"Sahibkar" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

11 bayt əlavə edildi ,  2 il öncə
XVIəsrin ortalarından etibarən [[səhm]] [[kapital]]ı əsasında səhmdar cəmiyyətləri təşkil edilməyə başladı. İlk [[səhmdar]] [[şirkət]]i beynəlxalq [[ticarət]]sferasında yaradılmışdı. 1554-cü ildə [[Rusiya]]da ticarət etmək üçün İngiltərə ticarət şirkətinin əsası qoyuldıu. 1600-cü ildə İngiltərənin OST- İndiya, 1602-ci ildə [[Hollandiya]]nın OST-İndiya şirkətləri təsis edildi. [[Kapitalizm]]in inkişafının sonrakı dövründə təsərrüfatçılığın səhmdar forması iqtisadiyyatın digər sahələrində də geniş yayılmağa başladı. XVII əsrin sonralarından etibarən iqtisadiyyatda ilk dəfə [[səhmdar]] bankları yaradılmağa başladı. 1694-cü ildə [[İngiltərə]]də və 1695-ci ildə isə [[Şotlandiya]]da ilk [[səhmdar]] [[bank]]ının əsası qoyuldu.; XVII əsrin sonu və XVIII əsrin əvvəllərində əksər ölkələrdə bank fəaliyyətinin təşkili ilə bağlı səhmdar cəmiyyətlər geniş spektrdə inkişaf etməyə başladı. Belə bir dövrdə əvvəllər mövcud olmuş ailə firmaları, iri [[mülkiyyət]]çilər yüzlərlə xırda əmanətçilərə - səhm sahiblərinə parçalanır. Bu proseslərin inkişafı xırda və iri biznes arasında ziddiyyətlərin dərinləşməsinə gətirib çıxarır. Bu şəraitdə xırda firmaların fəaliyyəti çətinləşir, orta və iri finnalarm inkişafı geniş vüsət alır. Maksimum mənfəət əldə etmək imkanları daha çox reallaşır. Bu zaman yeni peşə və ixtisaslara - [[menecer]]-[[rəhbər]]lərə və [[istehsal]]ın [[təşkilat]]çılarına ehtiyac yaranır. Əvvəllər [[sahibkar]]lıq funksiyası bir nəfərin əlində mərkəzləşmiş,sonralar isə xüsusi istiqamətlərə ayrılmışdır. [[İstehsal]]- iqtisadi prosesləri həyata keçirmək üçün [[maliyyə]]çi, [[iqtisadçı]], mühasib, [[hüquqşünas]], konstruktor, tcxnoloqlardan istifadə olunur. Bundan əlavə, [[istehsal]]ın təşkili və ona rəhbərliyin mərkəzləşdirilməsi məqsədi ilə bir çox funksiyaları yerinə yetirən [[menecer]]lərə getdikcə daha çox tələbat yaranır.
 
[[Sahibkar]] termini ilk dəfə XVIII əsrin əvvəllərində yaşamış fransız iqtisadçısı Risar Kantilon tərəfindən işlənilmişdir. [[Sahibkar]] - işin faydalığını qiymətləndirən, yeni [[müəssisə]]nin təşkili, yaxud yeni ideyanın ([[məhsul]]un), yaxud xidmətin işlənib hazırlanması ilə bağlı riski və məsuliyyəti öz üzərinə götürə bilən insandır. [[Sahibkar]]lıq ondan ibarətdir ki, işin mənfəətliliyini qiymətləndirməyi və mövcud resursların[[resurs]]ların daha faydalı bölüşdürülməsi qabiliyyəti bacarmaqdır.İqtisadi ədəbiyyatda və praktiki fəaliyyətdə «[[biznes]]» «sahibkarlıq» anlayışları sinonim kimi işlədilir. Bu anlayışlar bir-birinə çox yaxın olsalar da kəsb etdiyi mənalara görə bir-birindən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənirlər. [[Biznes]] daha geniş məfhumdur. Əslində sahibkarlıq biznesin ayrılmaz tərkib hissəsidir. Biznes bütöv bir sistemdir, onun tərkibinə sahibkarlıq, istehlak, [[əmək]] və dövlət biznes növləri daxildir. Sadalanan biznes növləri öz aralarında bir-birilə sıx əlaqədardır və qarşılıqlı fəaliyyət göstərirlər, lakin öz maraqlarını reallaşdıraraq öz rollarını dəqiq yerinə yetirirlər.
bir-birilə sıx əlaqədardır və qarşılıqlı fəaliyyət göstərirlər, lakin öz maraqlarını reallaşdıraraq öz rollarını dəqiq yerinə yetirirlər.
Biznesin mühüm əlamətləri aşağıdakılardan ibarətdir:
- iqtisadiyyat subyektləri arasında fəaliyyətin dəyişməsi, biznesin ayrı-ayrı növlərinin qarşılıqlı fəaliyyətinə tələbat;
Sahibkarlığın sözü gedən mühüm əlamətləri bir-birilə sıx qarşılıqlı əlaqədardır və eyni vaxtda fəaliyyətdə olurlar.
Xüsusi sahibkarlığın başlıca məqsədi qazanc, mənfəət götürməkdir. Lakin cəmiyyətin ümumi İqtisadi tərəqqisi
baxımından xüsusi sahibkarlığa başqa meyarla da baxmaq lazımdır. A.Smit bunu açıqlayaraq yazmışdır ki, xüsusi sahibkar bilavasitə mənfəət götürmək naminə fəaliyyət göstərsə də o, eyni zamanda həm də qeyri-şüurlu olaraq, bilavasitə öz əmlakına aid olmayan başqa bir zəruri, vacib amala, cəmiyyətin ümumi mənafeyinə (məsələn, məhsul istehsalının artmasına və [[keyfiyyət]]ininkeyfiyyətinin yüksəldilməsinə, səmərəli fəaliyyətə, mədəni [[ticarət]] xidmətinə, [[istehsal]]ın modernləşdirilməsinə[[modern]]ləşdirilməsinə, [[iqtisadiyyat]]ın demokratikləşməsinə və s.) də xidmət etmiş olur. Deməli, xüsusi [[sahibkar]]lıq yalnız şəxsi mənafe məsələsi deyil, eyni zamanda ictimai məsələdir.
 
== Sahibkarlığın iqtisadi mahiyyəti==