"İncu xaqan" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

22 bayt əlavə edildi ,  11 ay öncə
k
Düzəlişin təsviri yoxdur.
(Səhifə "{{Dövlət xadimi|adı=İncu xaqan|dini=Tenqriçilik|çin adı=真珠可汗|anası=|atası=|sülalə=|dəfn yeri=|vəfat yeri=|vəfat tarixi={{vəfat tari..." məzmunu ilə yaradıldı)
 
k
{{Dövlət xadimi|adı=İncu xaqan|dini=[[Tenqriçilik]]|çin adı=真珠可汗|anası=|atası=|sülalə=|dəfn yeri=|vəfat yeri=|vəfat tarixi={{vəfat tarixi|645|10|21}}|doğum yeri=|doğum tarixi=|tacqoyma=|hakimiyyət müddəti=628 - 645|xələfi=[[Duomi xaqan]]|sələfi=[[İllig xaqan]]|bayraq2=|bayraq=|titul=[[Seyanto xaqanlığı|Seyanto xaqanı]]|şəklin ölçüsü=250|şəklin izahı=|şəkil=|uşağı=[[Duomi xaqan]]|orijinal adı=Yinan (夷男)}}'''İncu xaqan'''<ref>刘正埮; Gao, Mingkai (高名凯); Mai, Yongqian (麦永乾) (1981). 汉语外来词词典 [A Dictionary of Loan Words and Hybrid Words in Chinese]. Shanghai Lexicographical Publishing house, səh. 404</ref> (真珠可汗) və ya '''İncu Bilgə xaqan''' (真珠毗伽可汗) — Müstəqil [[Seyanto xanlığı]]<nowiki/>nın ilk hökmdarı. Əsl adı '''Yinan''' (夷男) idi. [[İdi xaqan]]<nowiki/>ın nəvəsi idi.
 
== [[Göytürk xaqanlığı]] tərkibində ==
Nə vaxt doğulduğu bilinmir. [[İllig xaqan]]<nowiki/>ın hakimiyyəti altında 70.000 çadırlıq [[Seyanto xanlığı|Seyanto]] xalqına rəhbərlik edirdi. 627-ci [[Telelər]]<nowiki/>i toplayaraq Seyanto, [[Uyğur xaqanlığı|Uyğur]] və Bayırqu xalqlarının üsyanını başladan Yinan əvvəlcə sərt münasibətlə üzləşdi. İllig xaqanın öz oğlu [[Yükük şad]]<nowiki/>ın rəhbərliyi altında göndərdiyi 400.000 nəfərlik orduya cəmi 5000 nəfər süvari ilə qalib gələn Uyğur iltəbəri [[Yağlakar sülaləsi|Yağlakar]] Pusa (菩萨) və 4 ayrı Göytürk sərkərdəsini məğlub edən İnan İllig xaqanın Çinə qarşı müharibəsində ikinci cəbhəni açmış oldu. [[Tolis xan]] da Seyantolara məğlub olub [[Tan sülaləsi]]<nowiki/>nə sığınandan sonra, İnan 628-ci ildə Tan imperatoru Taiçonq tərəfindən xaqan olaraq tanındı. Bu xəbəri ona Çin sərkərdəsi Kyao Şivanq (喬師望) çatdırdı. Ona Uyğur və Bayırqulardan başqa Ediz (阿跌), Tonqra (同羅), Bügüt (僕骨) və Hsi (霫) tayfaları tabe olmuşdular.
 
== Hakimiyyəti ==
Hakimiyyətinin ilk ilində, 629-cu ilin payızında qardaşı Tonqanı (統) Çinə səfir olaraq göndərildi. İmperator isə ona hədiyyə olaraq qılınc və qamçı verdi. 630-cu ildə İllig xaqanın həbsi ilə Göytürk xaqanlığı süqut etdi və Seyanto dövləti hakim qüvvəyə çevrildi.
 
631-ci ildə İncu xaqan [[Si Yabqu xaqan]]<nowiki/>ın hücumuna məruz qalsa da müvəffəqiyyətlə müdafiə olunub onu məğlub edə bilmişdi. Növbəti hücum isə Göytürk şahzadəsi [[Aşina Şeer]]<nowiki/>dən gəldi. Şeer [[Şərqi Göytürk xaqanlığı]]<nowiki/>nı diriltmək və [[İllig xaqan|İllig xaqanın]] qisasını almaq istəyirdi. Bununla belə [[İşbara Teriş xaqan]] onu dəstəkləmədiyi üçün bu plan da iflasa uğradı və Şeer [[Qaraxoca|Qaoçanq]]<nowiki/>a sığındı.
 
638-ci ildə İncu xaqanın artıq 200.000 əsgərdən ibarət ordusu vardı. Dövlətin idarəsini öz oğulları arasında bölüşən İncu xaqan oğlu Bacuonu (拔灼) cənuba, digər oğlu Cielibi (颉利苾)ni isə şimala təyin etdi.<ref>Bəzi mənbələrdə Cielibi yerinə Yemanq (曳莽) göstərilir. </ref> Tan imperatoru isə onları kiçik xaqan kimi təyin etdi. Həmin il [[Qaraxoca|Qaoçanq]] kralı Ku Ventay (麴文泰) onu üsyana səsləsə də, İncu xaqan bunu Çin imperatoruna xəbər edərək Qaraxocanın işğalına şərait yaratdı.
 
639-cu ildə [[Aşina Cieşeşuay]]<nowiki/>ın üsyanından sonra [[Kilibi xaqan]]<nowiki/>ın başçılığı ilə vassal türk dövləti yaradan Çin, İncu xaqanı qorxuya saldı. Öz oğlu Tardunu (大度)<ref>Bu şəxs Yemanq və ya Cielibi də ola bilər.</ref> Kilibiyə qarşı 200.000 nəfərlik ordu ilə göndərən İncu gözlənilmədən onu qorumağa gəlmiş Çin ordusu ilə rastlaşdı. 641-642ci illərdəki bu qısa müharibə atəşkəs ilə bitdi.
 
=== Evlilik cəhdi ===
4.359

edits