"Əbhər sülh müqaviləsi" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

k
Şəhzadə → Şahzadə using AWB
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb redaktə
k (Şəhzadə → Şahzadə using AWB)
'''Əbhər sülh müqaviləsi''' - [[1500]]-cü ilin payızında Ağqoyunlu şəhzadələrişahzadələri arasında imzalanmış və dövlətin rəsmən bölünməsini təsdiq edən müqavilə.
== Tarixi ==
[[1497]]-ci il dekabrın 13-də [[İsfahan]] yaxınlığında [[Gödək Əhməd]] məğlub oldu və öldürüldü. Təqribən 7 ay hakimiyyətdə olan Gödək Əhməd məqsədinə nail olmadı.<ref> İradə Nuriyeva Azərbaycan Tarixi (ən qədim zamanlardan– XXI əsrin əvvəllərinədək), səh.110 </ref>
 
[[Gödək Əhməd]]in ölümündən sonra Əbih Sultan [[1497]]-ci ilin dekabrında [[Sultan Murad|Murad Mirzəni]] [[Qum]] şəhərində Ağqoyunlu sultanı elan etdi. [[1498]]-ci ildə Eybə Sultan və tərəfdarları [[Əlvənd Mirzə]]ni dəstəkləyərək [[Sultan Murad|Muradı]] məğlub etdilər. Murad Mirzə [[Marağa]] qalasında həps olundu.<ref> İradə Nuriyeva Azərbaycan Tarixi (ən qədim zamanlardan– XXI əsrin əvvəllərinədək), səh.110-111 </ref>
 
Lakin [[1499]]-cu ildə Eybə Sultan və tərəfdarlar məğlub oldular [[Əlvənd Mirzə]] [[Diyarbəkir]]ə çəkildi. Eybə Sultanı öldürən qardaşı Nurəli bəy isə dəstəklədiyi [[Sultan Məhəmməd Bayandur|Məhəmməd Mirzəni]] [[Təbriz]]də sultan elan etdi. Məhəmməd Mirzənin də hakimiyyəti çox çəkmədi [[Əlvənd Mirzə]] geri qayıdaraq onu məğlub etdi və Fars vilayətinə çəkilməyə məcbur etdi.
 
Eybə Sultanın digər qardaşı Gözəl Əhməd bəy isə həps edilmiş [[Sultan Murad|Murad Mirzəni]] azad edərək, keçmiş Fars hakimi olan Qasım bəyin yanına gətirdi. Birləşmiş qüvvələr Fars vilayətinə hücum edərək [[Sultan Məhəmməd Bayandur|Məhəmməd Mirzənin]] tərəfdarlarını məğlub etdilər. Döyüşdə Məhəmməd Mirzə öldürüldü.
 
[[Sultan Məhəmməd Bayandur|Məhəmməd Mirzənin]] öldürülməsindən sonra iki şəhzadəşahzadə [[Əlvənd Mirzə]] və [[Sultan Murad|Murad Mirzə]] arasında mübarizə davam edirdi. Lakin şəhzadələrdənşahzadələrdən heç biri üstünlüyü ələ keçirə bilmədi. Beləliklə Dərviş Baba Xeyrullahının vasitəçiliyi ilə <ref> Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu dövlətlərinin tarixi müasir türk tarixşünaslığında.s.30 </ref> [[Təbriz]] yaxınlığında - [[Əbhər]] adlı yerdə sülh müqaviləsi bağlandı.
 
== Müqavilənin şərtləri ==
Müqavilənin şərtinə əsasən [[Qızılüzən]] çayı sərhəd olmaqla [[Azərbaycan]] və [[Diyarbəkir]] Əlvəndə, [[İraq|Ərəb İraqı]], [[İran|Əcəm İraqı]] və [[Kirman]] isə [[Sultan Murad]]a qaldı.<ref> İradə Nuriyeva. Azərbaycan Tarixi(ən qədim zamanlardan–XXI əsrin əvvəllərinədək), səh.111 </ref>
 
Bu parçalanma [[Ağqoyunlular]]ın hərbi cəhətdən sarsılmasına <ref> [http://tarix.info/xronologiya/1030-tar304x304-m399lumatlar.html Əbhər sülh müqaviləsi] </ref> və süqutunun sürətlənməsinə gətirib çıxardı.
 
== İstinadlar ==