"Samux rayonu" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

9 bayt əlavə edildi ,  2 il öncə
k
Main → Əsas using AWB
k (Main → Əsas using AWB)
 
Samuxun tarixi və adının mənşəyi haqqında müxtəlif fikirlər mövcudur. Daha geniş qəbul olunmuş fikirlərə görə "Samux" adının mənşəyi qədim [[alban]] [[toponim]]ləri ilə əlaqədar olub, "meşəlik", "ağaclıq" mənasını verir.
[[Gəncə şəhəri]]ndə bitişik olan [[Samux rayonu]] şimaldan [[Gürcüstan]]la həmsərhəddir. Vaxtilə bu rayonun ərazisi [[Qafqaz Albaniya]] dövlətinin tərkibində olmuşdur. "Samux" sözü qədim alban dilində "ov üçün meşəlik yer" kimi tərcümə edilə bilər. XVIII əsrdə Samux [[Gəncə xanlığı]]nın dörd vilayətindən biri olmuşdur. O vaxtlar Samux mahalı [[Qazanı dağları]]nın ətəyində [[Qanlı Qobu]] və [[Qabırrı]] vadiləri arasında [[Kür çayı]]nın sahilindəki ərazini tuturdu. O vaxta qədər isə [[Azərbaycan]]ın digər inzibati bölümlərinə tabe olmuş, bir müddət isə Səfərəliyev adını daşımışdır.
 
== Coğrafi mövqeyi ==
 
== Əhalisi ==
{{mainƏsas|Azərbaycan əhalisinin siyahıyaalınması (1999)|Azərbaycan əhalisinin siyahıyaalınması (2009)}}
[[2017]]-ci ilin əvvəlinə rayon əhalisinin sayı 57.3 min nəfər olmuşdur ki,ondan da 21.8 min və ya 38.0 faizini şəhər əhalisi, 35.5 min nəfəri və ya 62,0 faizini kənd əhalisi təşkil etmişdir. Əhalinin ümumi sayından 28.4 min nəfəri və ya 49,6 faizi kişilər,28.9 min nəfəri və ya 50,4 faizi qadınlardır. [[2014]]-cu ildə rayon əhalisi 437 nəfər və ya 1.8 faiz artmışdır.İl ərzində 696 nəfər doğulmuş, 395 nəfər ölüm qeydə alınmışdır.
 
 
== Maddi-mədəni irsi ==
Samuxun kurqanları çox məşhurdur. Diametri 10-2010–20 m, hündürlüyü 1-1,5 m olan Nəbiağalı kurqanları daha çox seçilir. Bu kurqanların yaranma tarixi tunc dövrünün sonuna və daş dövrünün başlanğıcına aid edilir.
 
Rayon subtropik iqlim şəraitinə malikdir. Burada havanın temperaturu yayda +30 C-dək, qışda 0 C-dən -10 C-dək dəyişir. [[Gəncəçay]], Qarıx, Qabırn çayları rayonun ərazisindən axır. Bu çayların ətrafı balıq və heyvan ovu üçün çox münasibdir. Sərkar kəndində Zəhrə bulağının suyu mədə-bağırsaq xəstəliklərin müalicəsində istifadə edilir. [[Nəbiağlı]] kəndindəki Xırmansuyu bulağının suyu kükürdlüdür.
*Azərbaycan Respublikasının inzibati–ərazi vahidləri. — Kənd rayonları, səhifə 870. // [[Azərbaycan Milli Ensiklopediyası]]. 25 cilddə. Məsul katib akademik [[Tofiq Nağıyev|T. M. Nağıyev]]. [http://web.archive.org/save/http://www.ebooks.az/download/hJTyWQZD.pdf "Azərbaycan" cildi]. Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi, 2007, 884 səhifə. ISBN 9789952441017
== İstinadlar ==
{{İstinad siyahısı}}
<references/>
 
{{Samux rayonunun yaşayış məntəqələri}}