"İştvan Seçeni" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

10 bayt çıxarıldı ,  2 il öncə
k
parametr düzəlişləri using AWB
k (parametr düzəlişləri using AWB)
{{Dövlət xadimi
| azərbaycanadı dilində adı = İştvan Seçeni
| adınorijinal adı orijinalı = {{dil-hu|István Széchenyi}}
| portretşəkil =
| portretinşəklin ölçüsü =
| izah şəklin izahı =
| titul = '''İctimai İşlər və Nəqliyyat naziri'''
| bayraq =
| doğum tarixi =
| doğum yeri =
| ölümvəfat tarixi =
| ölümvəfat yeri =
| sülalə =
| atası =
| anası =
| həyat yoldaşı =
| uşaqlarıuşağı =
| imzası =
}}
 
İştvan Seçeni 1771-ci ildə Vyanada macar əsilzadə olan qraf Ferens Seçeni ilə Yuliyana Festetiç de Tolnanın ailəsində anadan olmuşdur. Seçeni ailəsi [[Macarıstan]]ın ən qədim və soylu ailələrindən biri idi. Seçeninin atası [[Macarıstan Milli Muzeyi]]<nowiki/>nin qurucularından idi <ref>{{cite web|title=Széchenyi, István, Count|url=http://www.omikk.bme.hu/archivum/angol/htm/szechenyi_i.htm|website=omikk.bme.hu|accessdate=28 March 2016}}</ref>.
 
 
 
Seçeni öz uşaqlığını Vyanada və Nadçenkdə keçirtmişdi. Evdə həm alman həm macar dillərində danışıldığından o alman dilini öyrənmişdi. Xüsusi təhsil aldıqdan sonra [[Avstriya]] ordusuna qoşulmuş və [[Napoleon müharibələri|Napaleon müharibələri]]<nowiki/>nin iştirakçısı olmuşdu. Orduya qoşulduğu zaman onun 17 yaşı varidi. 16 il imperiya ordusunda zabit olan Seçeni bir çox döyüşlərdə iştirak etdi və medallar aldı. 1826-cı ildə isə ordudan ayrıldı.
 
[[Şəkil:Szechenyi felajanlasa litografia.jpg|left|thumb|298x298px|'''Seçeni'''nin [[Macarıstan Elmlər Akademiyası]]<nowiki/>nın yaradılması ilə bağlı çıxışı]]
Bundan başqa Seçeni  [[Dunay|Dunay çayı]] üzərində gəmi və qayıqların rahat hərəkət edə bilməsi üçün çay yataqlarının tənzimlənməsi layihəsini irəli sürdü. O, 1830-ci ildə mövcud vəziyyəti görmək üçün Dunay çayı üzərindən paroxodla [[İstanbul|İstanbula]]a qədər səyahət etmişdir. Bunun ardından çay yataqlarının tənzimlənməsi layihəsi fəaliyyətə başlamış və on il ərzində çay yataqlarının gəmiçiliyə uyğun hala gətirilməsi ilə nəticələnmişdir. Dunayın fəaliyyətinin bir hissəsi kimi də Budapeştdə ilk daimi körpü sayılan Zəncirli Körpü və onun davamı olaraq da Budun təpəsi altındakı tunel də məhz Seçeni tərəfindən inşa etdirilmişdir.
 
İqtisadi sahədə də geniş miqyaslı islahatlar həyata keçirən Seçeni Ticarət Bankının yaradılması təşəbbüsünü irəli sürmüş və məqsədinə nail olmuşdu. Bu fəaliyyətiin ilkin mərhələsini olaraq məşhur kitabı “''Hitel''”-i (Kredit, 1830) nəşr etdirmişdir. Bir sonra yayımlanan "''Vilag''" (Dünya) kitabında isə layihən barədə ətraflı məlumat vermişdir.
* ''Ein Blick'' (Bir baxış)
* Siyasi və iqtisadi məsələlərə dair yazdığı və alman dilinə tərcümə edilən bir sıra məqalələr
* 1884-1896-cı illərdə, Macarıstan Elmlər Akademiyası tərəfindən Seçeninin yazıları 9 cilddə nəşr etdirilmişdir.
 
== Vəfatı ==
35.575

edits