"Qiymətli kağız" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

791 bayt əlavə edildi ,  2 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
Redaktənin izahı yoxdur
Redaktənin izahı yoxdur
== Qiymətli kağızların növləri==
 
'''Qiymətli kağızlar'''-pul və yaxud [[əmtəə]] [[sənəd]]ləridir, onların sahibinə [[mülk]] hüquqları verilir və müəyyən pul məbləğlərinin, gəlirlərin alınmasına hüquq verir. [[Pul]]lu qiymətli kağızlara - [[istiqraz]] vərəqələrini , vekselləri , pul [[çek]]lərini aid etmək olar. [[Əmtəə]] qiymətli kağızlara - onların sahiblərinin madii, mülkiyyət hüquqlarını təsbit edən konosamentlər (əmtəə fakturaları) , anbar vəsiqələri aiddir. Qiymətli kağızların arasında xüsusi yeri [[səhm]]lər tutur , onlar istər pelpul istərsə də mülk hüquqlarını əks etdirir. Qiymətli kağızlar [[alqı-satqı]] obyekti ola bilər.
 
'''Qiymətli kağız''' — müəyyənləşdirilmiş formaya riayət olunmaqla hər hansı hüququ təsdiqləyən elə bir [[sənəd]]dir ki, həmin hüquq bu sənəd olmadan həyata keçirilə və başqa şəxsə verilə bilməz.<ref>http://banker.az/wiki/index.php/Qiym%C9%99tli_ka%C4%9F%C4%B1z</ref>
 
Qiymətli kağız forması və rekvizitləri qanunvericiliklə müəyyənləşən və hər hansı hüququ təsdiq və təsbit edən sənəddir.
[[Azərbaycan Respublikası]] Mülki Məcəlləsinin 987.1-ci maddəsində qiymətli kağız anlayışı aşağıdakı kimi verilmişdir:"Qiymətli kağız müəyyənləşdirilmiş formaya riayət olunmaqla hər hansı hüququ təsdiqləyən elə bir sənəddir ki, həmin hüquq bu sənəd olmadan nə həyata keçirilə bilər, nə də başqa şəxsə verilə bilər. Qiymətli kağız başqasına verildikdə onun təsdiqlədiyi bütün hüquqlar da keçir." [[Amerika Birləşmiş Ştatları|ABŞ]]-ın Vahid [[Ticarət]] Kodeksində qiymətli kağızlara aşağıdakı anlayış verilir:
"Qiymətli kağız müəyyənləşdirilmiş formaya riayət olunmaqla hər hansı hüququ təsdiqləyən elə bir sənəddir ki, həmin hüquq bu sənəd olmadan nə həyata keçirilə bilər, nə də başqa şəxsə verilə bilər. Qiymətli kağız başqasına verildikdə onun təsdiqlədiyi bütün hüquqlar da keçir." [[Amerika Birləşmiş Ştatları|ABŞ]]-ın Vahid [[Ticarət]] Kodeksində qiymətli kağızlara aşağıdakı anlayış verilir:
[[Qiymətli kağızlar]] (securities) – pul [[kapital]]ını cəlb etmək üçün silsiləvi olaraq buraxılan qiymətli kağızlardır, yəni: [[səhm]], [[istiqraz]], dövlətin borc öhdəlikləri və onlardan törəyən sənədlərdir (klassik opsionlar, varrant, üstünlük hüququ və s.).<ref>[http://www.economy.gov.az/index.php?option=com_content&view=article&id=516&Itemid=27 Korporativ qiymətli kağızlar]</ref>
 
 
Qiymətli kağızlar bazarında müddətli qiymətli kağızlar da olur. Müddətinə görə qiymətli kağızlar üç yarımnövə ayrılır:
*qısamüddətləqısamüddətli (1 ilə qədər),
*ortamüddətli (5 -10 ilə qədər )
*uzunmüddətli (20 -30 ilə qədər)
'''Abunəli sertifikatlar''' - [[istiqraz]]lar , imtiyazlı [[səhm]]lərlə birgə buraxılır və sahibinə müəyyən müddətdə danışılmış qiymətə adi səhmləri almağa və onların dividentləri qalxdıqda isə gəlir əldə etməyə hüquq verir. Bu [[səhm]]darları bazar vasitəsilə [[korporasiya]]lara buraxılan istiqrazların faizlərini aşağa salmağa , alıcıları səhmlərin güzəştli satılmasına sövq edir.
 
'''[[İstiqraz]]''' - [[dövlət]] və [[korporasiya]]lar tərəfindən buraxıla bilən, sahibi ilə [[emitent]]i arasındakı borc münasibətlərini təsdiqləyən və sahibinə [[emitent]]dən buraxılış şərtlərində nəzərdə tutulan müddətdə borcun nominal dəyərini və başqa [[əmlak]] ekvivalentini, həmçinin təsbit edilmiş [[faiz]] şəkilində illik [[gəlir]] almağa təxirə salınmaz hüquq verən [[fond]] qiymətli kağızıdır. İki razılaşan tərflərtərəflər , borcverən və borcalan arasında müqavilə , [[saziş]] növüdür.
 
'''Rendit'''-qiymətli kağızlarin nisbi gərginlik gəstəricisidir. [[İstiqraz]]ların renditi ödənilən dividentlərin istiqrazların cari məzənnələrinə nisbəti kimi hesablanır və faizlə ölçülür.
 
'
'''==Veksel'''==
 
'''Veksellərlə''' hesablaşma zamanı vəsaitlərin dövriyyə qabiliyyətini sürətləndirmək üçün [[bank]]lar onları [[diskont]] edə,[[veksel]]in təminatı qismində ssudalar verə bilər, müştərilərə [[veksel]]ə görə ödənişin əldə edilməsi və [[borc]]ların ödənilməsi üzrə xidmətlər göstərə bilərlər. [[Veksel]] malların satışının yaxşılaşdırılmasına və dövriyyə vəsaitlərinin dövriyyə sürətinin artırılmasına kömək edir, bu da [[müəssisə]]nin borc [[kapital]]a və ümumilikdə [[pul]] vəsaitlərinə ehtiyacının azalmasına səbəb olur.
Bu növbəti hallarda baş verir:
* vekselin müddəti malların satış müddəti ilə uyğun gəlir;
* mal sövdələşmələri veksellərlə rəsmiləşdirilir.
 
 
==Həmçinin bax==