"Lombok" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

82 bayt çıxarıldı ,  1 il öncə
k
tənzimləmə
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb redaktə
k (tənzimləmə)
{{Ada
|Adı = Lombok adası
|Yerli adı = {{langDil-id|Lombok}}
|Təsvir = Rinjani volcano satellite Rotated.jpg
|Təsvirin izahı =
|Commonsda kateqoriya = Lombok adası
}}
'''Lombok''' ({{langDil-id|Lombok}}) — [[Malay arxipelaqı]]na daxil olan, [[Kiçik Zond adaları]]na aid adadır. Ada [[İndoneziya]]ya məxsusdur. Cənubdan [[Hind okeanı]], şimaldan isə [[Sakit okean]]a daxil olan [[Bali dənizi]] ilə əhatələnir. Lombok adasını<ref name="Spear">{{cite web|url=http://www.speartravels.net/ports/Lombok.htm|title=Lombok|publisher=ABTA|datepublished=|accessdate=4 февраля 2010|lang=en|deadlink=404}}</ref> qərbdən [[Bali]] adasından [[Lombok boğazı]], şərqdən isə [[Sumbava]]dan Alas boğazı ayırır.
 
== Coğrafiyası ==
Adanın<ref name="Lombok Timur">{{cite web|url=http://www.lomboktimurkab.go.id/page-14-bidang-agama.html|title=Bidang Agama|publisher=Pemerintah Kabupaten Lombok|datepublished=11 июня 2009 года|accessdate=4 февраля 2010|lang=id|description=Официальный сайт администрации округа Восточный Ломбок|archiveurl=http://www.webcitation.org/65cl5vWY6|archivedate=2012-02-21}}</ref>
<ref name="Mataram">{{cite web|url=http://www.mataramkota.go.id|title=Geografi Kota Mataram|publisher=Pemerintah Kotamadya Mataram|datepublished=|accessdate=4 февраля 2010|lang=id|description=Официальный сайт администрации города Матарам|archiveurl=http://www.webcitation.org/65cl7lSfy|archivedate=2012-02-21}}</ref>
sahəsi təxmini olaraq 5435 &nbsp;km² təşkil edir. Ada ümumilikdə oval formaya malikdir. Onun şimaldan cənuba eni 80 &nbsp;km, şərqdən qərbə uzunluğu isə 70 &nbsp;km-dən bir qədər azdır. Ən hündür nöqtəsi 3726 metr yüksəkliyə malik olan [[Rincani vulkanı]]dır
Şimal-qərb və şimal-şərq sahillərinə yaxın kiçik adalar vardır.
 
== Təbiəti ==
Lombokun relyefində kəskin yüksəliş müşahidə edilir. Şimal-şərqdə adanın ən hündür nöqtəsi olan Rincani vulkanıdır. Bu dağ hündürlüyünə İndoneziyanın ən hündür üçüncü zirvəsidir. Cənub hissəsi isə yayla düzənliklərdən ibarətdir.
 
Ada faydalı qazıntıları ilə zəngindir. Əsaən burada zəngin əlvan metal yataqları vardır. Üstəlik burada [[Qurğuşun|qurğuşun]], [[Qalay|qalay]], [[Dəmir|dəmir]], [[Manqan|manqan]], [[Sink|sink]], [[Gümüş|gümüş]] və [[Qızıl|qızıl]] çıxarılır.
 
Ada ekvatorial-mussondur. Bu demək olar ki, [[Malay arxipelaqı]] adalarına xas iqlimdir. Dağlara doğru daxldıqca isə iqlim şəraiti kəskin dəyişir. [[Yağışlar mövsümü]] oktyabrdan aprelə qədər davam edir. Yağıntının ən yüksək olduğu dövr isə dekabr-fevral ayları müşahidə edilir. Orta illik yağıntının miqdarı 1600 &nbsp;mm təşkil edir. Orta illik temperatur isə 26° S olur.
 
Adanın qərbində [[Lombok boğazı]]nda [[Uolles xətti]] keçir. Bu xətt rəsmi olaraq [[Asiya]] və [[Avstraliya]] qitələrinin sərhəddidir. Bu keçidlik özünü flora və faunada göstərir.
 
Rincani vulkanın kraterində Seraqa Anak gölü yerləşir. [[1997]]-ci ildə ərazidə park yaradılmışdır. Adanın yeganə endemik quş növü [[2013]]-ci ildə aşkarlanan ''[[Otus jolandae]]'' quşudur.
Ada ərazisində ilk mərkəzləşdirilmiş dövlətin yaradılması ilk məlumat [[IX əsr]] aiddir. Bir qayda olaraq daha güçlü iqtisadiyata və ikişafa malik olan kyazlıqlar digər zəyifələri öz təsir dairəsinə salırdılar. Artıq [[XI əsr]]dən ada taməmən təsir dairəsində idi.
 
Adanın balilərdən tam azad olması Selaparanq dövlətinin sayəsində baş verir ([[XII əsr|XII]]-[[XVIII əsr|XVIII]]). Bu dövlət öz təsirini nəyinki, bütün lombok adasına hətta Sumbava adasının yarısına qədər yaya bilmişdi. [[1357]]-ci ildə Selaparanq güçlü yava dövləti olan [[Macapaxit]]lərin hücumuna məruz qalır. Qısa müddətədə olsa ada vassal asıllığında olur.
 
