"Delta çöküntüləri" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

274 bayt əlavə edildi ,  10 ay öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
 
{{Elmi nəzəriyyə|Adı=Delta çöküntüləri|Şəkil=|Şəkil miqyası=|Şəkil məlumat=|Şəkil2=|Şəkil miqyası2=|Şəkil məlumat2=|Müəllifi=|Düsturu=|Elm=Geologiya|Yaranmış elm=|Şüarı=}}
'''Delta çöküntüləri -''' çaymənsəbi[[Çay (coğrafiya)|çay]] [[Mənsəb|mənsəbi]] sahələrində toplanan müxtəlif mexaniki tərkibli süxurlar. Qazıntı deltalarda tez-tez kömür laylarına rast gəlirir. [[Dəniz|Dənizlərə]] tökülən böyük düzənlik çaylarının [[Delta (çay)|deltalarında]] aşağıdakı [[Çöküntülər (geologiya)|çöküntü]] tipləri ayrılır: 1. Deltanın yerüstü hissəsinin çöküntüləri; çay qolları [[Meandr|meandrlarının]] çəplaylı qumlardan, [[bataqlıq]] sahələrdə isə alevritli - gilli çöküntülərdən ibarətdir. İkincilər, adətən, üzvi [[bitki]] materialları ilə zəngin olur. 2. Mənsəbyanı barların, sahilyanı bəndlərin, qabarma-çəkilmə dayazlıqlarının, habelə kiçik axarların (çay qollarının) qumlu-alevritli çöküntülərindən ibarət olan keçid delta çöküntüləri. Buraya həmçinin [[liman]], [[laqun]] və [[Relikt göl|relikt göllərin]] narınqumlu və alevritli-gilli çöküntüləri də aiddir. Deltanın bu hissəsi üçün çəp və çəpdalğalı təbəqəliyin müxtəlif tipləri və üfüqi təbəqəlilik səciyyəvidir. 3. Deltanın sualtı - dəniz hissəsi çöküntüləri. Bu hissədə qumlu-alevritli, alevritli-gilli, həmçinin daha iridənəvər çöküntülər yayılmışdır. Sonuncular üçün meyil və istiqaməti dəyişkən olan çoxmərtəbəli çəp (və çəpdalğalı) təbəqəlilik səciyyəvidir. Çay mənsəbindən uzaqlaşdıqca material narınlaşır, bircinsli olur və təbəqəlilik çətin müşahidə edilir. Deltanın bu hissəsində heyvan qalıqları bitki qalıqlarına nisbətən üstünlik təşkil edir. Sinonim: Allüvial-dəniz çöküntüləri.
 
== Həmçinin bax ==
 
* [[Çay (coğrafiya)|Çay]]
* [[Delta (çay)|Delta]]
* [[Çöküntülər (geologiya)|Çöküntülər]]
 
== Mənbə ==
[[Kateqoriya:Geologiya terminləri]]
[[Kateqoriya:Elm]]
[[Kateqoriya:Geologiya]]