"Moren" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

6 bayt çıxarıldı ,  8 ay öncə
k
tənzimləmə
k (158.181.41.224 tərəfindən edilmiş redaktələr geri qaytarılaraq Sortilegus tərəfindən yaradılan sonuncu versiya bərpa olundu.)
Teq: Rollback
k (tənzimləmə)
 
'''Moren''' ({{langDil-fr|moraine}}) – buzlağın gətirdiyi və çökdürdüyü süxur qırıntısı. Morenlər aysberq vasitəsilə yayılan, əsasən qırıntı materialından ibarət dəniz və okean tipli terrigen çökmələrdir. Biogen material qarışığı adətən diatomeya zirehləri, süngər iynələri, foraminifer qabıqları və b. ibarət olur. Qranulometrik tərkibi lillərdən qaymalara qədər müxtəlifdir. Müxtəlif petroqrafik tərkibli zəif çeşidlənmiş kobud qırıntı materialları ilə səciyyələnir. Sahildən bir neçə yüz (hətta min) kilometrlərlə aralı, müxtəlif dərinliklərdə əmələ gəlir. Müasir aysberq moreni çökmələri Antarktidada, eləcə də Şimal yarımkürəsində geniş yayılmışdır.
 
Morenlər iki qrupa bölünür<ref>Məmmədov Q.Ş., Xəlilov M.Y. Ensiklopedik ekoloji lüğət. Bakı: 2008</ref>:
# Hərəkətdə olan morenlər
# Çökmüş morenlər
 
== Hərəkətdə olan morenlər ==
 
==== Üst morenlər ====
Üst morenlər dərənin yamaclarında buzlağın üstünə tökülən süxur qırıntılarıdır. Adətən üst morenlər buzlaq dilinin yanlarında toplanır və yan morenlər adlanır. Buzlaqlar bir-birinə qarışdıqda onların yan morenləri birləşib aşağıda, buzlaq dilinin ortasında orta morenlər əmələ gətirir.
 
==== Daxili morenlər ====
 
==== Dib morenlər ====
Buzlağın altında, buzlağın hərəkəti zamanı yataqda qoparılmış qırıntılardan dib morenlər əmələ gəlir.
 
== Çökmüş morenlər ==
 
== Basdırılmış qədim morenlər ==
Basdırılmış qədim morenlər müxtəlif süxurlarla (çöküntülərlə) örtülmüş morenlərdir. O cümlədən tillitlər basdırılmış qədim morenə aid edilir.<ref> Geomorfoloji terminlərin izahlı lüğəti. Bakı: Elm, 2012, s.26</ref>
 
== İstinadlar ==
19.906

edits