"Bentonit" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

149 bayt əlavə edildi ,  2 il öncə
k
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k (tərtibat)
k
{{Elmi nəzəriyyə|Adı=Bentonit [ABŞ, Benton yatağına görə]|Şəkil=|Şəkil miqyası=|Şəkil məlumat=|Şəkil2=|Şəkil miqyası2=|Şəkil məlumat2=|Müəllifi=|Düsturu=|Elm=Geologiya|Yaranmış elm=|Şüarı=}}
'''Bentonit''' [<nowiki/>[[Amerika Birləşmiş Ştatları|ABŞ]], Benton yatağına görə] '''-''' kolloidal, o cümlədən sorbsion xassəli [[Montmorillonit gilləri|montmorillonit gili]] (bəzən [[argillit]]). Qələvi '''B.'''bentonit üçün yüksək plastiklik və şişmə səciyyəvidir. Montmorillonitdən başqa, '''B.'''bentonit tez-tez [[hidromikalar]], qarışıq təbəqəli m-llar[[Mineral|minerallar]], [[Kaolinit (mineral)|kaolinit]], [[sepiolit]], [[Palıqorskit (mineral)|palıqorskit]], [[kristobalit]], [[seolitlər]] və b. rəst gəlir. '''B.'''Bentonit vulkanik şüşələri və külün su hövzələrində diagenetik dəyişmələri nəticəsində, sualtı və subaeral aşınmada və hidrotermal proseslərdə, habelə hövzədə SiO<sub>2</sub> və kalsium karbonatların çökməsi zamanı əmələ gəlir. '''B.'''Bentonit gillərinin bütün iri yataqları vulkan külləri və [[Tuf|tuflarının]] sualtı pozulması yolu ilə əmələ gəlmişdir (Blek-Xils, Sanders-Defayans, ABŞ, Qumbri-[[Gürcüstan]]; Ke­les-[[Qazaxıstan]] və b.). '''B.'''Bentonit yerli adları: askanit, gilabı, qumbrin, gil. Sinonim: '''Bentonit gili.'''.
 
== Təbiətdə tapılması ==
Təbii bentonitin yatağı [[Qafqaz]]da, [[Qazaxıstan]]da və Çerkask vilayətindədir. Bentonitin əsas istehsalçıları: [[Rusiya]], [[Yunanıstan]], [[Azərbaycan]], [[Yaponiya]], [[İtaliya]], [[Argentina]], [[İspaniya]] və [[Türkiyə|Türkiyədir]].
 
== Xassələri ==
Bentonit yeyinti sənayesində , qazma məhlullarının hazırlanmasında, tökmədə, neft məhsulları və dəmir filizlərinin emalında, keramika istehsalında, işlənmiş sintetik və yarım sintetik yağların təmislənməsində adsorbent kimi istifadə olunur. Bentonitin əsas komponenti (60-70% ) olan montmorillonit neft-qaz, qida, kosmetik, formoloji və tikinti sənayesində geniş istifadə edilir. Bentonitdən həmçinin suda yaşayan canlı orqanizmlərin ev şəraitində saxlanılması üçün akvariumların dekorlaşdırılmasında tətbiq edilir.
Bentonit bioloji cəhətdən aktiv bir maddədir, ,heyvan yemlərinə və torpaqda gübrəyə əlavə edilir ki, bu da heyvanların məhsuldarlığını və əkinçilik təsərrüfatının məhsuldarlığını artırır.
 
 
== Mənbə ==
* {{Kitab3|müəllif=|başlıq=Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti|yer=Bakı|nəşriyyat=Nafta-Press|il=2006|səhifələr=679}}