"Pestisid" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

1.389 bayt əlavə edildi ,  1 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
'''Pestisid''' {{lang-lat|"pestis" - yoluxucu xəstəlik, "sido" - öldürürəm, məhv edirəm}} – bitki zərərverici və xəstəliklərinə, alağa, [[Taxıl|taxıla]] və taxıl məhsullarına, oduncağa, [[Pambıq (bitki)|pambıq]] məmulatları, [[yun]], [[dəri]], həmçinin [[insan]] və [[Heyvanlar|heyvanlarda]] təhlükəli xəstəlik yayanlara qarşı mübarizədə istifadə edilən kimyəvi maddədir<ref>[http://www.pesticidy.ru/dictionary/pesticide ПЕСТИЦИДЫ]</ref><ref>[https://www.derev-grad.ru/himicheskaya-zaschita-rastenii/pesticidy.html ПЕСТИЦИДЫ]</ref>.
 
Pestisidlər və ya kimyəvi zəhərli maddələr, kənd təsərrüfatında becərilən mədəni bitkiləri və məhsulları ziyanvericilərdən qorumaq, eləcə də bitkilərin məsuldarlığını artırmaq üçün istifadə olunur.
# qeyri-üzvi birləşmələr;
# üzvi birləşmələr.
Pestisidlərin ilk tətbiq dövründə yalnız qeyri-üzvi maddələrdən istifadə olunurdu: qurğuşun 2-xlorid (PbCl<sub>2</sub>), arsen3-oksid (As<sub>2</sub>O<sub>3</sub>), mis duzları, florid turşusunun duzları, kükürd, sulfat turşusunun törəmələri və s<ref>[https://chem21.info/info/967810/ Неорганические пестициды.Справочник химика 21. ХИМИЯ И ХИМИЧЕСКАЯ ТЕХНОЛОГИЯ]</ref>.
Bütün qeyri-üzvi pestisidlər bir sıra xüsusiyyətlərinə görə effektli deyillər:
* yüksək dozada təsir edirlər;
* seçici olmadığına görə bütün canlılar üçün təhlükəlidir;
* təbiətdə uzun müddət davamlı halda qalaraq istifadə olunan su hövzələrini çirkləndirməklə ekoloji mühiti korlayırlar. Odur ki, XX əsrin 40-50-ci illərində qeyri-üzvi pestisidlər üzvi pestisidlər vasitəsi ilə əvəz olunmağa başladı.
Pestisidlər istifadə məqsədinə görə aşağıdakı əsas qruplara bölünür<ref>[https://agromage.com/stat_id.php?id=985 Классификация химических средств защиты растений (пестицидов)]</ref><ref>[https://www.regfile.ru/okved2/razdel-c/20/20.2/20.20.html Производство пестицидов и прочих агрохимических продуктов]</ref><ref>Məmmədov Q.Ş., Xəlilov M.Y. Ensiklopedik ekoloji lüğət Bakı 2008</ref>:
* İnsektisidlər - həşəratları məhv edənlər;
* kütləvi təsir edənlər - belə kimyəvi maddələr bütün bitkiləri məhv edir;
* sellektiv (seçici herbisidlər) - bu maddələr bir növ bitkiləri məhv edir və digər növlər üçün təsirli deyillər.
 
 
 
Pestisidlərlə işləyərkən fərdi mühafizə vasitələrindən (xüsusi geyim və ayaqqabılar, respirator, əleyhqaz, qoruyucu gözlüklər və s.- dən) istifadə edilməlidir. Pestisidlərdən düzgün istifadə etmədikdə o, insana, həmçinin arıya və bitkilərin tozlanmasına kömək edən başqa [[Cücülər|cücülərə]], [[Balıqlar|balıqlara]], [[Quşlar|quşlara]], vəhşi heyvanlara, həmçinin bütün təbiətə mənfi təsir göstərir.
 
 
== Pestisidlərlə şərti yüklənmə dozası ==
Hər hansı bir rayonda 1 ha şum sahəsinə və ya çoxillik əkinlərə, yaxud rayonun ümumi torpaq sahəsinin 1 ha-na hər il verilən pestisidlərin ümumi kütləsi.
 
 
== Həmçinin bax ==
 
== İstinad ==
{{İstinad siyahısı}}
 
== Ədəbiyyat ==
* {{Kitab3 |müəllif= E. Mövsümov, L. Quliyeva |başlıq=Ətraf mühitin kimyası. Ali məktəblər üçün dərslik (II nəşr) |yer=Bakı |nəşriyyat=“MBM” |il= 2010 |səhifə=184 |isbn=978-9952-29-036-3 }}
* {{Kitab3 |müəllif= Abbasov V.M., Əliyeva R.Ə., Səlimova N.Ə. və digərləri |başlıq=Ekoloji kimyaya giriş |yer=Bakı |nəşriyyat=“Maarif” |il= 2002 |səhifə=128 }}
* {{Kitab3 |müəllif= Воронцов А.И., Мозолевская Е.Г., Соколова Э.С. |başlıq=Технология защиты леса |yer=М. |il= 1991 }}
 
[[Kateqoriya:Coğrafiya]]
[[Kateqoriya:Kimya]]
115

edits