul Müqəddəs rayonuna idari sistem yenidən qayıtdı. Daha sonra m.ə. 54-cü ildə “Krasus”Krass Suriyaya vali təyin edildi. O, o vaxt hakimiyyəti böyük bir dövlətdə bölmək üçün tanınan üçlük ittifaqının üzvü idi. Onlar “Pompey , KayzerSezarKrasus”Krass idilər. Sonra Pompey və KayzerSezar arasında ixtilaf yarandı və Yuliyus KayzeriSezari xaincəsinə öldürdü. Ona sui-qəsd edənlərdən biri “Kasiyus” m.ə. 42-44-cü illərdə Suriyaya vali təyin edildi və m.ə. 42-ci ildə Antoniyus və Aktafiyus Yuliyus Kayzerin qətl hadisəsində qələbə qazandı. Daha sonra “Hirudis” Fələstin və Beytul Müqəddəs regionuna məlik təyin olundu və onun hökmranlıq müddəti m.ə. 4-37-ci illərə qədər davam etdi. Hirudis vəfat etdikdən sonra vəsiyyət etdi ki, (Antbiyas) Fələstinin böyük hissəsində olsun. Bu m.ə. 4- cü ildən miladın 39-cu ilinə qədər davam etdi. Qeyd olunur ki, Təbəriyyə onun paytaxtı qəbul edildi. Miladın 41-ci ilində Fələstin bütünlüklə Roma Vilayətinə çevrildi.
 
===Xristianlığın meydana gəlməsi===
Məsih Əleyhissalam m.ə. 4-cü ildə Beytul Ləhmdə anadan olmuşdur. Bu müddət 3 dövrə bölünmüşdür : (Birinci dövr birbaşa olaraq Məsihi izləmiş və Rəsul əsri adlandırlır. Miladi 30-95). İkinci dövr bir əsrə qədər uzanır. Birinci əsrin sonundan ikinci əsrin axırlarına qədər. Üçüncü isə Roma İmperatoru Konstantinin müqəddəs anası Hilanadan miladi 312-ci ildə xristianlığı qəbul etməsi ilə başa çatır.
 
Miladi 3-cü əsrin 2-ci yarısında iki əmir “Əzinə” və ondan sonra arvadı “Zənubiya”“Zenobiya” vasitəsilə Romaya qarşı daxili inqilab başladı. “Ourelina” ya imkan verildi ki, miladi 272-ci ildə bu cəhdə məhdudiyyət qoysun. Bu dağıtmaq hesabına idi. Miladi 395-ci ildə Roma İmperatorluğu 2 hissəyə bölündü. Şərqi və Qərbi. Habelə “Siyudisyus” övladlarından birinə iddia olunur ki, bu “Arkadiyus” dur Şərqi hissəni miras qoydu. Ona müstəqil bir hakim olmağı məsləhət gördü və miladi 395-408-ci illərdə əmrləri öhdəsinə götürdü. O 2-ci oğluna (Hinuriyus) qərb hissəni miras qoydu, həmçinin 395-423-cü illərdə müstəqil olaraq onu idarə etdi. Konstantindən sonra miladi 527-ci ilə qədər hakimiyyəti təqribən 17 imperator ələ aldı. Onların arasında 4-ü taxt-tacı zorla ələ almışdı.
 
Qeyd olunur ki, İkinci “Gistinyan Yustinus” miladi 565-578-ci illərdə, İkinci Tibariyus 578-582-ci illərdə, Moriyus 582-602-ci illərdə, Fukas 602-610-cu illərdə və Herkel 610-641-ci illərdə bizans taxt-tacını ələ keçirdi. Bizanslar və sasanilərSasanilər arasında müharibələr gah şiddətlənir, gah da sakitləşirdi. İki dövlət arasında çoxlu sayda sülh sazişləri və müqavilələri bağlanırdı ki, müharibələr aradan qaldırılsın və bir daha iki ölkə arasında müharibələr başlamasın. Miladi 610-622-ci illərdə farslarFarslar romalılar üzərinə hücuma keçdilər və onlara həmlə etməkdə qalib gəldilər. Miladi 614-cü ildə Farslar Antakiya, Dəməşq, BeytulQüdsü Müqəddəsi qarətfəth etdilər. “Əbruyiz”Şahrbaraz müqəddəs xaçı ələ keçirdi. Digər hadisələrlə bərabər müharibə davam edirdi. İki dövləti zəiflətdilər, lakin onlar sasaniSasani dövlətini süquta yetirən ərəblərinislam qoşunlarının qarşısında dayana bilmədilər. Misiri və Şam ölkələrini bizanslardan geri aldılar və həlledici döyüş hicrinin 15-ci ilində miladi 636-cı ildə Yermuk döyüşü oldu.
 
