"İstehsalat" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Ölçüdə dəyişiklik yoxdur ,  2 il öncə
k
k (Ehtiyyat → Ehtiyat using AWB)
 
MAİS – in sənaye müəssisələrində yaradılması zamanı meydana çıxan çoxsaylı problemlərdən biri də ERP sisteminin tətbiqi zamanı yaranan bəzi uyğunsuzluqlardır. ERP sisteminin tətbiqi ilə yanaşı MAİS – in yaradılmasında, biznes – proseslərinin avtomatlaşdırılması və informasiyalaşdırılması, bununla yanaşı əsas istehsalat proseslərinin və səviyyəsinin ehtiyatlarının idarəsi müəssisələrinin avtomatlaşdırılmasının təxirə salınması (əhəmiyyət verilməməsi) günün tələblərinə artıq cavab vermir və müəyyən problemlərin həllini ortaya qoyur. Lakin ciddi (məqsədli) yanaşma nəticəsində sənaye müəssisə-lərinin inteqrallanmış MAİS – nin yaradılması bu problemi aradan götürmüşdür. Baxmayaraq ki, sənaye müəssisələrinin satış bazarı informasiya texnologiyalarının müasir dinamikası ilə uzlaşa bilmir. Təcrübənin göstərdiyi kimi ERP sistem sinfinin tətbiqinin uğurlu faizi maliyyə, inzibati və alış – veriş təşkilatlarında sənaye ilə müqayisə olunmayacaq dərəcədə yüksəkdir.
Lakin bu heçdə o demək deyil ki, strateji plan üçün götürülmüş məqsəd (tez – tez dəyişən bazar şəraitlərində effektiv istehsalata çatmaq) informasiyalaşdırma və kompyuterkompüter avtomatlaşdırılması vasitəsi ilə bu məqsədə çatmaq üçün götürülmüş kurs düzgün deyil. Göründüyü kimi uğursuzluğun səbəbi templərin, metodların adekvatlılıqları və sənaye müəssisələrinin hazırlıq səviyyəsidir. Müasir informasiya texnologiyalarının dinamiki inkişafı konservantiv istehsalat bazarı üçün anlaşılmazdır.
Həqiqətən qısa bir aralıq müddətində MAİS – in tətbiqi məqsədi koleydoskopik tezliklə dəyişmişdir: əvvəlcə müəssisənin inzibati – maliyyə idarəsinin effektivliyinin yüksəldilməsinə, sonra isə müəssisənin ehtiyatlarının idarə olunmasına, son vaxtlar isə elektron biznes texnologiyasının tətbiqinə və intellektual müəssisənin yaradılmasına istiqamət götürülmüşdür.
Eyni zamanda MAİS – in bazarında praktiki olaraq eyni vaxtda nəyinki potensial istehlakçılar, hətda ixtisasçılar tərəfin-dən izlənməsi mürəkkəb bir məsələ olan çoxlu sayda məhsullar buraxılmışdır. İdarəetmə sinfi «yenicə görünmüş möcüzəli məhsulu» öyrənməmiş və adını yadda saxlanmamış onu əvəzləyən yenisi meydana gəlmişdir. Eyni zamanda, müəssisənin ehtiyatlarının idarə edilməsinin avtomatlaşdırılması avadanlıqları və sistemləri (ERP, MKPП), informasiya sistemlərinin idarəsi (Open, View). Bilgilərin idarəsi (Knowledge Managment), məhsulun həyati dövrünün idarəsi (CALS, PDM) və s. bir sırada gündəmdə idi. Müəssisə rəhbərləri bütün bu müxtəlif adlardan, təkliflərdən bu və ya digər sistemin məqsədinin nə olduğundan və onun həll edə biləcəyi məsələnin onun təşkilatı üçün nə dərəcədə aktual olmasından baş çıxarmaq halında deyildirlər. Vəziyyət bu məhsulların tətbiqi prosesinin uzadıcı və ötürücü ciddi problemləri ilə daha çox mürəkkəbləşirdi. Belə ki, B2B (Busines to busines), e – manufakturing, e – busines, SCM (tədarükün zəncirvari idarəsi) və s. kimi yeni terminlər ilə əlaqədar mənfi emosiyalar toplanırdı. Amma bu etapın belə ümidsiz nəticələrinə sərf olunan vaxt boş yerə olmamışdır. Hər şeydən əvvəl bu