[[1667]]-[[1668]]-cı illərdə lomboklularla holland işğalçıları arasında toqquşmalar baş verir. Hollandlar adanı tuta bilməsələrdə Sumbava adasını Selaparanq qoşunları əlində saxlaya bilmirlər. Zəyifləşmiş Selaparanqın vəziyyətindən istifadə edən bali knyazlığı Karanqasem [[1672]]-ci ildə adaya çoxlu,sayda yürüşlər təşkil efirlər. Bunun nəticəsində Lombokun müstəqilliyinə [[1740]]-ci ildə tamamən son qoyulur.
<ref name="NTB">{{cite web|url=http://ntb.go.id/ntb.go.id/demografi.php|title=NTB Bersaing|author=|publisher=Pemerintah Propinsi NTB|datepublished=|accessdate=4 февраля 2010|lang=id|description=Qərbi Kiçik Zond adalarının rəsmi saytı|deadlink=unknown-host|archiveurl=http://web.archive.org/20070724051205/ntb.go.id/ntb.go.id/demografi.php|archivedate=2007-07-24}}</ref>
<ref name="Lombok Barat">{{cite web|url=http://www.lombokbaratkab.go.id/index/index.php|title=Panitia Pengadaan Barang Dan Jasa|publisher=Pemerintah Kabupaten Lombok Barat|datepublished=11 июня 2009 года|accessdate=25 января 2010|lang=id|description=Официальный сайт администрации округа Западный Ломбок|deadlink=404|archiveurl=http://web.archive.org/20080408121951/www.lombokbaratkab.go.id/index/index.php|archivedate=2008-04-08}}</ref>
({{langDil-id|Nusa Tenggara Barat}}) vilayətinə daxildir. Əsas inzibati mərkərzi Mataram şəhəridir. Adanın ərazisi dörd dairəyə bölünür.
 
== Əhalisi ==
 
=== İnanc ===
Əhalinin 90 % qədəri [[İslam]] dinindədir. Əsasən sasaklar və yavalılar müsəlmandırlar. Balilər isə induaizmə etiqad edirlər. Ərazidə yaşıyan çinlilər [[Xristian]] dininin [[Protestant|protestant]] və [[Katolisizm|katolik]] qollarındadırlar.
 
İslam dininə etiqad edənlər arasında özlərini «''islam vetu telu''» adlandıran məhzəb nümayəndələri vardır ki, onlar dinin əsas sütunu sayılan namazlarını gün ərzində 5 vaxt deyil 3 dəfə qılırlar.
 
[[1990]] və [[2000]] illərdə dini-etnik zəmində münaqişə baş vermişdir. Bu münaqişə nəticəsində balilər adanı tərk etmək məcburiyyətində qalırlar. Sonradan əldə olunan razılaşmadan sonra adada sakitlik yaranmış və adanı tərk etmik balilər geri qayıdırlar.
 
Adada 1000-ə qədər məçid vardır. Bir qismi isə inşa ərəfəsindədir.
 
== İqtisadiyyat ==
Adanın [[1990]]-cı illərdən əsas gəlir mənbəyi turizmdir. Xarici turistlər əsasən adanın təbiəti və tarixi abidələri müşahidə edirlər<ref>[http://records.mastersbox.com/plyazhnyj-yug-lomboka-den-26-yj Lombokun cənub çimərlikləri]</ref>. Ada dayvinq həvaskarlarını özünə cəlb edir.
 
Adada turizmin inkişafını əsas səbəblərindən biri onun [[İndoneziya]]nın ən iri turizm mərkəzi olan [[Bali]] adasına yaxınlığıdır. Bali adasına gələn turistlər oradan Lombok adasına gəlirlər.
 
Adada əhalinin bir hissəsi kənd təsərrüffatı məhsullarının istehsalı ilə məşğul olur. Aqrar sənaye əsasən sahil zolağı və düzənlik ərazilərində müşahidə edilir. Burada [[Düyü|düyü]], [[Qarğıdalı|qarğıdalı]], tərəvəz və [[Kofe|kofe]] ([[XIX əsr]]dən) yetişdirilir. Üstəlik adada davar, at və toyuq kimi canlılar saxlanılır.
 
Sahil zolağındanda [[Balıqçılıq]] inkişaf etmişdir. Muncuq hasilatı munnçuq yetişdirmə fabrikləri hesabına təmin edilir. Daxili hissələrdə yetişdirilən bal bütün İndoneziyada məhşurdur.
 
Adada tekstil sahəsi yüksək inşkişafa malikdir.
== Nəqliyyat ==
Adada yeganə aeroport [[2011]]-ci ildə köhnə aeroportun yerində inşa edilən Lombok Beynəlxalq hava limanıdır<ref>{{cite web|url=http://www.lombok-airport.co.id/lia|title=Selaparang International Airport|publisher=SIA|datepublished=|accessdate=4 февраля 2010|lang=id|deadlink=unknown-host|archiveurl=http://web.archive.org/20071011030036/www.lombok-airport.co.id/lia|archivedate=2007-10-11}}</ref>.
Əsas limanları adanın qərbində yerləşən Lembar və şşərqində yerləşən Labuan-Lombok şəhərləridir.
 
Adada son zamanlar sürətli hərəkəti təmin etmək məqsədi ilə asvalt yollar çəkilir. Adanın infastrukturu yenilənir
 
== İstinadlar ==
{{İstinad siyahısı}}
<references/>
 
== Mənbə ==
* [http://www.mataramkota.go.id|Mataram şəhərinin rəsmi saytı]
* [http://www.sasak.org Sasak icmasının rəsmi saytı]
 
[[Kateqoriya:İndoneziya adaları]]
19.906

edits