===Fələstin İslam və Raşidi Xəlifələr dövrünün başlanğıcında===
7-ci əsrdə İslamın zühurundan əvvəl Fələstində xristianlar və Fələstinin cənub şərqində yaşayan ərəb əhalisi (onlardan çoxusu da həmçinin xristian idi) arasında birləşmə baş verdi. "Peyğəmbər (S.Ə.S.)" və onun tərəfdarları namazın qibləsi kimi Qüdsə istiqamətlənirdilər. İslam rəvayəti Peyğəmbərin müqəddəs Məkkədən Qüdsə gecə səyahət etməsini və oradan "səmaya qalxmasını" rəvayət edir. Acnadin döyüşündən və müsəlmanların bu döyüşdə qələbə qazanmasından sonra müsəlmanlar Fələstin ərazilərinə hökmranlıq etməyə başladılar. Müsəlman ərəblər Qüdsü bizanslardan milad təqvimi ilə 637-ci ildə ələ keçirdilər və Xəlifə Ömər ibn Əl-Xəttab bu şəhərə öz hörmət və ehtiramını ifadə etdi ki o özü şəhəri təslim alsın. Şəhərin əhalisi ilə yaxşı "ədalət və mərhəmətlə" rəftar etdi və onlar üçün əmin-amanlıq vəsiqəsi yazdı, sonralar bu vəsiqə ümrə məsuliyyəti kimi bilindi. Burada onların özlərinə, mallarına, kilsələrinə və xaçlarına əmin –amanlıq verdi. Oradan çıxan və orada qalan hər kəs əmin-aman idi. Bütün bunlara Xalid ibn əl-Vəlid , Əbdur-Rəhman ibn əl-Avf , Əmr ibn əl-As , Müaviyə ibn Əbu Süfyan şahid oldu. Ser Valim Finz Cerald artıq etiraf etmişdir : “Fütuhatların təəssüfedici tarixində Qüdsün fəthinəmüsəlmanlar tərəfindən qədərtalan edilməsinədək bu heç vaxt baş verməmişdir və o vaxtdan nadir hadisədir.” Fateh Ömərin Qüdsə bəslədiyi həmin səxavətli hissləri bəsləmişdir. Qüdsə verilən ilk ərəb adı Beytul Haramın eynisi kimi Beytul Müqəddəs idi. Fələstin Bizans Vilayəti o vaxtdan Fələstin əsgərlərinin adı ilə adlandırılan ərəb, hərbi, adminstrativ vilayət oldu.
 
===Fələstin Əməvilər dövrü===
Fələstinin 3 "səmavi" dinlər arasında dini əhəmiyyəti vardır. İslam , xristian, yəhudi. Öz tarixi boyunca Səlib müharibələri kimi üzərində din əlaməti olan bəzi münaqişələrlə üzləşmişdir. Habelə bəziləri ərəb-israil münaqişəsinə dini ölçü verir. Xristian imanına görə Fələstin xristianlarda müqəddəs diyardiyarı adlandırılır. Burada Yəsu Məsih və elçiləri doğulub yaşamışdır və müasir dövrdə və qədim dövrdə adı çəkilən əksər hadisələr burada baş vermişdir. Xristian irsinə görə İncil Yəhuda və Cəlildən başlamışdır, yəni Fələstinin şimalından və mərkəzindən bütün dünyaya yayılmışdır. Ona görə də Fələstin xristianlar üçün bir çox müqəddəs məkanları əhatə edir və onların da başında Beyt əl-Ləhm, Masqat Ras ul Məsih, habelə Kənisətul Məhd, Mədinət əl-Nasirə gəlir. Belə ki bakirə Məryəm İsa Məsihi müqəddəs ruhdan dünyaya gətirməklə sevinc xəbərini aldı. İsa Məsih ailəsi Beyt Ləhmdən və Qüds şəhərindən yaxud ənənəvi xristian adı ilə adlanan Yerusəlimdən qayıtdıqdan sonra boya başa çatdı. Belə ki Məsih Yəhuda əhalisini, öz ardıcıllarını dəvət etdi ki, o ağrılar yolunda son addımlarını atır. Sonra çarmıxa çəkilib dəfn edildi. Xristianlar İsa Məsihin qəbrinin şəhərdəki qiyamət kilsəsində olmasına inanırlar. Həmçinin xristianlar Cəlildə, xüsusilə Təbəriyyə gölü ətrafında və İordaniya çayı sahilində olan müxtəlif məkanları müqəddəsləşdirirlər. Habelə xristianlar qədim dövrdə həmçinin müsəlman və yəhudilərin də müqəddəsləşdirdiyi Xəlildə və digər yerlərdə Əl Haram Əl-Qüdsi , Əl-Haram Əl-İbrahimi kimi adı çəkilən bəzi yerləri müqəddəsləşdirirlər. Fələstində xristianlıq əvvəldən müxtəlif istiqamətlərlə təsirlənmişdir. Miladi birinci əsrdən bəri müqəddəs ərazilərdə çoxlu sayda müxtəlif xristian tayfalar bir-biriləri ilə birgə yaşamışlar və Fələstində xristianlığın mövcud olması bu günümüzə qədər kəsilməmişdir. Qüdsdəki qiyamət kilsəsi dünyada olan ən mühüm kilsələrdən biridir. Minlərlə xrisitian hər il Fələstinə, Beyt əl-Ləhmə , Qüdsə , Nasirəyə gəlirlər.
 
