"Əməliyyat sistemi" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

4 bayt çıxarıldı ,  1 il öncə
k
tənzimləmə
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb redaktə
k (tənzimləmə)
[[Şəkil:Unix history-simple.svg|right|thumb|Əməliyyat sistemlərinin yaranma/inkişaf yolu]]
[[Şəkil:Ubuntu_9.04_Jaunty_Jackalope.png|thumb|300px|[[Ubuntu]]]]
'''Əməliyyat sistemi''' ({{langDil-en|Operation System (OS)}}) – hesablama prosesini həyata keçirən texniki vasitələlərin idarə olunmasını təmin edən proqramlar toplusundan ibarətdir.
 
'''Ümumi təyinatlı əməliyyat sistemi''' - (ingiliscə '''GPOS (general purpose operating system''', rusca '''операционная система общего назначения''') – gerçək zamanlı əməliyyat sistemlərindən fərqli system. Belə əməliyyat sistemləri kompüterin resurslarının paylanması ilə məşğul olur və istifadəçilərə tətbiqi proqramlarla işləməyə imkan verən inkişaf etmiş qrafik interfeysə malikdir.
 
Kompüter işə salındıqda əməliyyat sistemi başqa proqramlara nəzərən ilkin olaraq əməli yaddaş qurğusuna yüklənir və o digər proqramların işləməsi üçün mühit yaradır. Əməliyyat sistemi eyni zamanda kompüterlərdə çoxməsələli (yaddaşın və həll vaxtının bölünməsi, qırılmaların təşkili və s.) iş rejiminin təşkilini təmin edir.
 
==Əməliyyat sistemlərinin ölçüləri==
*Əməliyyat sistemlərində yeni funksiyalar daxil edildikcə onların həcmi genişlənməyə başladı: 1963=cü ildə Massaçusets Texnologiya İnstitutunda tətbiq edilən Compatible Time Sharing System vaxtın bölünməsi əməliyyat sistemi 32 min yaddaş sözündən (hər biri 36 bit olmaqla) ibarət idi. 1964-cü ildə [[IBM]] firmasının istehsalı olan OS/360 artıq milyondan çox komandası olan koddan ibarət idi. 1975-ci ildə Massaçusets Texnologiya İnstitutunda [[Bell Laboratories]] ilə birlikdə hazırlanmış Multiks "monstr"ı 20 milyondan çox komandaya malik idi. Fərdi EHM-lər üçün yaradılan əməliyyat sistemləri isə, əksinə, yığcam idi: [[MS DOS]]-un ilkin versiyaları 50 min komandadan artıq deyildi. 80-cı illərin ortalarında UNIX 7.5 Bell Laboratories isə təqribən 100 min maşın komandasından ibarət idi. Vaxt keçdikcə, fərdi EHM-lər üçün nəzərdə tutulan [[UNIX]] olduqca yığcam olaraq qaldı, amma Windows-95, 98, 2000 seriyaları barədə bunu demək olmaz.
 
== Mənbə ==
 
[[Kateqoriya:Əməliyyat sistemləri| ]]
[[Kateqoriya:İnformatika ]]
21.029

edits