"Məhinbanu Sultan" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

37 bayt çıxarıldı ,  1 il öncə
k
parametr düzəlişləri using AWB
Teq: 2017 viki-mətn redaktoru
k (parametr düzəlişləri using AWB)
{{vikiləşdirmək}}
{{Dövlət xadimi
|Şəkilşəkil =
| azərbaycanadı dilində adı = Məhinbanu sultan
| adınorijinal adı orijinalı = ''Məhinbanu Sultan Şah İsmayıl qızı Səfəvi''
| titul = [[Səfəvi]] Sultanı
| bayraq = Safavid Flag.svg
| dövr son_2 = [[1562]]
| sələfi_2 = [[Şahbəyi Taclı Bəyim|Taclı bəyim]]
| xələfi_2 = [[Pərixan xanım| Pərixan Sultan]]
| imzası =
| sülalə = [[Səfəvilər]]
| doğum tarixi = {{doğum tarixi|1519|}}
| doğum yeri = [[Təbriz]]
| ölümvəfat tarixi = [[1562]] [[20]] [[yanvar]] (43 yaşında)
| ölümvəfat yeri = [[Qəzvin]]
| dəfn yeri =
| atası = Şah [[I İsmayıl]]
| anası = [[Şahbəyi Taclı Bəyim|Şah Sultan]]
| həyat yoldaşı =
| uşaqlarıuşağı =
| dini = [[İslam]]
| təhsili =
 
==Həyatı==
Məhinbanu sultan Şah [[I İsmayıl]] ilə [[Şahbəyi Taclı bəyim|Taclı bəyim sultan]]ın qızı idi.1516-cı ildə Təbrizdə doğulmuş, sərt saray təlim, tərbiyəsi almışdı.Ömrünün ilk çağları dövlət dərin mənəvi böhran keçirirdi. Mərhum atası Şah [[I İsmayıl]] qəfil ölümü vəziyyəti daha da gərginləşdirmişdi. Anası [[Şahbəyi Taclı bəyim|Taclı bəyim]]in sayəsində ögey qardaşı [[I Təhmasib]] taxta keçmiş, feodalların dövlətə laqeydliyi artmışdı. Lakin anasının güclü idarəsi sayəsində dövlət yenidən əvvəlki günlərinə geri dönmüşdü.[[Məhinbanu Sultan]] gözəl bir xanım olsa da, ailə həyatı qurmamış, talibləri qəbul etməmiş, ömrünü dövlət işlərinə sərf etmişdir.
 
==Fəaliyyəti==
Ögey bacı olmasına baxmayaraq, [[Məhinbanu Sultan ]] qardaşının yanında söz və məşvərət sahibi olaraq 'Naibə' vəzifəsinə qədər yüksəlmişdi (1540).Güclü iradəsi ilə tədbirli bir xanım olan Məhinbanu Sultan, əsasən, saray çəkişmələrində tərəf tutmur, qardaşının səltənətin yaxşı olması üçün əlindən gələni edirdi.Müxtəlif müharibələrdə ona fikir və tövsiyələrini bildirdi.Hətta onun nüfuzu o qədər yüksəlmişdi ki, 1550 - ci illərdə gedən Səfəvi-Osmanlı müharibələrində Qanuni Süleymanın zövcəsi Xürrəm Sultan və qızı Mehrimah Sultan Məhinbanu Sultana hədiyyələr göndərərk məktublarında qardaşı I Təhmasibin bu savaşı dayandırmasını istəmişdilər.Çünki Səfəvilər döyüşlərdə üstünlük təşkil edir, Osmanlıların qorxuya düşməsinə səbəb olmuşdular.
{{Sitat|Məhinbanu Sultanın Xürrəm Sultana və Mehrmah Sultana cavab məktubu: 1554 - cü il
 
 
==Saray çəkişmələri==
Məhinbanu Sultanın anası [[Şahbəyi Taclı Bəyim|Taclı Bəyim Sultan]] ilə artıq "validə" olan [[I Təhmasib]]in anası Gülzar Sultan yol getmirdi.Behruzə Sultan onu özünə "kölgə" sayır bir bəhanə ilə sarayü-hümayündən uzaqlaşdırmaq istəyirdi.Fürsət şahın hakimiyyətinin 16-cı ilində düşdü. [[Məhinbanu Sultan]]ınSultanın şaha israrına baxmayaraq, guya dövlət içində dövlət quran [[Şahbəyi Taclı Bəyim|Taclı Bəyim Sultan]] Şiraza sürgün olundu və yolda vəfat edib, Şirazda dəfn edildi.Bu hadisə [[Məhinbanu Sultan]]aSultana çox təsir etdi.Bəhruzə Sultanın növbəti hədəfi o olsa da, lakin nail oluna bilinmədi.Sonrakı dövrlərdə [[Məhinbanu Sultan]] üzünü doğma qardaşlarına çevirdi.Onların tərəfində yer aldı.Ögey bacısı Xanış Sultan ilə bu dövrdən sonra mübahisələr daha da kəskinləşdi.Xanış Sultan [[Məhinbanu Sultan]]ınSultanın nüfuzunu qırmaq, onun yerinə keçmək istəyirdi.
 
==Varislik==
[[Məhinbanu Sultan]] öz qızı kimi istədiyi Şah Təhmasibin ikinci qızı olan [[Pərixan Sultan|II Pərixan Sultan]]ın tərbiyəsi ilə də özü şəxsən məşqul olurdu, onda olan qeyri-adi duruşunu görüb gələcəkdə yerinə varis olaraq hazırlayırdı.[[Pərixan Sultan|II Pərixan Sultan]] da bu bibisini çox sevir, zaman-zaman özünü ona bənzədirdi.1562-ci ilin qışında anidən vəziyyəti pisləşən Məhinbanu Sultan yatağa düşür və bir neçə gündən sonra Qəzvində vəfat edir, ailə qəbirstanlığına dəfn olunur.Onu ikinci anası kimi sevən [[Pərixan Sultan|II Pərixan Sultan]] ölümündən sonra ona 1 ay yas saxlayır.Hələ 15 yaşı olmasına baxmayaraq, [[Pərixan Sultan|II Pərixan Sultan]] [[Məhinbanu Sultan]] sayəsində atası [[I Təhmasib]]in yanında xüsusi yer qazanmışdı.Buna görə də atası Məhinbanu Sultanın ölümündən sonra onu 'Naibəyi-Nəvvabi-Səfəviyyə' elan etdi.Xanış Sultan istəyinə yenə çata bilmədi, 2 il sonra da özü Həmədanda vəfat etdi.Pərixan Sultanın isə bu yaşda bu rütbəyə çıxması onu saray və dövlətdə nüfuz verdi.Məşhur kəslər onun yanında qərar buldu.
[[Kateqoriya:Səfəvi şahzadələri‎]]
*"Ali - Səfəviyyə" əlyazmaları
 
{{Vikidata/nəsil}}
 
[[Kateqoriya:Səfəvi şahzadələri‎]]
22.664

edits