===Abbasilər zamanı Fələstin===
===Fələstin xaç yürüşləri və ona qarşı həmlələr dövrü===
 
Fələstinə Ərəb və İslam hökmranlığı ardıcıllığı səlibin qəsb hərəkəti ilə və miladi 1099 -1187-ci illərdə Latın Qüds Məmləkətinin yaradılması ilə kəsildi. Lakin səliblərə qarşı [[Kürdlər|Kürd]] sərkərdəsi Səlahəddin Əyyubi və onun xəlifələrinin rəhbərliyi ilə olan həmlələr 1291-ci ilə qədər davam etdi. Belə ki, müsəlmanlar Qəysəriyyə və Akkada olan son səlib qalalarını geri aldılar. Səliblər Qüdsə daxil olduqdan sonra minlərlə silahsız müsəlman uşaqlara, qadınlara, kişilərə əzab verdilər , onları yandırdılar. Az sayda yəhudi əhalisi öz məbədlərinə sığındı. Həmin vaxtda bir sıra müharibələr başladı. Müsəlman rəhbərlər Fələstini azad etməyə çalışdılar , o cümlədən vəzir əl-Əfzəl əl-Fatiminin cəhdi idi ki, bu cəhd uğursuz oldu.
 
===Fələstin Məmluklar dövründə===
 
Məmluklar onlar idilər ki, səlibləri Fələstindən çıxardılar və onlar [[Çingiz xan]]ın nəvəsi [[Hülakü xan]]ın rəhbərliyi ilə monqollar üzərində qələbə qazandılar. Onların [[Monqolların Yaxın Şərq yürüşü|hökmranlıq]] müddəti 1260-cl ildən osmanlıların 1517-ci ildə Misiri fəth edənə qədər davam etmişdir. Onun adı Fələstin hakimiyyəti altnda “Fələstin əsgərləri” olaraq qaldı və 6 qəzaya bölündü: 1. Qəzza, 2. Əl-Ləd, 3. Qaqun , 4. Qüds, 5.Əl-Xəlil , 6. Nablus. Təxminən 1517-ci ildə Osmanlılar məmlulklar üzərində qələbə çaldılar və 1516-cı ildə Osmanlı Dövləti Fələstin üzərində hökmranlıq etdi. Konstantinopol oraya yerli hakim təyin etdi. Ölkə 5 regiona bölündü ki bu regionlar sancaqlar adlanırdı. Qüds sancağı, Qəzza, Safad, Nablus və əl-Lucun. Hakimiyyət yerli əhalinin əllərində uzun həddə idi. 1537-ci ildə Süleyman Qanuninin vasitəçiliyi ilə Qüdsdə infrastruktura yenidən bərpa olundu. Fələstinin müxtəlif hissələri və ümumiyyətlə Şam ölkələri Osmanlı Dövləti vaxtında müxtəlif ailələrin nəzarəti altına düşdü və dostluq və düşmənçilik mərkəzi dövlətdə gedib gəldi. Zahir əl-Ömər müraciət edir ki, 1831-1840-cı illərdə Misirin hakimihökmdarı Məhəmməd Əli öz nüfuzunu Fələstin və Livan üzərində artırdı. Onun siyasəti feodal sistemini düzəltməyə gətirib çıxardı. Kənd təsərrüfatı artdı, təhsil yaxşılaşdı. Osmanlı İmperiyası 1840-cı ildə öz nüfuzunu Fələstin üzərində yenidən bərpa etdi. Fələstin Osmanlı hakimiyyəti altında 1917-1918-ci ilin qışına qədər, yəni Birinci Dünya Müharibəsinə qədər qaldı. Ondan sonra Sayks Piko və digər bu kimi müqaviləyə uyğun olaraq İraq və Şam regionlarına bölündü.
 
===Fələstin və Sionist qəsbkarlığı və Birinci Dünya Müharibəsi===
Anonim istifadəçi