obyektiv və lazım olan inkişaf etapı olmuşdur və bunun müsbət sonluğu (yekunu) toplanmış təcrübə və məqsəd eləcə də üsul-ların dəqiqləşdirilməsinin lazım olması bir daha dərk edilmiş-dir. İndiki prosesin bütün iştirakçılarına bu yarışda fasilə etmək, ətrafa nəzər salmaq (bir daha arxaya baxmaq), analiz aparmaq və yaxın gələcək üçün öz müqəddaratını təyin etmək lazımdır. O, isə hər şeyə görə mühakimə edərək məsələnin daha dəqiq qoyuluşunu (yanılmamaq məqsədi ilə), gələcək irəliləyişin vektorunun daha dəqiq təyini üçün keçirilən yolu təftiş etməyi, irəliyə sıçrayış etməyə imkan verən arxaya geri çəkiməyi tələb edir. Bütün deyilənləri nəzərə almaqla bir daha ERP – sisteminə olan ümüdün özünü nə üçün doğrultmadı sualına cavab verək: aydındır ki, istehsalat üçün cavabdeh olan ERP – sistem modulunun son növbədə həyata keçirilməsi (əgər iş ümumiyyətlə bu həddə çatırsa) faktı tamamilə təsadüfi deyil. Bu hər şeydən əvvəl onunla əlaqələndirilməlidir ki, ofis sistemlərini digər texnologiyalarla, real vaxtla, fiziki proseslərlə və parametrlərlə inteqrallamaq lazımdır. Burada adi kompyuterlərinkompüterlərin və verilənlərin əl ilə daxil edilməsinin əvəzinə avtomatik informasiya mənbələri ilə iş görmək lazımdır: vericilərlə, kontrollerlərlə, SCADA – paketlərlə, informasiyanı real vaxtda qeyd etmək və işlətmək mümkündür. Əks təqdirdə qaytarılması mümkün olmayan itgilər baş verə bilər. Bundan əlavə informasiya Ethernet ofis şəbəkələri ilə qoşulmanı tələb edən Modbus, Profibus tipli xüsusi sənaye şinləri ilə ötürülür. Burada dövr edən informasiyanın məna kəsb edən qiymətinin də həmçinin sanki işə heç bir aidiyyatı da yoxdur. Elə bilki, burada dövr edən informasiyanın da mənaca qiymətinin işə heç bir aidiyyaatı yoxdur. Bu bir qayda olaraq maliyyə və ya əmtəə avadanlıqlarına görə yox təzyiqə, temperatura, fiziki ehtiyatların (buxarın, istiliyin, yanacağın, elektrik enerjisinin və s.) sərfinə görə verilənlərdir. ERP uğuru üçün mühasibatda canlı pulun, anbarda xammalın və komplektləşdirici, eləcə də hazır məhsulu nəzərə alınmasının, sayılmasının çox vacıb olduğuna inandırmaq daha asan sadə məsələdir. Bütün bunlarla yanaşı hazır məhsulun alınması prosesində istehsalatın bütün səviyyələrinin rəhbər işçilər məlumat verirlər ki, plan yerinə yetiriləcək. Planın yerinə yetirilməsi müddətinə az qalmış problemlərdən danışmağa başlayırlar və bu müddətin sonunda müəssisənin rəhbərinə məruzə edirlər ki, plan prinsipcə yerinə yetirilmədi. Belə ki, istehsalat fondları aşınıb, avtomatlaşdırma dayanıb, presləyici işə çıxmayıb və s.
Bütün bunların hamısı heç də istehsalat rəhbərlərinin yaxşı təşkilatçı, bacarıqlı menecment olmamaları üzündən baş vermir. İş ondadır ki, onların öz problemlərini həll etmələri üçün faktiki situasiyanı da nəzərə almaqla istehsalat proseslərinin operativ idarəsi mütləq lazımdır. Hansı ki, bunlar da indiki şəraitlərdə əhəmiyyətli və tez – tez dəyişiklərə meyllidir. Belə sistemsiz istehsalatın idarəsini çoxlu sayda cari problemlərin fonunda səsvermənin köməyi və şəxsi intuisiyaya ilə idarə etmək lazım gəlir.
Nəyi olar və nə lazımdır? İstehsalat prosesinin nəzarətini və idarəsini təmin etmək üçün heç olmasa iki məsələni həll etmək lazımdır: