"Kərbəla döyüşü" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

118 bayt əlavə edildi ,  2 il öncə
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb redaktə
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb redaktə
== Münasibətlərin gərginləşməsi ==
 
[[Məhəmməd|Məhəmməd (s.e.s)peyğəmbər]]in [[632]]-ci ildə vəfat etməsindən sonra [[xilafət]]in kim tərəfindən idarə olunması məsələsi yarandı. Müsəlmanların bir qismi ilk əvvəl [[Əbu Bəkr]] [[xəlifə]] təyin olunmasını istəyirdilər. [[Əbu Bəkr]] [[Məhəmməd|Məhəmməd (s.e.s) peyğəmbər]]dən sonra xəlifə təyin edilir. [[Əbu Bəkr]]in ardından [[Ömər ibn Xəttab]], [[Osman ibn Əffan]] və [[Əli (s) bin Əbu Talib]]
[[xəlifə]] seçilmişdir. [[Şiə]] müsəlmanları [[Əli (s) bin Əbu Talib]]in [[Məhəmməd|Məhəmməd (s.e.s) peyğəmbər]]ə daha yaxın olmasını və uşaqlıqda onun evində böyüməsini ,həmçinin, Qədir-Xum hadisəsini əsas gətirərək, ilk xəlifənin Əli (s) olmasını tələb edirdilər.
Digər bir qrup müsəlman isə Əlinin xəlifə təyin edilməsinə qarşı çıxırdı. Ona qarşı səsləndirilən əsas fikirlərdən biri [[Əli (s) bin Əbu Talib]] xəlifə təyin olunana qədər özündən əvvəlki digər üç xəlifədən fərqli olaraq, heç bir döyüşdə iştirak etməməsi idi. Bununla onun özündən əvvəlki xəlifələri inkar etdiyi iddia olunurdu. [[Osman ibn Əffan]] [[656]]-cı ildə öldürüldükdən sonra
[[Əli (s) bin Əbu Talib]] xəlifə təyin olundu. [[Osman ibn Əffan]]ın tərəfdarları bunu tələsik addım hesab edərək, Əffanın qatilləri tapılmayana qədər Əli bin Əbu Talibin xəlifəliyini qəbul etməyəcəklərini açıqladılar. Bununla da [[İslam]] dünyasında ilk fikir ayrılığının əsas qoyuldu. [[Xilafət]]də iki böyük siyasi güc formalaşmışdı. Bir tərəfdə [[Əli (s) bin Əbu Talib]]in digər tərəfdə isə [[Əməvilər]]in nümayəndələri bir-birlərinə qarşı mübarizə aparırdılar. [[Əli (s) bin Əbu Talib]] [[661]]-ci ildə [[Xaricilər]]dən olan Əbdülrəhman ibn Məlumun sui-qəsti nəticəsində öldürüldü. Hakimiyyət xəlifələrin qatı düşməni olan [[I Müaviyə]]nin əlinə keçdi.
 
[[I Müaviyə]] hakimiyyətdə olduğu müddətdə özündən sonra oğlu [[I Yezid]]in xəlifə təyin olunması calışırdı. Tərəfdarlarına özündən sonra oğluna itaət etmələri barədə göstərişlər verirdi. [[680]]-cı ildə [[I Müaviyə]]nin vəfatından sonra [[I Yezid]] xəlifə təyin olundu. [[I Yezid]] xəlifə təyin olunan kimi [[Mədinə]] şəhərinin valisinə məktub göndərdi. Məktubda Yezid şəhər valisinin [[İmam Hüseyn]]ə (s) deyil, ona tabe olmasın tələb edirdi. Əks halda, valinin öldürməklə hədələyirdi. Vəziyyətin gərgin olduğu bu dövrlərdə
[[İmam Hüseyn]] (s) [[Kufə]] və [[Mədinə]] əhalisindən onu dəstəklədilərini bildirən məktublar alırdı. [[İmam Hüseyn]] (s) [[Kufə]]də onu böyük bir kütlənin dəstəklədiyini və hakimiyyəti ələ keçirəcəyi halda, xalqın tam dəstəyinə sahib olaçağını düşünürdü. [[I Yezid]] dini sülalədən olmadığını və xalqın kimi dəstəklədiyni yaxşı anlayırdı. [[İmam Hüseyn]](s) 72 nəfər tərəfdarı ilə birlikdə [[Kufə]] istiqamətində yola çıxdı. Hədəfi [[İslam]] dünyasının [[xəlifə]]si seçilmək və xilafəti düzgün şəkildə idarə etmək idi. [[İmam Hüseyn]](s) 72 nəfər tərəfdarı ilə irəliləyərkən [[I Yezid]]in 4.500 nəfərlik ağır silahlarla silahlanmışdı qoşunu ilə qarşılaşdı. Tərəflər arasında yaşanan döyüşdə [[İmam Hüseyn]] (s) başda olmaqla 72 nəfər şəhid edildi. [[İmam Hüseyn]] (s)in sağ qalan ailə üzvüləri və tərəfdarları isə əsir alındı.
[[Şiə]] və [[Ələvi]]lik məzhəblərində bu hadisə böyük önəmə sahibdir. [[Şiə]]liyə görə [[Əli (s) bin Əbu Talib]]dən sonra İmam Həsən (s) sonra isə [[İmam Hüseyn]] (s) xəlifə təyin olunmalı və ona hörmət göstərilməli idi. [[Şiə]]likdə [[İmam Hüseyn]]in (s) özü və ailə üzvülərinin şəhid edilməsi hər ilk keçirilən müxtəlif mərasimlərdə xatırlanır. Bu mərasimlərdən ən mühümü isə Məhərrəm ayının 10-u keçirilən [[Aşura günü]]dür. [[Sünni]] məzhəbində Kərbəla döyüşündə şəhid olan şəxslər üçün dini tədbirlər keçirlmir. Ancaq, Sünnilikdə [[İmam Hüseyn]]in (s) öldürülməsi lənətlənir. [[Sünni]] mənbələrində [[İmam Hüseyn]](s) [[Məhəmməd|Məhəmməd (s.e.s) peyğəmbər]]in nəvəsi və IV [[xəlifə]] [[Əli (s) bin Əbu Talib]]in sevilmli oğlu kimi göstərilir. Onun [[I Yezid]] tərəfindən amansız şəkildə şəhid edilməsi, [[İslam]] qaydalarına zidd olduğu vurğulanır. [[İslam]] dinində olan məzhəblərin hamısında, Kərbəla hadisələrinə toxunulur. Bütün məzhəblər peyğəmbər nəslindən olan [[İmam Hüseyn]]in (s) şəhid edilməsini böyük günah hesab edilir.
 
==Şiə mənbələrində Kərbəla hadisəsi==