"Səməd Vurğun" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

461 bayt əlavə edildi ,  6 ay öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb redaktə Vizual redaktor
|Təxəllüsü = Vurğun
|Doğum tarixi = 21.3.1906
|Doğum yeri = [[Yuxarı Salahlı]], [[Qazax qəzası]], [[Rusiya İmperiyası]]
|Vəfatı = 27.5.1956
|Vəfat yeri = [[Bakı]], [[Azərbaycan SSR]], [[SSRİ]]
}}
 
'''Səməd Vurğun''' (''doğum adı'': Səməd Yusif oğlu Vəkilov; {{DVTY}}) — [[Azərbaycan]] şairi, Azərbaycanın ilk xalq şairi (1956), Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi ([[1943]]), 2 dəfə [[Stalin mükafatı]] laureatı ([[1941]], [[1942]]) və 2 dəfə [[Lenin Ordeni]] kavaleri, [[Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı]]nın sədri ([[1941]]-[[1948]]), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı, Azərbaycanın Xarici Ölkələrlə Mədəni əlaqə Cəmiyyətinin sədri, [[AMEA|Azərbaycan SSR EA]]-nın manqoluakademiki ([[1945]]) və vitse-prezidenti ([[1954]]-[[1956]]). Azərbaycan Elmlər Akademiyasının təsisçilərindən, yaradıcılarından biridir. 1954-cü ildə Sovet yazıçılarının ikinci ümumittifaq qurultayında "Sovet poeziyası haqqında" məruzə Səməd Vurğuna tapşırılmışdı. [["Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni (SSRİ)|"Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni]], [[Şərəf Nişanı ordeni]], [["1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı]] ilə təltif edilmişdir.
 
[[Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti]]nin [[7 may]] [[2019-cu il]] tarixli, 211 nömrəli Qərarı ilə Səməd Vurğun [[Azərbaycan Respublikasında əsərləri dövlət varidatı elan edilən müəlliflərin siyahısı]]na daxil edilmişdir<ref name="ARNK-2019-211">{{cite web|url=https://cabmin.gov.az/az/document/3685/ | title="“Əsərlərin dövlət varidatı elan edilməsi Qaydaları”nın və “Əsərləri dövlət varidatı elan edilən müəlliflərin və dövlət varidatı elan edilən filmlərin Siyahısı”nın təsdiq edilməsi haqqında" [[Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti]]nin [[7 may]] [[2019-cu il]] tarixli, 211 nömrəli Qərarı |date=2019-05-11 |publisher=cabmin.gov.az |accessdate=2019-05-13 |language=az}}</ref>bəstələnib.
 
çəkilib.
 
.
 
<br />
== Həyatı==
Səməd Yusif oğlu Vəkilov [[21 mart]] [[1906]]-cı ildə [[Qazax qəzası]]nın [[Yuxarı Salahlı]] kəndində bəy nəslinə mənsub ailədə anadan olmuşdur. Kosalı ağaları, sonradan isə [[Vəkilovlar]] adlanan nəslin azı 400 illik tarixi məlumdur. Şairin anası da həmin nəsildəndir. Atası Yusif ağa kənddə, ömrünün son illərini isə Qazax şəhərində yaşamışdır. Gözəl saz ifaçısı olması məlumdur. Şair uşaqlıq illərini doğma kəndində keçirmiş, ibtidai təhsilini kənddəki rus-tatar məktəbində almışdır.
 
Onun 6 yaşı olarkən anası Məhbub xanım 28 yaşında vəfat edir. Səməd atası Yusif ağanın və ana nənəsi Aişə xanımın himayəsində böyüyür. Şairin ana babası Mehdixan ağa Köhənsal təxəllüsü ilə tanınan el şairi idi. Şairin ana nənəsi Aişə xanım görkəmli Azərbaycan şairi və dövlət xadimi [[Molla Pənah Vaqif]]in nəslindən idi.
Səməd Vurğun seminariyanı bitirdikdən sonra ([[1924]]) [[Qazax]], [[Quba]] və [[Gəncə]]də Azərbaycan dili və ədəbiyyatını tədris etməyə başlayır. [[1920]]-[[1930]] illərdə şairin səsi ciddi surətdə ədəbi mühitin və geniş oxucu kütlələrinin nəzərini cəlb edir. [[1930]]-cu illərdə o, [[Aleksandr Puşkin]]in "Yevgeni Onegin", [[Maksim Qorki]]nin "Qız və ölüm", [[Şota Rustaveli]]nin "Pələng dərisi geymiş pəhləvan", [[Nizami Gəncəvi]]nin "[[Leyli və Məcnun]]" əsərlərini Azərbaycan dilinə tərcümə edir.
 
Səməd Vəkilov gəncliyində hər şeylə maraqlanan, həssas, bununla yanaşı çox qətiyyətli, möhkəm iradəli, hazırcavab olmuşdur. Təhsilə başladığı ilk günlərdən ondakı fitri istedad özünü göstərmişdir. Bu illərdə o, [[Molla Pənah Vaqif|Vaqif]], [[Molla Vəli Vidadi|Vidadi]], [[Zakir]] və [[Sabir]] yaradıcılığı ilə yanaşı, [[Puşkin]] və [[Mixail Lermontov|Lermontov]]un, türk şairlərindən [[Tofiq Fikrət]], [[Namiq Kamal]], [[Mehmed Emin]]in əsərləri ilə də tanış olur. Məlahətli səsi olduğundan gözəl oxuyur, məharətlə saz və skripka çalır, şeir deyir, həvəskar tamaşalarda çıxış edirdi.
 
[[1922]]-ci ildə şairin atası Yusif ağa, bir il sonra isə nənəsi Aişə xanım vəfat edir. Bundan sonra Səmədə və qardaşı Mehdixana onların bibisi qızı pedaqoq Xanqızı (Bıjı, yəni, bacı) Vəkilova qayğı göstərir.