"Şabran" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

406 bayt əlavə edildi ,  2 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k
}}
 
'''Şabran''', və ya keçmiş adı ilə '''Dəvəçi''' (''digər tarixi adı '''Dəvəçibazar''''') — [[Azərbaycan]]ın [[Şabran rayonununrayonu]]<nowiki/>nun inzibati mərkəzi. Paytaxt [[Bakı|Bakı şəhəri]]dan<nowiki/>ndən 122&nbsp;km aralı. Şəhər [[Quba-Xaçmaz iqtisadi rayonundarayonu]]<nowiki/>nda şəhəryerləşir.
 
== Tarixi==
Qədim mənbələrdə adı çəkilən Şabran (Şabaran) [[Qafqaz dağları]]<nowiki/>nın cənub-şərq qolunun şimal-şərq yamaclarında, [[Samur çayı]] hövzəsində ərazi idi. Sonradan [[Şirvanşahlar]], [[Əl-Bəb|əl-BabınBab]]ın əmirləri və [[Arran]] hakimləri arasında bu ərazi üstündə çəkişmələr olmuşdur. [[Ziya Bünyadov|Z.Bünyadov]] Şabranın [[Dəvəçi]] yaxınlığında yerləşən orta əsr sahilyanı şəhəri olduğunu qeyd edir.
 
Bu günkiBugünkü Şabran şəhəri öz adını [[201]]0-cu ildə Dəvəçi rayonunun adının Şabran rayonuna dəyişməsi ilə əlaqədar [[Azərbaycan Respublikasının Milli MəclisinMəclisi|Milli Məclis]]<nowiki/>in qərarı ilə almışdır. Şəhər 1944-cü ilə kimi, '''Dəvəçibazar''', sonra isə '''Dəvəçi''' adlanmışdır. [[1959]]-cu ildən şəhər statusu almışdır. Tarixi [[ipək yolu]]nun üzərində yerləşən Dəvəçibazar uzun müddət dəvə karvanlarının gecələmə yeri olmuşdur. Eyni zamanda burada böyük bazarda fəaliyyət göstərmiş, dağ kəndlərindən əhali alış veriş üçün Bazara gəlmişlər. [[Şabrançay|Dəvəçiçay-]]ın ətrafında yerləşən şəhər əhalisi çay yatağından süzülüb gələn şirin sulu bulaqlardan istifadə etmişdir. Bu bulaqlar indi də durur. Bəzi tarixçilər qədim Şirvanşah dövlətinin bu ərazidə yarandığını və qədim Şirvan şəhərinin Dəvəçi şəhərinin yerində olduğunu göstərirlər. Lakin bu məsələ hələ tam öz təsdiqini tapmamışdır və gələcək araşdırıcılarını gözləyir. Karvan yolunun üstündə olan bu şəhər çox keşmə-keşli günlər yaşamış, dəfələrlə dağıdılmışdır. Sonuncu dəfə 1918-ci ilin mart hadisələri zamanı erməni daşnak qoşunları tərəfindən, əvvəl zirehli qatardan top atəşinə tutulmuş, sonra isə dəmiryol stansiyasından düşən erməni cəza dəstələri tərəfindən əhalisi güllələnmiş evlərinə isə od vurularaq yandırılmışdır. Hadisə şahidlərinin deməsinə görə, əhali tərəfindən bala Həştərxan adlanan səkiləri taxtadan, küçələrinə qəmbər daşından olan bu şəhərdə dağılmamış bir-neçə ev qalmışdır. ADR zamanı şəhər nahiyə mərkəzi olmaqla burada pristavlıq yerləşmiş və o,nahiyə olaraq Quba qəzasının tərkibində olmuşdur.
 
Bəzi tarixçilər qədim Şirvanşah dövlətinin bu ərazidə yarandığını və [[Şirvan (qədim şəhər)|qədim Şirvan şəhəri]]<nowiki/>nin Dəvəçi şəhərinin yerində olduğunu göstərirlər. Lakin bu məsələ hələ tam öz təsdiqini tapmamışdır və gələcək araşdırıcılarını gözləyir.
 
Karvan yolunun üstündə olan bu şəhər çox keçməkeçli günlər yaşamış, dəfələrlə dağıdılmışdır. Sonuncu dəfə 1918-ci ilin mart hadisələri zamanı [[Ermənilər|erməni]] [[Daşnaksütun|daşnak]] qoşunları tərəfindən, əvvəl zirehli qatardan top atəşinə tutulmuş, sonra isə dəmiryol stansiyasından düşən erməni cəza dəstələri tərəfindən əhalisi güllələnmiş, evlərinə isə od vurularaq yandırılmışdır. Hadisə şahidlərinin dediyinə görə, əhali tərəfindən "''Bala Həştərxan''" adlanan səkiləri taxtadan, küçələri qəmbər daşından olan bu şəhərdə dağılmamış bir-neçə ev qalmışdır. [[Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti|AXC]] zamanı şəhər nahiyə mərkəzi olaraq Quba qəzasının tərkibində olmuşdu və burada pristavlıq yerləşirdi.
 
== Əhalisi ==
Əhali əsasən azərbaycanlılardan[[azərbaycanlılar]]<nowiki/>dan ibarətdir. Çox az miqdarda [[rus]] və [[Dağıstan]] xalqlarının nümayəndələri yaşayırlar.
 
== Mədəniyyət,təhsil müəsssisələri ve onların fəaliyyəti ==